MegaSoru

Veri Analizi 51 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Veri Analizi Konu Anlatımı

Veri analizi, gerçek yaşamdaki bilgilerin toplanıp düzenlenmesi ve görsel olarak sunulması ile ilgilenir. Grafikler sayesinde verileri karşılaştırmak, eğilimleri ve farklılıkları kolayca görebiliriz. Bu konunun iyi anlaşılması günlük hayatta doğru karar vermemize yardımcı olur.

Veri Analizinin Temel Amacı

Veri analizi, elde edilen verileri anlamak ve yorumlamak amacıyla düzenler ve görsel hale getirir. Özellikle çok sayıda veri olduğunda tablo ve grafikler, bilgiyi görmemizi, karşılaştırma yapmamızı ve anlamlı sonuçlara ulaşmamızı kolaylaştırır.

Çizgi ve Sütun Grafikleri

Çizgi grafiği, genellikle bir sürecin zamana bağlı olarak nasıl değiştiğini göstermek için kullanılır. Her veri noktası bir nokta ile gösterilir ve bu noktalar birleştirilerek veri setinin eğilimi ortaya konur. Sütun grafiği ise farklı grupların ya da kategori değerlerinin karşılaştırılmasında kullanılır. Her sütun bir kategoriyi ve o kategorinin miktarını temsil eder. Farklı veri gruplarının sütun ya da çizgi grafiklerinde birlikte gösterilmesi, gruplar arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri kolayca görmemizi sağlar.

Daire Grafiği (Pasta Grafiği)

Daire grafiği, bir bütünün parçalarını oransal olarak göstermek için kullanılır. En çok, bir grubun alt kategorilerinin tüm gruba oranını göstermek için tercih edilir. Her dilim bir kategoriye karşılık gelir ve dilimin büyüklüğü kategoriye ait orana bağlıdır. Daire grafikleri genellikle toplamın yüzde dağılımı hakkında fikir verir.

Grafikler Arası Dönüşümler

Veriler çizgi, sütun veya daire grafiğinde gösterilebilir. Bir veri tablosunu uygun şekilde seçilen grafik türüne dönüştürebiliriz. Örneğin, bir veri grubundaki yıllık değişimi çizgi grafiği ile; kategoriler arasındaki karşılaştırmayı sütun grafiği ile göstermek daha uygundur. Daire grafiği ise oranların önemli olduğu durumlarda tercih edilir. Grafikler arasında dönüşüm yaparken hangi grafiğin bilginin türüne göre daha anlaşılır, açık ve etkili olduğunu değerlendirmek gerekir.

Farklı Grafik Türlerinin Üstün ve Zayıf Yönleri

Sütun grafiklerinde kategoriler arasındaki farklar net ve kolayca görülebilir; ancak oranlar hakkında ayrıntı vermekte zayıftırlar. Çizgi grafiklerinde gelişim ve değişimler daha iyi görülür; ama yalnızca az sayıda verinin olduğu ve zamana bağlı değişimin göstermek istediğinizde tercih edilir. Daire grafiği ise oransal karşılaştırmalarda etkilidir, fakat çok fazla kategori olduğunda dilimler çok küçük olacağından yorumlamak zorlaşır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir okulda 7A, 7B ve 7C sınıflarında okuyan öğrenci sayıları sırasıyla 22, 26 ve 24'tür. Sütun grafiği ile gösteriniz.

Her sınıf için bir sütun çizilir. Yatay eksende sınıf isimleri (7A, 7B, 7C), dikey eksende ise öğrenci sayıları yer alır. 7A için sütun 22'ye, 7B için 26'ya, 7C için 24'e kadar yükseltilir. Sütunlar birbirinden ayrı olacak şekilde yan yana yerleşir ve yükseklik karşılık geldiği öğrenci sayısını gösterir.

Örnek 2. Bir kitap kulübünde üyelerin okuduğu kitap sayıları Ocak ayında 6, Şubat ayında 9, Mart ayında 7'dir. Çizgi grafiği nasıl oluşturulur?

Yatay eksende aylar (Ocak, Şubat, Mart), dikey eksende kitap sayıları olacak şekilde grafik çizilir. Ocak için 6, Şubat için 9, Mart için 7'ye karşılık gelen noktalar işaretlenip birleştirilir. Noktalar arasında düz çizgiler çekildiğinde kitap sayısındaki değişim çizgiyle gösterilmiş olur.

Örnek 3. Bir sınıftaki öğrencilerin tuttuğu takımlar: 12 kişi A Takımı'nı, 8 kişi B Takımı'nı, 5 kişi C Takımı'nı tutuyor. Bu veriyi daire grafiğine nasıl dönüştürürüz?

Önce toplam öğrenci sayısı bulunur: 12 + 8 + 5 = 25. Her takımın oranı hesaplanır: A Takımı $12/25 = 0,48$, B Takımı $8/25 = 0,32$, C Takımı $5/25 = 0,20$. Bu oranlar, daire grafiğinde 360 dereceye oranlanarak dilim büyüklükleri hesaplanır: A Takımı $0,48 \times 360 = 172,8^\circ$, B Takımı $0,32 \times 360 = 115,2^\circ$, C Takımı $0,20 \times 360 = 72^\circ$. Daire grafiğinde bu açı genişliklerinde renkli dilimler çizilir.

