Çözümü göster
Doğru cevap: "Fotosentez". Bitkilerin kendi besinlerini üretmesini sağlayan olay fotosentezdir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Canlıların ihtiyaç duyduğu enerjinin kaynağı Güneş'tir. Bitkiler fotosentezle Güneş'in ışık enerjisini besinlerde depolanan kimyasal enerjiye dönüştürür; canlılar da solunumla besinlerdeki bu enerjiyi kullanılabilir hâle getirir.
Fotosentez, üretici canlıların ışık enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan besin (glikoz) ve oksijen üretmesidir. Bitkilerde fotosentez yaprak hücrelerindeki kloroplastlarda, klorofil adlı yeşil renk maddesi sayesinde gerçekleşir.
• Kullanılan maddeler: karbondioksit ve su
• Üretilen maddeler: besin ve oksijen
• Fotosentez yalnız Güneş ışığında değil, uygun yapay ışıkta da gerçekleşebilir.
Fotosentez yapan canlılar üreticidir. Ürettikleri besin hem kendilerinin hem de tüketicilerin enerji kaynağıdır; açığa çıkan oksijen ise canlıların solunumu için gereklidir.
• Işık şiddeti: Işık şiddeti arttıkça fotosentez hızı belli bir sınıra kadar artar.
• Işığın rengi: Bitkiler en çok kırmızı ve mavi ışıkta fotosentez yapar; yeşil ışıkta fotosentez hızı en düşüktür.
• Karbondioksit miktarı: Belli bir sınıra kadar arttıkça fotosentez hızı artar.
• Su miktarı: Su azaldığında fotosentez hızı düşer.
• Sıcaklık: Uygun sıcaklıkta fotosentez en hızlıdır; çok düşük ve çok yüksek sıcaklıkta yavaşlar.
Bir etkenin fotosentez hızına etkisi incelenirken diğer etkenler sabit tutulur. Su bitkisi deneylerinde fotosentez hızı belli sürede çıkan oksijen kabarcıklarının sayısıyla izlenebilir.
Solunum, canlıların besinlerdeki enerjiyi hücrelerinde kullanılabilir hâle getirmesidir. Bu enerji ATP adı verilen bir molekülde depolanır ve yaşamsal faaliyetlerde kullanılır.
• Oksijenli solunum: Besinler oksijen kullanılarak parçalanır; karbondioksit ve su oluşur. Oksijensiz solunuma göre daha çok enerji elde edilir.
• Oksijensiz solunum (fermantasyon): Oksijen kullanılmadan gerçekleşir; daha az enerji elde edilir. Yoğurt yapımı ve hamurun mayalanması oksijensiz solunumdan yararlanılan uygulamalardır. Ağır egzersizde kaslarda da oksijensiz solunum görülebilir.
Bitkiler fotosentezi yalnız ışıkta yapar; solunumu ise gece ve gündüz sürekli yapar.
Örnek 1. Bir su bitkisi deneyinde lamba bitkiye yaklaştırıldıkça dakikadaki oksijen kabarcığı sayısı artıyor. Bu gözlem hangi etkenin fotosentez hızına etkisini gösterir?
Lamba yaklaştıkça bitkiye ulaşan ışık şiddeti artar. Kabarcık sayısının artması ışık şiddeti arttıkça fotosentez hızının arttığını gösterir.
Örnek 2. Bir öğrenci bitkilerin yalnız gece solunum yaptığını söylüyor. Bu ifadeyi düzeltiniz.
Bitkiler solunumu gece ve gündüz sürekli yapar. Gündüz ışık olduğu için fotosentez de yapar; gece ise yalnız solunum yapar.
Örnek 3. Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri yazınız.
Fotosentezde karbondioksit ve su kullanılır; ışık enerjisiyle besin ve oksijen üretilir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.