MegaSoru

Dikdörtgenler Prizmasının Yüzey Alanı 100 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Dikdörtgenler Prizmasının Yüzey Alanı Konu Anlatımı

Dikdörtgenler prizmasının yüzey alanı, prizmanın tüm dış yüzeylerinin toplam alanını ifade eder. Bu konu günlük hayatta kutu kaplama, hediye paketi hazırlama veya herhangi bir prizmatik cismin dışını kaplamak gibi durumlarda sıkça karşımıza çıkar. Yüzey açınımı sayesinde prizmanın yüzey alanını daha kolay hesaplayabiliriz.

Dikdörtgenler Prizmasının Tanımı ve Özellikleri

Dikdörtgenler prizması, karşılıklı yüzleri birbirine eş ve paralel altı dikdörtgen yüzeyden oluşan üç boyutlu bir cisimdir. Altı yüzü, on iki ayrıtı ve sekiz köşesi vardır. Bütün yüzleri dikdörtgen şeklindedir, özel durumlarda kare de olabilir ancak her zaman yüzler dikdörtgendir.

Yüzey Açınımı Nedir?

Bir prizmanın yüzey açınımı, prizmanın tüm yüzlerinin yan yana serilmiş şekilde birbirine bitişik olarak gösterilmesidir. Yani, bir dikdörtgenler prizmasını düşünceyle kenarlarından tamamen açıp düz bir zemine serersek elde ettiğimiz şekle prizmanın yüzey açınımı denir. Yüzey açınımı, üç boyutlu şekli iki boyutlu düzlemde görmemizi sağlar ve yüzey alanını hesaplamamıza yardımcı olur.

Dikdörtgenler Prizmasının Yüzey Alanı Formülü

Bir dikdörtgenler prizmasının boyu $a$, eni $b$ ve yüksekliği $h$ ise; prizmanın 6 yüzü vardır: 2 tane taban (alt ve üst), 2 tane ön-arka, 2 tane sağ-sol yüz. Her bir yüzün alanını bulup toplarız. Yüzey alanı formülü: $2ab + 2ah + 2bh$ veya $2(a \times b + a \times h + b \times h)$ şeklindedir. Buradaki $a \times b$ taban ve tavan, $a \times h$ ön ve arka yüzler, $b \times h$ ise yan yüzlerin alanlarıdır.

Yüzey Açınımdan Yüzey Alanı Hesaplama

Dikdörtgenler prizmasının yüzey açınımı altı dikdörtgenin birleşiminden oluşur. Yüzey açınımına bakınca her bir dikdörtgende hangi kenarların kullanıldığını görebilir ve her birinin alanını kolayca bulabiliriz. Sonra tüm yüzlerin alanlarını toplayarak prizmanın toplam yüzey alanını hesaplarız.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir dikdörtgenler prizmasının boyu $5$ cm, eni $3$ cm, yüksekliği $4$ cm'dir. Yüzey alanını bulunuz.

Önce ikişer tane olan yüzlerin her birinin alanını bulalım:
Tavan ve taban: $a \times b = 5 \times 3 = 15$ cm$^{2}$, iki tane olduğundan $15 \times 2 = 30$ cm$^{2}$
Ön ve arka yüz: $a \times h = 5 \times 4 = 20$ cm$^{2}$, iki tane olduğundan $20 \times 2 = 40$ cm$^{2}$
Sağ ve sol yüz: $b \times h = 3 \times 4 = 12$ cm$^{2}$, iki tane olduğundan $12 \times 2 = 24$ cm$^{2}$
Toplam yüzey alanı: $30 + 40 + 24 = 94$ cm$^{2}$

Örnek 2. Kenar uzunlukları $8$ cm, $6$ cm ve $2$ cm olan bir kutunun yüzey açınımındaki tüm dikdörtgenlerin alanlarını bulup toplam yüzey alanını hesaplayınız.

Taban ve tavan: $8 \times 6 = 48$ cm$^{2}$, iki tane: $2 \times 48 = 96$ cm$^{2}$
Ön ve arka yüz: $8 \times 2 = 16$ cm$^{2}$, iki tane: $2 \times 16 = 32$ cm$^{2}$
Yan yüzler: $6 \times 2 = 12$ cm$^{2}$, iki tane: $2 \times 12 = 24$ cm$^{2}$
Toplam yüzey alanı: $96 + 32 + 24 = 152$ cm$^{2}$

Örnek 3. Bir dikdörtgenler prizmasının boyu $7$ cm, eni $4$ cm, yüksekliği $5$ cm'dir. Yüzey açınımındaki her yüzün hangi ayrıtlardan oluştuğunu belirterek yüzey alanını bulunuz.

Taban ve tavan: boy ve en ($7$ cm ve $4$ cm), alanı $7 \times 4 = 28\ \text{cm}^{2}$.
Ön ve arka yüz: boy ve yükseklik ($7$ cm ve $5$ cm), alanı $7 \times 5 = 35\ \text{cm}^{2}$.
Sağ ve sol yüz: en ve yükseklik ($4$ cm ve $5$ cm), alanı $4 \times 5 = 20\ \text{cm}^{2}$.
Her yüz türünden ikişer tane olduğundan yüzey alanı $2 \times (28 + 35 + 20) = 2 \times 83 = 166\ \text{cm}^{2}$'dir.

