Ece'nin davranışında hangi iletişim becerisi öne çıkmaktadır?
Çözümü göster
Doğru cevap A'dır: "Etkin dinleme".
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Her metnin bir düzeni vardır. Bu konuda metinlerin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini belirlemeyi ve hikâyeyi oluşturan kişi, olay, zaman, yer ve tema unsurlarını incelemeyi öğreniyoruz.
Bir metin genellikle üç ana bölümden oluşur: giriş, gelişme ve sonuç. Giriş bölümü, konunun tanıtıldığı ve okuyucunun hazırlandığı kısımdır. Gelişme bölümü, metnin ana fikrinin işlendiği, ayrıntıların ve örneklerin verildiği bölümdür. Sonuç bölümü ise ana düşüncenin özetlendiği ve sonuca bağlandığı bölümdür.
Bir metni okurken, her bölümün işlevine dikkat etmek gerekir. Giriş kısmı genellikle ilk paragrafta yer alır ve konunun ne olduğu, neden önemli olduğu gibi sorulara yanıt verir. Gelişme bölümünde yazar, görüşlerini açıklar, örnekler verir veya olayları ayrıntılı şekilde anlatır. Sonuç bölümü ise metnin sonunda yer alır, ana fikri özetler ve olaylara bir son verir.
Hikâye unsurları; bir öyküde bulunan temel bileşenlerdir. Bir hikâyenin etkili ve anlaşılır olması için bu unsurların metinde yer alması gerekir. Hikâye unsurları genellikle kişi, olay, zaman, yer ve tema olmak üzere beşe ayrılır.
Hikâyede olayları yaşayan ya da olaylardan etkilenen varlıklara kişi (karakter) denir. Kişiler, başkahraman (ana karakter), yardımcı karakterler ya da karşıt karakterler olabilir. Kişilerin özellikleri, davranışları ve duyguları hikâyenin akışında önemli rol oynar.
Hikâyede anlatılan başlıca durum, yaşananlar ya da sorunlardır. Olay, karakterlerin başından geçen bir macera, karşılaştıkları bir sorun ya da önemli bir dönüm noktası olabilir. Olay, hikâyenin merkezini oluşturur ve olaylar silsilesi şeklinde gelişir.
Zaman, hikâyenin hangi dönemde geçtiğiyle ilgilidir. Bu, bir gün, bir mevsim ya da belirli bir yıl olabilir. Yer ise olayların yaşandığı mekândır. Bazen olaylar bir şehirde, bazen de bir ormanda ya da evde geçebilir. Zaman ve yer unsurları, hikâyeye gerçeklik ve inandırıcılık katar.
Tema, hikâyenin ana düşüncesi, vermek istediği mesajdır. Bu, dostluk, sevgi, cesaret, adalet, sorumluluk gibi bir değer ya da insanlara iletilmek istenen önemli bir mesaj olabilir. Temayı bulmak için hikâyenin bütününe bakılır.
Örnek 1. Ali, "Doğaya Sahip Çıkmalıyız" başlıklı bir metnin ilk paragrafında doğanın öneminden, ikinci ve üçüncü paragraflarda doğanın nasıl korunacağından, son paragrafta ise doğayı korumanın sonuçlarından bahsedildiğini görüyor. Ali metnin bölümlerini nasıl ayırmalıdır?
İlk paragraf doğanın önemini anlattığı için giriş bölümü olur. İkinci ve üçüncü paragraflar koruma yollarını anlattığı için gelişme bölümüdür. Son paragraf ise korumanın sonuçlarından söz ettiğinden sonuç bölümüdür.
Örnek 2. Bir metinde ilk bölümde trafik kurallarının gerekliliğinden, ikinci bölümde kurallara uymamanın sonuçlarından bahsediliyor. Üçüncü bölümde ise yazar, herkesi kurallara uymaya davet ediyor. Bölümler nasıl belirlenir?
İlk bölüm giriş, ikinci bölüm gelişme, üçüncü bölüm ise sonuç bölümüdür. Çünkü girişte konu tanıtılıyor, gelişmede ayrıntılara giriliyor, sonuçta ise ana fikir vurgulanıyor.
Örnek 3. Ayşe, sabah okula giderken yolda bir yavru kedi buldu. Kedinin kaybolduğunu düşünerek ona yardım etmeye karar verdi. Ayşe, kediyi alıp veterinere götürdü ve sahibini buldu. Bu hikâyenin unsurlarını belirleyelim.
- Kişiler: Ayşe, yavru kedi, veteriner, kedi sahibi.
- Olay: Ayşe'nin yavru kediye yardım ederek onu sahibine ulaştırması.
- Zaman: Sabah vakti.
- Yer: Yol, veteriner kliniği.
- Tema: Yardımseverlik.
Örnek 4. Bir arkadaş grubu yaz tatilinde kamp yapmaya gitti. Ormanda bir harita buldular ve haritanın peşinden gizemli bir ipucunu çözmek için çalıştılar. Hikâyenin ögeleri nelerdir?
- Kişiler: Arkadaş grubu (örneğin Ali, Zeynep, Emre).
- Olay: Ormanda bulunulan harita ve gizemin peşinden koşmaları.
- Zaman: Yaz tatili.
- Yer: Orman, kamp alanı.
- Tema: Macera ve takım çalışması.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.