Lozan Antlaşması Konu Anlatımı
Mudanya'dan sonra barış görüşmeleri İsviçre'nin Lozan kentinde yapıldı. 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, yeni Türk devletinin bağımsızlığının uluslararası alanda tanındığı belgedir.
Görüşmeler
Konferansa Türkiye adına İsmet Paşa başkanlığındaki heyet katıldı. İtilaf devletleri İstanbul hükümetini de konferansa çağırınca BMM saltanatı kaldırdı (1 Kasım 1922); böylece Türkiye'yi tek başına BMM temsil etti. Görüşmelerde en çok kapitülasyonlar, Osmanlı borçları ve Musul sorunu tartışıldı.
Başlıca kararlar
• Sınırlar: Yunanistan ile sınır Meriç Nehri oldu. Suriye sınırı Ankara Antlaşması'ndaki gibi kabul edildi. Irak sınırı (Musul) daha sonra İngiltere ile görüşülmek üzere bırakıldı.
• Kapitülasyonlar tamamen kaldırıldı.
• Osmanlı borçları, Osmanlı'dan ayrılan devletler arasında paylaştırıldı.
• Boğazlar, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakıldı; Boğazların iki yakası askerden arındırıldı.
• Azınlıklar Türk vatandaşı sayıldı.
• Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesi yapılması kabul edildi.
Kazanımlar ve eksik kalan konular
Lozan ile Türk devletinin tam bağımsızlığı uluslararası alanda tanındı, kapitülasyonlar kaldırıldı ve Misakımillî büyük ölçüde gerçekleşti. Musul sorunu, Hatay ve Boğazların yönetimi gibi konular ise çözümsüz kaldı; bunlar Atatürk dönemi dış politikasında ele alındı.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. Lozan'da kapitülasyonların kaldırılması hangi ilkeyle ilişkilidir?
Ekonomik ve hukuki bağımsızlığı sağladığı için tam bağımsızlık ilkesiyle ilişkilidir.
Örnek 2. Lozan'da çözümsüz kalan konulardan ikisini yazınız.
Musul sorunu (Irak sınırı) ve Boğazların yönetimi çözümsüz kaldı; Hatay da sınırların dışında kaldı.
Örnek 3. Saltanatın kaldırılmasının Lozan görüşmeleriyle ilişkisi nedir?
İtilaf devletlerinin İstanbul hükümetini de konferansa çağırması üzerine saltanat kaldırıldı ve Türkiye'yi yalnızca BMM temsil etti.
Özetle
- Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923'te imzalandı; Türk heyetinin başkanı İsmet Paşa'dır.
- Kapitülasyonlar kaldırıldı, Osmanlı borçları paylaştırıldı, azınlıklar Türk vatandaşı sayıldı.
- Yunan sınırı Meriç oldu; Irak sınırı (Musul) sonraya bırakıldı.
- Lozan ile Türk devletinin tam bağımsızlığı uluslararası alanda tanındı.
Lozan Antlaşması — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
Millî Mücadele'nin askerî safhasının sona ermesinde önemli rol oynayan ateşkes antlaşması hangisidir?
AMondros Ateşkes Antlaşması
BMudanya Ateşkes Antlaşması
CGümrü Antlaşması
DSevr Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Mudanya Ateşkes Antlaşması". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
Yeni Türk devletinin bağımsızlığının uluslararası alanda tanınmasını sağlayan antlaşma hangisidir?
ASevr Antlaşması
BMondros Ateşkes Antlaşması
CLozan Barış Antlaşması
DGümrü Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Lozan Barış Antlaşması". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
3Orta
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması aşağıdakilerden hangisinin göstergelerinden biridir?
ABirinci Dünya Savaşı'nın başladığının
BMondros'un yeniden yürürlüğe girdiğinin
CMillî Mücadele'nin askerî safhasının başarıyla sonuçlandığının
DSevr Antlaşması'nın uygulanmaya başladığının
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Millî Mücadele'nin askerî safhasının başarıyla sonuçlandığının". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
Lozan Barış Antlaşması'yla yeni Türk devletinin bağımsızlığı uluslararası alanda kabul edilmiştir.
Buna göre Lozan'ın önemi aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanabilir?
AYeni Türk devletinin uluslararası statüsünü güçlendirmesiyle
BSaltanatı yeniden kurmasıyla
COsmanlı Devleti'ni güçlendirmesiyle
DMillî Mücadele'yi başlatmasıyla
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Yeni Türk devletinin uluslararası statüsünü güçlendirmesiyle". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
5Zor
Aşağıdaki gelişmelerden bazıları verilmiştir:
| Gelişme | Sonuç |
|---|---|
| Doğu Cephesi'ndeki başarı | Gümrü Antlaşması |
| Güney'deki direniş | Ankara Antlaşması |
| Büyük Taarruz | Yunan ordusunun Anadolu'dan çıkarılması |
| Askerî başarının kesinleşmesi | Mudanya Ateşkes Antlaşması |
Bu tablonun bütünü aşağıdaki yargılardan hangisini en güçlü biçimde destekler?
AAskerî başarılar Millî Mücadele'nin diplomatik ve siyasi kazanımlarını güçlendirmiştir.
BMillî Mücadele'de diplomasi kullanılmamıştır.
CBütün antlaşmalar askerî mücadeleden önce imzalanmıştır.
DCephelerdeki gelişmeler siyasi sonuçları etkilememiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Askerî başarılar Millî Mücadele'nin diplomatik ve siyasi kazanımlarını güçlendirmiştir.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.