Özetle

  • Veriler grafiklerle daha anlaşılır ve karşılaştırılabilir hale gelir.
  • Çizgi grafiklerinde zamana bağlı değişim, sütun grafiklerinde ise grup karşılaştırmaları daha iyi gösterilir.
  • Daire grafiği, oranları ve paylaşımları göstermede uygundur.
  • Her grafiğin öne çıkan ve sınırlı yönleri vardır; verinin türüne uygun grafik seçilmelidir.
  • Grafikler arasında uygun dönüşümler yapılabilir ve verinin özelliğine göre en iyi sunum seçilebilir.

Veri Analizi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir sınıfta öğrencilerin seçtiği kulüp etkinlikleri sayılmıştır: Satranç etkinliğini 5, basketbol etkinliğini 7, resim etkinliğini 3, müzik etkinliğini 6 öğrenci seçmiştir. Bu verilere göre en çok tercih edilen etkinlik hangisidir?
ASatranç
BBasketbol
CResim
DMüzik
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Tercih sayıları karşılaştırılır: 5, 7, 3 ve 6. En büyük değer 7 olduğu için en çok tercih edilen etkinlik basketboldur.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi daire grafiği ile gösterilmeye uygun değildir?
ABir günün saatlerine göre sıcaklık değişimi
BSınıftaki öğrencilerin göz rengi dağılımı
CBir ürünün satış yüzdelerinin bölgelere dağılımı
DBir ailenin aylık bütçesinin harcama kalemlerine dağılımı
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Daire grafiği, bir bütünün parçalarını göstermek için kullanılır. Saatlere göre sıcaklık değişimi bir bütünün parçaları değil, zamanla değişen bir değerdir; bu durum çizgi grafiği ile gösterilmeye daha uygundur. Diğer durumlarda bir bütünün parçalara dağılımı vardır.
3Orta
Haftalık Koşu MesafeleriEceMertSelinMesafe (km)8101214161820221. hafta2. hafta3. hafta4. hafta121517181413182111161519
Bir spor kulübü, üç sporcunun dört haftada koştukları toplam mesafeleri grafikte göstermiştir. Antrenör, 1. haftadan 4. haftaya kadar koştuğu mesafeyi en fazla artıran sporcuyu belirleyecektir. Grafiğe göre bu sporcu ve yaptığı artış aşağıdakilerden hangisidir?
ASelin, $8\text{ km}$
BEce, $6\text{ km}$
CMert, $7\text{ km}$
DEce, $9\text{ km}$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Ece'nin artışı $18-12=6\text{ km}$, Mert'in artışı $21-14=7\text{ km}$, Selin'in artışı $19-11=8\text{ km}$'dir. En büyük artış $8\text{ km}$ ile Selin'e aittir.
4Orta
Aylık Ürün SatışlarıBisikletKaykaySatış adedi010203040OcakŞubatMartNisan2430283615141816
Bir mağazanın dört ay boyunca sattığı bisiklet ve kaykay sayıları grafikte verilmiştir. Mağaza, bir ayda bisiklet satışının kaykay satışının en az iki katı olduğu durumda o ayı 'bisiklet ağırlıklı ay' olarak kabul etmektedir. Buna göre kaç ay bisiklet ağırlıklı ay olarak değerlendirilir?
A$1$
B$2$
C$3$
D$4$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Ocakta $24<2\cdot15$ olduğundan koşul sağlanmaz. Şubatta $30\geq2\cdot14=28$ olduğundan sağlanır. Martta $28<2\cdot18=36$ olduğundan sağlanmaz. Nisanda $36\geq2\cdot16=32$ olduğundan sağlanır. Toplam $2$ ay vardır.
5Zor
Mahallelere Göre Geri DönüşümKuzeyGüneyMerkezMiktar (ton)14161820222426283032OcakŞubatMartNisan182422312023273016212529
Bir belediye, üç mahallenin dört aylık geri dönüşüm miktarlarını grafikte takip etmektedir. Bir mahalle için 'düzenli gelişim' koşulu, her ay toplanan miktarın bir önceki aydan fazla olmasıdır. Ayrıca nisan ayındaki miktarın ocak ayındaki miktardan en az $12$ ton fazla olması istenmektedir. Buna göre iki koşulu birlikte sağlayan mahalle hangisidir?
AYalnız Kuzey
BYalnız Güney
CYalnız Merkez
DKuzey ve Merkez
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kuzey'in değerleri $18,24,22,31$ olduğundan martta düşüş vardır. Güney'in değerleri $20,23,27,30$ sürekli artar ancak artış $30-20=10$ tondur. Merkez'in değerleri $16,21,25,29$ sürekli artar ve toplam artış $29-16=13$ tondur. İki koşulu yalnız Merkez sağlar.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular