MegaSoru

Karekök Kavramı, Sayı Aralıkları ve Gerçek Sayılar 51 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Karekök Kavramı, Sayı Aralıkları ve Gerçek Sayılar Konu Anlatımı

Bu konuda karekök kavramı, sayılar arasındaki ilişkiler ve gerçek sayılar kümeleri üzerinde duracağız. Kareköklü sayıları anlamak, sayıların hangi aralıklarda olduğunu bilmek ve rasyonel ile irrasyonel sayılar arasındaki farkı kavramak, matematiğin birçok alanında işimize yarar.

Karekök ve Tam Kare Sayılar

Bir sayının karesi, o sayının kendisiyle çarpılmasıyla bulunur. Örneğin, $4^2 = 4 \times 4 = 16$'dır. Bir sayının karekökü ise 'hangi sayının karesi bu sonucu verir?' sorusunun cevabıdır. Yani $\sqrt{16} = 4$ çünkü $4 \times 4 = 16$. Bir doğal sayının karesi bir tam kare sayıdır. Tam kare sayılar (1, 4, 9, 16, 25, 36 gibi), bir sayının karesi alınarak elde edilen sayılardır ve karekökleri daima tam sayıdır.

Tam Kare Olmayan Kareköklü Sayıların Doğal Sayılar Arasındaki Yeri

Bazen karekökünü aldığımız sayı tam kare değildir. Örneğin $\sqrt{31}$'in tam değeri bir doğal sayı değildir. Bu durumda, $31$ hangi iki tam kare sayı (veya karesi alınabilen doğal sayı) arasındadır diye düşünürüz. $5^2 = 25$ ve $6^2 = 36$ olduğundan $25 < 31 < 36$ ve bu yüzden $\sqrt{31}$ de $5 < \sqrt{31} < 6$ aralığındadır. Ayrıca $31$'in $36$'ya $25$'ten daha yakın olması nedeniyle $\sqrt{31}$, $6$'ya daha yakındır.

Ondalık İfadelerin Karekökleri

Bir ondalık sayının karekökünü bulmak için bazen onu kesir olarak düşünmek daha kolay olur. Payı ve paydası tam kare olan bir kesir elde etmeliyiz. Örneğin, $0,25 = \frac{25}{100}$'dür ve hem $25$ hem $100$ tam karedir. Bu durumda $\sqrt{0,25} = \sqrt{\frac{25}{100}} = \frac{\sqrt{25}}{\sqrt{100}} = \frac{5}{10} = 0,5$ olarak bulunur.

Gerçek Sayılar, Rasyonel ve İrrasyonel Sayılar

Gerçek sayılar, sayı doğrusu üzerinde gösterilebilen tüm sayılardır ve rasyonel ile irrasyonel sayıların birleşimidir. Rasyonel sayılar, iki tam sayının oranı (kesir) şeklinde yazılabilen sayılardır. İrrasyonel sayılar ise bu şekilde yazılamayan, ondalık gösterimleri sona ermeyen ve tekrar etmeyen sayılardır. Tam kare olmayan sayıların karekökleri (örneğin $\sqrt{2}$, $\sqrt{5}$), $\text{π}$ gibi sayılar irrasyonel sayıdır. Ancak hesaplamalarda kolaylık olması için $\pi$ yerine $3$, $3,14$ veya $\frac{22}{7}$ gibi yaklaşıklıklar kullanılabilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $\sqrt{49}$ kaçtır ve neden?

$49$ bir tam kare sayıdır çünkü $7 \times 7 = 49$. Bu nedenle $\sqrt{49} = 7$ olur. Kareköklü bir ifade ile sayının kendisi arasında böyle bir ilişki vardır.

Örnek 2. $\sqrt{50}$ hangi iki doğal sayı arasındadır?

Önce $50$'ye en yakın iki tam kareyi bulalım: $49$ ve $64$ ($7^2=49$, $8^2=64$). $49 < 50 < 64$ olduğundan $7 < \sqrt{50} < 8$ olur. $50$, $49$'a çok yakın olduğu için $\sqrt{50}$, $7$'ye $8$'den daha yakındır.

Örnek 3. $\sqrt{0,81}$ değerini bulunuz.

Ondalık sayıyı önce kesre çevirelim: $0,81 = \frac{81}{100}$. Her iki sayı da tam kare olduğundan; $\sqrt{0,81} = \sqrt{\frac{81}{100}} = \frac{\sqrt{81}}{\sqrt{100}} = \frac{9}{10} = 0,9$ olarak bulunur.

Örnek 4. $\sqrt{8}$ sayısı rasyonel mi, irrasyonel mi?

$8$ tam kare değildir; $2^2=4$, $3^2=9$ olduğundan $\sqrt{8}$ iki tam sayı arasında bir değerdir. Kesirli olarak (iki tam sayının oranı şeklinde) tam olarak ifade edilemez. Ondalık hali sonsuz ve düzenli olmayan bir sayı olduğundan irrasyonel sayıdır.

Özetle

  • Tam kare bir sayı, bir sayının karesi alınarak elde edilen sayıdır ve karekökü tam sayıdır.
  • Tam kare olmayan bir sayının karekökü, iki tam kare arasındadır ve tam sayı değildir.
  • Payı ve paydası tam kare olan kesirlerin karekökü, kesrin kareköklerinin oranı olarak bulunabilir.
  • Gerçek sayılar, rasyonel ve irrasyonel sayıların birleşimidir.
  • Tam kare olmayan sayıların karekökleri ve π, irrasyonel sayılardır.

Karekök Kavramı, Sayı Aralıkları ve Gerçek Sayılar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$\sqrt{49}$ ifadesinin değeri nedir?
A6
B7
C8
D9
Çözümü göster
Doğru cevap: B
$7 \times 7 = 49$ olduğundan $\sqrt{49} = 7$ olur.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi bir tam sayıya eşittir?
A$\sqrt{49}$
B$\sqrt{72}$
C$\sqrt{32}$
D$\sqrt{18}$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
$\sqrt{49} = 7$ bir tam sayıdır. 72, 32 ve 18 tam kare olmadığından $\sqrt{72}$, $\sqrt{32}$ ve $\sqrt{18}$ tam sayı değildir.
3Orta
$\sqrt{225}$ ifadesinin sonucu kaçtır?
A13
B14
C15
D16
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$15 \times 15 = 225$ olduğundan $\sqrt{225} = 15$ olur.
4Orta
$\sqrt{196}$ ifadesinin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A11
B12
C13
D14
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$14 \times 14 = 196$ olduğundan $\sqrt{196} = 14$ olur.
5Zor
Kare biçimindeki dört farklı bahçenin alanları $K$ için $85\text{ m}^2$, $L$ için $90\text{ m}^2$, $M$ için $110\text{ m}^2$ ve $N$ için $120\text{ m}^2$'dir. Her bahçenin bir kenar uzunluğu en yakın doğal sayıya yuvarlanacaktır. Buna göre hangi iki bahçenin kenar uzunlukları aynı doğal sayıya yuvarlanır?
AL ve M
BM ve N
CK ve L
DK ve N
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kenar uzunlukları $\sqrt{85}$, $\sqrt{90}$, $\sqrt{110}$ ve $\sqrt{120}$'dir. $\sqrt{85}\approx9{,}22$ olduğundan $9$'a; $\sqrt{90}\approx9{,}49$ olduğundan $9$'a; $\sqrt{110}\approx10{,}49$ olduğundan $10$'a; $\sqrt{120}\approx10{,}95$ olduğundan $11$'e yuvarlanır. Yalnız K ve L bahçelerinin kenarları aynı doğal sayıya yuvarlanır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular