Bu cümlede tanıtılan sanat hangisidir?
Çözümü göster
Doğru cevap A'dır: "Ebru".
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Karşılaştırma ve sınıflandırma, bilgileri düzenlemenin ve anlamanın güçlü yollarıdır. Bu konuda bir metnin içindeki unsurları ve farklı metinleri karşılaştırmayı, metindeki varlıkları ortak özelliklerine göre sınıflandırmayı öğreniyoruz.
Metin içi karşılaştırma, bir metinde geçen iki ya da daha fazla unsurun (örneğin iki karakterin ya da iki olayın) ortak ve farklı özelliklerini belirlemektir. Bu sayede metnin ana mesajı ve detayları daha iyi anlaşılır.
Metin içi karşılaştırma yaparken, önce karşılaştırılması istenen unsurları dikkatlice okumalısın. Ardından, bu unsurların hangi açılardan benzer veya farklı olduklarını belirlemelisin. Metnin ilgili bölümlerini yeniden okuyup önemli noktaların altını çizebilirsin.
Karşılaştırma cümlelerinde genellikle “daha çok”, “az”, “aynı”, “farklı”, “benzer”, “ikisi de”, “ancak”, “fakat”, “ise” gibi ifadeler kullanılır. Bu tür kelimeler karşılaştırma yaptığını gösterir ve anlamı kolaylaştırır.
İki veya daha fazla metni konu, yapı, tema, dil ve anlatım özellikleri açısından incelemeye metinler arası karşılaştırma denir. Bu süreç, metinlerdeki ortak yönleri ve ayrılan noktaları tespit etmeyi sağlar.
Karşılaştırma yaparken benzerlikler ve farklılıklar maddeler hâlinde sıralanabilir. Ayrıca Venn şeması gibi çeşitli yöntemlerle iki metnin ortak ve ayrışan yönleri görselleştirilebilir. Ancak her zaman en önemli adım, doğrudan metin içindeki örnekleri karşılaştırmaktır.
Sınıflandırma, benzer özellikler gösteren varlıkları, olayları ya da kavramları belirli gruplar altında toplamaktır. Böylece karmaşık veya çok sayıda bilgi, daha düzenli ve anlamlı bir şekilde yazıya aktarılır. Sınıflandırma; günlük hayatımızda, derslerimizde ve yazılı anlatımda sıkça başvurduğumuz bir yöntemdir.
Sınıflandırma yapmak için ilk adım, yazacağımız konuya uygun bir ölçüt belirlemektir. Örneğin, meyveleri renklerine, hayvanları yaşadıkları yerlere göre gruplandırabiliriz. Daha sonra, her gruba uygun örnekler verilir ve her grubun özellikleri kısaca açıklanır. Sınıflandırma yaparken grupların birbiriyle çakışmadığına ve her bilginin sadece bir grupta yer aldığına dikkat edilmelidir.
Bir metni oluşturan temel unsurlar; kişi (kim), yer (nerede), zaman (ne zaman), olay (ne oldu) ve varlıklardır. Hikâye, masal ve roman gibi türlerde bu unsurlar daha belirgindir. Metnin ne anlattığını ve olayların nasıl geliştiğini anlamak için bu unsurları bilmek önemlidir.
Bir metindeki unsurları sınıflandırırken öncelikle kimlerin yer aldığına (kişiler), olayların nerede geçtiğine (yerler), ne zaman gerçekleştiğine (zaman) ve olayların kendisine dikkat edilir. Her bir unsuru bulup uygun başlığın altına yazmak, bilgileri grup grup listelemek en basit yöntemdir. Tablo veya liste kullanarak da sınıflandırma yapılabilir.
Örnek 1. Ali ve Ayşe bir parkta top oynuyorlar. Ali topu uzağa atabiliyor, Ayşe ise topu hızlı atabiliyor. Bu iki çocuğun top oynama biçimlerindeki benzerlik ve farklılıklar nelerdir?
Ali ve Ayşe'nin ortak noktası, ikisinin de parkta top oynamasıdır. Farklılık ise, Ali'nin topu uzağa atabilmesi, Ayşe'nin ise topu hızlı atabilmesidir. Yani biri mesafe olarak, diğeri ise hız olarak daha iyidir.
Örnek 2. “Pınar ile Zeynep” adlı hikâye doğa sevgisi temasını işlerken, “Yeşil Dünya” adlı şiir de doğanın güzelliği üzerine yazılmıştır. Bu iki metni karşılaştırınız.
İkisinin de ortak yönü doğayı konu edinmesidir. Ancak hikâye bir olay örgüsüne sahipken, şiir duyguları imgelerle anlatır. Hikâyede betimlemelerle doğa tasvir edilirken, şiirde sıklıkla benzetmeler kullanılmıştır.
Örnek 3. Ayşe, hafta sonu parkta yürüyüş yapmayı, Elif ise evde kitap okumayı tercih etmektedir. Bu iki arkadaşın tercihlerini karşılaştırınız.
Ayşe, hafta sonları açık havada vakit geçirmeyi severken, Elif zamanını genellikle evde geçirmekten hoşlanır. Ayşe doğayla iç içe olmayı tercih ederken Elif, kitapların dünyasını keşfetmeyi daha çok sever. Böylece iki arkadaşın farklı ilgi alanları olduğunu anlayabiliriz.
Örnek 4. Türkiye'de bulunan göllerin büyüklüklerine göre nasıl sınıflandırılabileceğini açıklayalım.
Gölleri büyüklüklerine göre sınıflandırmak için "büyük göller", "orta büyüklükte göller" ve "küçük göller" grupları oluşturabiliriz. Örneğin, Van Gölü büyük göller grubunda, Eğirdir Gölü orta büyüklükte göller grubunda, Salda Gölü ise küçük göller grubunda yer alabilir. Bu şekilde, göller belli ölçütlere (büyüklüklerine) göre gruplara ayrılmış olur.
Örnek 5. “Murat sabah erkenden kalktı. Okuluna gitmek için servisine bindi. Okulda en yakın arkadaşı Elif ile buluştu.” cümlesindeki unsurları sınıflandıralım.
Kişiler: Murat, Elif. Yerler: Okul, servis. Zaman: Sabah erkenden. Olaylar: Murat kalktı, servise bindi, Elif ile buluştu.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.