Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz Konu Anlatımı
Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz, Millî Mücadele'nin sonucunu belirleyen savaşlardır. Bu savaşlarda Mustafa Kemal'in Başkomutan olarak verdiği kararlar zaferde belirleyici oldu.
Sakarya Meydan Savaşı
23 Ağustos 1921'de başlayan ve yaklaşık 22 gün süren savaşta Yunan ordusu durduruldu ve geri çekilmek zorunda kaldı. Mustafa Kemal'in "Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emri, savunmanın tek bir hatta değil, vatanın her karışında yapılacağını anlatır. Savaştan sonra meclis Mustafa Kemal'e mareşal rütbesi ve gazi unvanı verdi. Sakarya, Türk ordusunun geri çekilmesine son veren savaştır.
Sakarya'dan sonraki antlaşmalar
• Kars Antlaşması (Ekim 1921): Doğu sınırı Kafkas cumhuriyetleriyle kesinleşti.
• Ankara Antlaşması (Ekim 1921): Fransa Güney Cephesi'nden çekildi; Hatay özel bir yönetimle Suriye'ye bırakıldı. İtilaf devletlerinden biriyle imzalanan bu antlaşma, İtilaf bloğunun dağılmaya başladığını gösterdi.
Büyük Taarruz ve Mudanya
Türk ordusu hazırlıklarını tamamladıktan sonra 26 Ağustos 1922'de Büyük Taarruz başladı. 30 Ağustos'ta Başkomutan Meydan Muharebesi kazanıldı; Mustafa Kemal "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emrini verdi. 9 Eylül 1922'de İzmir kurtarıldı. Ardından imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması (Ekim 1922) ile Doğu Trakya ve İstanbul savaş yapılmadan kurtarıldı; Millî Mücadele'nin askerî dönemi sona erdi.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. Mustafa Kemal'in "Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır" emri hangi stratejiyi anlatır?
Savunmanın tek bir çizgiyle sınırlı olmadığını, gerekirse geri çekilerek bütün vatan toprağında direnileceğini anlatır.
Örnek 2. Ankara Antlaşması'nın İtilaf devletleri açısından önemi nedir?
Fransa'nın Ankara hükümetiyle antlaşma yapması İtilaf bloğunun dağılmaya başladığını gösterdi.
Örnek 3. Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın önemi nedir?
Doğu Trakya ve İstanbul savaş yapılmadan kurtarıldı; Millî Mücadele'nin askerî dönemi sona erdi.
Özetle
- Sakarya Meydan Savaşı (1921) Türk ordusunun geri çekilmesine son verdi; Mustafa Kemal'e mareşallik ve gazilik verildi.
- Kars Antlaşması doğu sınırını, Ankara Antlaşması Fransa'nın çekilmesini sağladı.
- Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922'de başladı; 30 Ağustos'ta Başkomutan Meydan Muharebesi kazanıldı.
- Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya ve İstanbul savaşsız kurtarıldı.
Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
Sakarya Meydan Savaşı'ndan önce Mustafa Kemal'e verilen ve orduyu yönetme yetkisini içeren görev aşağıdakilerden hangisidir?
ABaşkomutanlık
BCumhurbaşkanlığı
CBaşbakanlık
DGenelkurmay Başkanlığı
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Mustafa Kemal'e Başkomutanlık yetkisi verilmiştir.
2Kolay
Sakarya Meydan Savaşı'nın kazanılmasından sonra TBMM'nin Mustafa Kemal'e verdiği unvan aşağıdakilerden hangisidir?
AAtatürk
BGazi
CPaşa
DBaşbakan
Çözümü göster
Doğru cevap: B
TBMM Mustafa Kemal'e Gazi unvanını ve mareşal rütbesini vermiştir.
3Orta
Mustafa Kemal'in "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." sözü hangi savaşla ilgilidir?
AI. İnönü Savaşı
BSakarya Meydan Savaşı
CÇanakkale Savaşı
DBüyük Taarruz
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bu söz Sakarya Meydan Savaşı sırasında söylenmiştir.
4Orta
Mustafa Kemal'in "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emri hangi gelişmeden sonra verilmiştir?
ABaşkomutan Meydan Muharebesi
BSakarya Meydan Savaşı
CII. İnönü Savaşı
DKütahya-Eskişehir Savaşları
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bu emir Başkomutan Meydan Muharebesi'nden sonra verilmiştir.
5Zor
Bir öğrencinin hazırladığı kronoloji şöyledir:
I. İnönü Savaşları → İstiklâl Marşı'nın kabulü → Kütahya-Eskişehir Savaşları → Başkomutanlık yetkisinin verilmesi → Tekâlif-i Milliye Emirleri → Sakarya Meydan Muharebesi
Bu kronolojiden aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
AAskerî gelişmelere bağlı olarak siyasi ve toplumsal kararlar da alınmıştır.
BTekâlif-i Milliye, düzenli ordunun kurulmasından önce yayımlanmıştır.
Cİstiklâl Marşı Millî Mücadele sona erdikten sonra kabul edilmiştir.
DSiyasi gelişmeler askerî gelişmelerden tamamen bağımsızdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Askerî gelişmelere bağlı olarak siyasi ve toplumsal kararlar da alınmıştır.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.