Batı Cephesi: İnönü ve Kütahya-Eskişehir Muharebeleri Konu Anlatımı
Yunan ordusu batıda ilerledikçe düzensiz Kuvâ-yı Millîye birliklerinin yeterli olmadığı anlaşıldı. Düzenli ordu kuruldu ve Batı Cephesi'nde Millî Mücadele'nin en önemli savaşları yapıldı.
Düzenli ordunun kurulması
Kuvâ-yı Millîye birlikleri işgalleri yavaşlatmış ama büyük ve düzenli bir orduyu durduramamıştı. Ayrıca bazı birliklerin disiplinsiz davranışları ve isyanlar düzenli bir orduyu zorunlu kıldı. Kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi komutanlığına İsmet Bey getirildi.
I. ve II. İnönü Muharebeleri
I. İnönü Muharebesi (Ocak 1921), düzenli ordunun ilk zaferidir. Bu zaferden sonra Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildi; İtilaf devletleri Londra Konferansı'nı toplayarak Ankara hükümetinin temsilcilerini de çağırdı. İstiklal Marşı bu dönemde (12 Mart 1921) kabul edildi ve Sovyetlerle Moskova Antlaşması imzalandı.
II. İnönü Muharebesi (Mart-Nisan 1921) de kazanıldı. Mustafa Kemal, İsmet Paşa'ya gönderdiği telgrafta onun yalnız düşmanı değil, milletin talihsizliğini de yendiğini belirtti.
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Temmuz 1921'de yapılan Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde Türk ordusu yenildi ve Sakarya Nehri'nin doğusuna çekildi. Bu durum mecliste tartışmalara yol açtı; Mustafa Kemal, Başkomutanlık Kanunu ile meclisin yetkilerini üç aylığına kullanma yetkisi alarak ordunun başına geçti.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. I. İnönü zaferinin siyasi sonuçlarından ikisini yazınız.
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildi; İtilaf devletleri Londra Konferansı'na Ankara hükümetini de çağırarak onu fiilen tanımış oldu.
Örnek 2. Düzenli ordu kurulmasının nedenlerinden biri nedir?
Düzensiz Kuvâ-yı Millîye birliklerinin büyük ve düzenli Yunan ordusunu durduramaması ve bazı birliklerin disiplinsizliğidir.
Örnek 3. Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra Mustafa Kemal'e hangi yetki verildi?
Başkomutanlık Kanunu ile meclisin yetkilerini üç ay süreyle kullanma yetkisi verildi.
Özetle
- Düzenli ordu, Kuvâ-yı Millîye'nin yetersiz kalması üzerine kuruldu.
- I. İnönü düzenli ordunun ilk zaferidir; ardından Teşkilat-ı Esasiye kabul edildi ve Londra Konferansı toplandı.
- İstiklal Marşı 12 Mart 1921'de kabul edildi.
- Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra Mustafa Kemal Başkomutanlık Kanunu ile ordunun başına geçti.
Batı Cephesi: İnönü ve Kütahya-Eskişehir Muharebeleri — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
Düzenli ordu kurulana kadar Batı Anadolu'da Yunan ilerleyişini yavaşlatan yerel direniş güçleri aşağıdakilerden hangisidir?
AKuvâ-yı Millîye
BKuvâ-yı Seyyare'nin İstanbul birlikleri
CHilafet Ordusu
DMehmetçik Derneği
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Yerel direniş güçlerine Kuvâ-yı Millîye denir.
2Kolay
Düzenli ordunun Yunan kuvvetlerine karşı kazandığı ilk zafer aşağıdakilerden hangisidir?
ASakarya Meydan Savaşı
BBüyük Taarruz
CKütahya-Eskişehir Muharebeleri
DI. İnönü Muharebesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Düzenli ordunun ilk zaferi I. İnönü Muharebesi'dir (Ocak 1921).
3Orta
Batı Cephesi'nin Millî Mücadele'nin en önemli cephelerinden biri olmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
AYunan ordusunun Anadolu içlerine doğru ilerlemesi
BRus ordusunun İstanbul'u işgal etmesi
CErmenistan'ın Ankara'yı ele geçirmesi
DFransa'nın Karadeniz kıyılarına ilerlemesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Yunan ordusunun Anadolu içlerine doğru ilerlemesi". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
Kuvâ-yı Millîye birlikleri işgallerin ilk döneminde önemli görevler üstlenmiştir. Ancak bir süre sonra bu birliklerin yerine düzenli ordunun kurulmasına karar verilmiştir.
Bu kararın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AHalkın Kuvâ-yı Millîye'yi hiç desteklememesi
BBirliklerin merkezî bir komutaya bağlı olmaması ve büyük bir orduya karşı yetersiz kalması
CYunan ordusunun Anadolu'dan çekilmiş olması
Dİtilaf Devletleri'nin Kuvâ-yı Millîye'yi tanıması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Dağınık ve merkezî komutaya bağlı olmayan birlikler büyük bir orduya karşı yetersiz kalmıştır.
5Zor
Kuvâ-yı Milliye ile düzenli ordunun bazı özellikleri karşılaştırılmıştır:
| Kuvâ-yı Milliye | Düzenli Ordu |
|---|---|
| Yerel direniş birlikleridir. | Merkezî komutaya bağlıdır. |
| İşgalleri yavaşlatmıştır. | Büyük çaplı askerî mücadele yürütmüştür. |
| Disiplin ve koordinasyon sorunları yaşayabilmiştir. | Ortak askerî disipline sahiptir. |
Buna göre düzenli orduya geçilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Aİşgallere karşı direnişi sona erdirmek
BMücadeleyi daha düzenli ve merkezî biçimde yürütmek
CYerel güçlerin sayısını artırmak
DTBMM'nin askerî yetkilerini ortadan kaldırmak
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Mücadeleyi daha düzenli ve merkezî biçimde yürütmek". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.