Mert'in hangi özelliği öne çıkmaktadır?
Çözümü göster
Doğru cevap C'dir: "Merak".
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bazı metinler okuru bir düşünceye inandırmayı, bir konuyu tartışmayı ya da bir soruna çözüm önermeyi amaçlar. Bu konuda ikna etme tekniklerini tanımayı, tartışma yazısının özelliklerini ve bir probleme gerekçeli çözüm üretmeyi ele alıyoruz.
İkna etme, bir kişinin ya da metnin başkalarını kendi düşünce veya davranışlarını değiştirmeye ya da belirli bir görüşü kabul etmeye yönlendirmesidir. İnsanlar düşüncelerini anlatırken ya da bir ürün tanıtırken sıkça ikna etme tekniklerinden yararlanır. Bu sayede karşıdaki kişiyi etkilemeye çalışır.
Metinlerde sıkça kullanılan başlıca ikna etme teknikleri arasında; otoriteye başvurma, duygulara seslenme, toplumsal kanıt, karşılaştırma ve mantıklı gerekçeler sunma bulunur. Otoriteye başvurma, uzman kişilerin ya da yetkili kurumların görüşlerine yer vererek okuru ikna etmeye çalışmaktır. Duygulara seslenme ise, okuyucunun duygusal yanını harekete geçirir. Toplumsal kanıt, toplumda yaygın olan bir davranışı örnek göstererek okuru etkiler. Karşılaştırma yöntemiyle, iki seçenek arasında üstünlük kurulmaya çalışılır. Mantıklı gerekçeler sunarak ise, okuyucuya düşünmesini sağlayacak nedenler gösterilir.
Bir metinde hangi ikna etme tekniklerinin kullanıldığını belirlemek için, yazarın hangi yolla okuru ikna etmeye çalıştığına dikkat etmek gerekir. Uzman görüşü var mı, duygusal ifadeler kullanılmış mı, sık sık örnekler verilmiş mi ya da mantıklı açıklamalar yapılmış mı diye incelenmelidir. Ayrıca yazar, metin boyunca kendi görüşünü kabul ettirmek için ne tür örnekler veya ifadeler kullanıyor, bunlar da gözlemlenmelidir.
Tartışma, bir konuyla ilgili farklı görüşlerin karşılıklı olarak savunulup değerlendirilmesidir. Tartışmada amaç, doğruya ulaşmak veya en mantıklı çözümü bulmaktır. Yazılı tartışmada ise bu görüşler ve argümanlar yazılı olarak dile getirilir.
Yazılı tartışma belli bir konuda farklı düşüncelerin karşılaştırılmasını içerir. Tartışma yazıları genellikle giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Giriş bölümünde konu belirtilir ve tartışmaya açılır. Gelişme bölümünde görüşler, karşıt fikirler ve bunlara ilişkin kanıtlar sunulur. Sonuç bölümünde ise yazar kendi görüşünü kuvvetli nedenlerle savunur ve tartışmayı sonlandırır.
Bir metni okurken, bazen kahramanların ya da olayların içinde bulunduğu bir sorunla karşılaşabiliriz. Öncelikle, metinde anlatılan problemi doğru ve açık bir şekilde belirlememiz gerekir. Problemin ne olduğunu, kimleri etkilediğini ve neden önemli olduğunu anlamak çözüm üretmenin ilk adımıdır.
Problemi belirledikten sonra, aklımıza gelen farklı çözüm yollarını düşünmeliyiz. Bu aşamada yaratıcı ve mantıklı olmalı, hem metindeki bilgilerden hem de günlük yaşantımızdan yararlanmalıyız. Her çözüm fikrinin olumlu ve olumsuz yönlerini değerlendirmek önemlidir.
Düşündüğünüz çözümün gerçekten uygulanabilir olup olmadığını kontrol etmeniz gerekir. Metnin koşullarına, karakterlerin durumuna ve gerçekçiliğe uygun çözümler seçilmelidir. Uygulanamayacak ya da mantıksız çözümler yerine, metindeki gerçek duruma uygun öneriler üretmek önemlidir.
Çözüm önerileri uygulanabilir, mantıklı ve anlaşılır olmalıdır. Önce sorunun tam olarak ne olduğu ortaya konmalı, sonra yapılabilecekler adım adım ve gerekçeleriyle yazılmalıdır. Ayrıca çözüm yolları, herkes için geçerli ve adil olursa daha iyi sonuçlar alınır.
Örnek 1. Bir yazıda şöyle denmiş: “Bu şampuan, dermatologlar tarafından önerilmektedir.” Burada kullanılan ikna etme tekniği nedir?
Bu cümlede otoriteye başvurma tekniği kullanılmıştır. Çünkü uzman sayılan dermatologların görüşü verilerek, okuyucuya ürünün güvenilir olduğu mesajı verilmeye çalışılıyor.
Örnek 2. Bir metinde şöyle bir cümle var: “Haydi, doğayı birlikte koruyalım ve dünyamızı yaşanabilir bir yer hâline getirelim!” Hangi ikna etme tekniği kullanılmış?
Burada duygulara seslenme tekniği kullanılmıştır. Cümlede okuyucunun doğa sevgisini harekete geçirecek duygusal bir çağrı yapılmıştır.
Örnek 3. “Teknoloji yararlı mı, zararlı mı?” konulu bir tartışma yazısı yazmak istiyoruz. Giriş bölümünde nasıl başlanır?
Öncelikle konu tanıtılır. Örneğin: “Günümüz dünyasında teknolojinin hayatımızdaki yeri oldukça büyüktür. Ancak teknoloji kullanımının insanlar için faydalı mı yoksa zararlı mı olduğu tartışma konusudur.” Bu şekilde konuyu başlatıp tartışmaya açıyoruz.
Örnek 4. Ayşe, sınavdan düşük not alınca çok üzülmüş. Ona nasıl yardımcı olunabilir?
Öncelikle Ayşe'nin duygularını anlamak ve yanında olduğumuzu hissettirmek iyi bir adım olur. Bir çözüm olarak, Ayşe'ye birlikte ders çalışma teklif edilebilir. Ayrıca, sorularını anlamadığı yerleri öğretmenine sorması konusunda onu cesaretlendirmek de ona yardımcı olabilir.
Örnek 5. Sınıftaki öğrenciler arasında görev paylaşımı yapılmadığı için temizlik işlerinde bazı öğrenciler sürekli yoruluyor. Bu durumu çözmek için neler yapılabilir?
Öncelikle, temizlik işlerinin neden adil bir şekilde paylaşılmadığı belirlenmelidir. Ardından, haftalık görev çizelgesi hazırlanabilir. Her öğrenci sırayla görevlendirilerek iş yükü eşitlenir. Ayrıca, gönüllü olanlar da ek olarak ödüllendirilebilir. Böylece herkesin adil şekilde çalışması sağlanır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.