Özetle

  • Dikdörtgenler prizması altı dikdörtgen yüzeye sahiptir.
  • Yüzey açınımı, prizmanın tüm yüzlerinin iki boyutlu düzlemde gösterilmesidir.
  • Yüzey alanı bütün yüzlerin alanlarının toplamıdır.
  • Formül: $2(a \times b + a \times h + b \times h)$ ile hesaplanır.
  • Her yüz türünden iki tane bulunur ve hesaplama buna göre yapılır.

Dikdörtgenler Prizmasının Yüzey Alanı — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Taban kenar uzunlukları $4\text{ cm}$ ve $6\text{ cm}$, yüksekliği $5\text{ cm}$ olan bir dikdörtgenler prizmasının yüzey açınımında toplam kaç farklı dikdörtgen bulunur?
A4
B8
C5
D6
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Bir dikdörtgenler prizması 6 farklı yüzeyden oluşur: karşılıklı iki taban, karşılıklı iki uzun yan yüz, karşılıklı iki kısa yan yüz. Açınımda da 6 farklı dikdörtgen bulunur. Cevap: 6
2Kolay
Bir kenarları $6\text{ cm}$, $3\text{ cm}$ ve $2\text{ cm}$ olan dikdörtgenler prizmasının yüzey açınımında toplam kaç farklı yüz (dikdörtgen) bulunur?
A6
B8
C4
D5
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dikdörtgenler prizmasının 3 boyutu olduğundan, her boyutun birbirine paralel 2 yüzü bulunur. Böylece toplamda $3 \times 2 = 6$ yüz vardır. Cevap: 6
3Orta
Taban kenar uzunlukları $7\text{ cm}$ ve $4\text{ cm}$, yüksekliği $6\text{ cm}$ olan bir dikdörtgenler prizmasının yüzey alanı kaç $\text{cm}^2$'dir?
A$168\text{ cm}^2$
B$128\text{ cm}^2$
C$188\text{ cm}^2$
D$212\text{ cm}^2$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Dikdörtgenler prizmasının yüzey alanı, karşılıklı 3 çift yüzün alanlarının toplamıdır.
Taban ve üst yüzey: $7\times4=28\text{ cm}^2$ (iki tane, yani $28\times2=56\text{ cm}^2$)
Yan yüzeyler: $7\times6=42\text{ cm}^2$ (iki tane, yani $42\times2=84\text{ cm}^2$)
Diğer iki yan yüzey: $4\times6=24\text{ cm}^2$ (iki tane, yani $24\times2=48\text{ cm}^2$)
Toplam yüzey alanı: $56+84+48=188\text{ cm}^2$
Cevap: $188$
4Orta
Kenar uzunlukları $5\text{ cm}$, $9\text{ cm}$ ve $8\text{ cm}$ olan bir dikdörtgenler prizmasının tüm yüzeylerinin alanı toplamı kaç $\text{cm}^2$'dir?
A$314\text{ cm}^2$
B$234\text{ cm}^2$
C$324\text{ cm}^2$
D$306\text{ cm}^2$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dikdörtgenler prizmasının yüzey alanı $2(ab+bc+ac)$ formülüyle hesaplanır.
$a=5\text{ cm}$, $b=9\text{ cm}$, $c=8\text{ cm}$
$ab=5\times9=45$
$bc=9\times8=72$
$ac=5\times8=40$
Toplam: $2\times(45+72+40)=2\times157=314$
Cevap: $314$
5Zor
Bir koli üretiminde, kenar uzunlukları $12\text{ cm}$, $8\text{ cm}$ ve $5\text{ cm}$ olan bir dikdörtgenler prizmasının tüm yüzeylerini kaplamak için karton kullanılacaktır. Fabrikada, prizmanın açınımı hazırlanırken kısa kenar olan $5\text{ cm}$'lik kenara ait yüzeyler yanlışlıkla bir kez eksik hesaplanarak, aşağıdaki toplam elde edilmiştir:
Alan toplamı $= 2\times (12\times 8) + (8\times 5) + 2\times (12\times 5)$
Bu hesaplamadaki hata nedir?
AYalnızca taban ve üst yüzeyleri hesaba katılmıştır.
BKarşılıklı iki $8\text{ cm}\times 5\text{ cm}$ yüzün alanı bir kez eksik alınmıştır.
CKenarlardan birinin alanı iki kez hesaplanmıştır.
D$12\text{ cm}\times 5\text{ cm}$ olan yüz iki kez fazla alınmıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Dikdörtgenler prizmasının yüzey alanı $2\times(ab+ah+bh)$ formülü ile bulunur. Burada $a = 12\text{ cm}$, $b = 8\text{ cm}$, $h = 5\text{ cm}$ olarak verilmiştir.
Tüm yüzeylerin alanı:
$2\times(12\times 8 + 12\times 5 + 8\times 5) = 2\times(96+60+40) = 2\times 196 = 392\text{ cm}^2$
Verilen toplamda ise $8\times 5$ yalnızca 1 kere alınmış. Doğru olması için $2\times (8\times 5)$ olmalıydı. Yani bir çift karşılıklı yüz eksik alınmış.
Cevap: Karşılıklı iki $8\text{ cm}\times 5\text{ cm}$ yüzün alanı unutulmuş, eksik hesaplanmış.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular