MegaSoru

Kareköklü İfadelerle İşlemler 51 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kareköklü İfadelerle İşlemler Konu Anlatımı

Bu konuda, kareköklü ifadelerle toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini nasıl yapacağımızı öğreneceğiz. Ayrıca kareköklü bir ifadeyi $a\sqrt{b}$ biçiminde yazmayı ve bazı işlemlerde katsayıyı kök içine nasıl alacağımızı inceleyeceğiz. Kareköklü ifadeler matematikte sıkça karşımıza çıkar ve bu tür işlemleri bilmek hem üst sınıf konuları hem de günlük yaşamda pratiklik sağlar.

Kareköklü İfadeyi $a\sqrt{b}$ Şeklinde Yazmak

Bir tam sayı ile bir kareköklü ifade çarpılıyorsa, bu ifade $a\sqrt{b}$ şeklinde gösterilir. Burada $a$ katsayıdır, $\sqrt{b}$ ise kök içindeki ifadedir. Ayrıca, katsayı kök içine alınabilir: $a\sqrt{b} = \sqrt{a^{2}\cdot b}$. Yani, dışarıdaki katsayıyı karesini alıp kök içindeki ifade ile çarparız.

Kareköklü İfadelerde Çarpma ve Bölme İşlemleri

Kareköklü ifadelerde çarpma yapılırken kök içleri çarpılır: $\sqrt{a} \cdot \sqrt{b} = \sqrt{a \cdot b}$. Benzer şekilde, bölme yapılırken kök içleri bölünür: $\frac{\sqrt{a}}{\sqrt{b}} = \sqrt{\frac{a}{b}}$. Eğer ifadeler $a\sqrt{b}$ biçimindeyse önce katsayılar, sonra kök içleriyle işlem yaparız: $a\sqrt{b} \cdot c\sqrt{d} = (a \cdot c)\sqrt{b \cdot d}$.

Kareköklü İfadelerde Toplama ve Çıkarma İşlemleri

Kareköklü ifadelerde toplama veya çıkarma işlemleri, kök içleri aynıysa yapılabilir. $a\sqrt{b} + c\sqrt{b} = (a+c)\sqrt{b}$ olur. Kök içleri farklıysa, önce sadeleştirip kökler aynı hâle getirilmeye çalışılır; mümkün değilse işlem yapılmaz.

Bir Kareköklü İfadeyi Doğal Sayı Yapan Çarpanlar

Bir kareköklü sayı, uygun başka bir kareköklü sayı ile çarpıldığında sonuç doğal sayı olabilir. Örneğin $\sqrt{3} \cdot \sqrt{3} = \sqrt{9} = 3$. Benzer şekilde, $\sqrt{18}$'i $\sqrt{2}$ ile çarparsak $\sqrt{36} = 6$ olur. Ayrıca, $5\sqrt{2}$ ile $\sqrt{2}$'yi çarparsak $5 \cdot 2 = 10$ elde edilir; çünkü $\sqrt{2} \cdot \sqrt{2} = 2$.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $3\sqrt{5}$ ifadesini kök içine al.

$3\sqrt{5} = \sqrt{3^2 \cdot 5} = \sqrt{9 \cdot 5} = \sqrt{45}$ olur. Yani $3\sqrt{5}$ kök içine alınırsa $\sqrt{45}$ olur.

Örnek 2. $\sqrt{6} \cdot 5\sqrt{3}$ işleminin sonucunu bulun.

Katsayılar çarpılır, kök içleri çarpılır: $1 \cdot 5 = 5$, $6 \cdot 3 = 18$. Sonuç $5\sqrt{18}$ olur. $\sqrt{18}$ sadeleşirse $\sqrt{9 \cdot 2} = 3\sqrt{2}$, bu yüzden sonuç $5 \cdot 3\sqrt{2} = 15\sqrt{2}$ olur.

Örnek 3. $7\sqrt{2} - 4\sqrt{2}$ işleminin sonucunu bulun.

Kök içleri aynı olduğu için katsayılar çıkarılır: $7 - 4 = 3$. Sonuç $3\sqrt{2}$ olur.

Örnek 4. $\sqrt{8}$ ile hangi sayı çarpılırsa sonuç bir doğal sayı olur?

$\sqrt{8} \cdot \sqrt{2} = \sqrt{16} = 4$ olur. Yani $\sqrt{8}$; $\sqrt{2}$ ile çarpılırsa sonuç 4 olur. Benzer şekilde, $\sqrt{8}$; $\sqrt{8}$ ile çarpılırsa $\sqrt{64} = 8$ olur.

Özetle

  • Kareköklü ifadeler $a\sqrt{b}$ biçiminde yazılır ve katsayı kök içine alınabilir.
  • Çarpma ve bölmede kök içleri ve katsayılar ayrı ayrı çarpılır/bölünür.
  • Toplama ve çıkarma için kök içlerinin aynı olması gerekir.
  • Kareköklü iki ifade çarpıldığında sonuç doğal sayı olabilir.
  • İşlem yaparken sadeleştirme daima kontrol edilmelidir.

Kareköklü İfadelerle İşlemler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$\sqrt{81} + \sqrt{16}$ işleminin sonucu kaçtır?
A13
B14
C15
D17
Çözümü göster
Doğru cevap: A
$\sqrt{81} = 9$ ve $\sqrt{16} = 4$ olduğundan $\sqrt{81} + \sqrt{16} = 9 + 4 = 13$ olur.
2Kolay
$\sqrt{64} \times \sqrt{4}$ işleminin sonucu nedir?
A10
B12
C14
D16
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$\sqrt{64} = 8$ ve $\sqrt{4} = 2$ olduğundan $\sqrt{64} \times \sqrt{4} = 8 \times 2 = 16$ olur. Aynı sonuç $\sqrt{64 \times 4} = \sqrt{256} = 16$ ile de bulunur.
3Orta
$\sqrt{50}$ sayısı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
A$2\sqrt{5}$
B$10\sqrt{2}$
C$25\sqrt{2}$
D$5\sqrt{2}$
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$\sqrt{50} = \sqrt{25 \times 2} = \sqrt{25} \times \sqrt{2} = 5\sqrt{2}$ olur. $2\sqrt{5} = \sqrt{20}$, $10\sqrt{2} = \sqrt{200}$ ve $25\sqrt{2} = \sqrt{1250}$ olduğundan bu ifadeler $\sqrt{50}$'ye eşit değildir.
4Orta
$\sqrt{8} + \sqrt{2}$ işlemi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
A$\sqrt{10}$
B$3\sqrt{2}$
C$\sqrt{16}$
D$4\sqrt{2}$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
$\sqrt{8} = \sqrt{4 \times 2} = 2\sqrt{2}$ olur. Kök içleri aynı olduğundan katsayılar toplanır: $2\sqrt{2} + \sqrt{2} = 3\sqrt{2}$ bulunur.
5Zor
Kareköklü ifadelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
AHer kareköklü ifade bir tam sayıdır.
BKareköklü ifadeler yalnızca doğal sayılarla gösterilir.
CHer kareköklü ifade irrasyonel bir sayıdır.
D$a \geq 0$ ve $b \geq 0$ olmak üzere $\sqrt{a \cdot b} = \sqrt{a} \cdot \sqrt{b}$ eşitliği doğrudur.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Negatif olmayan $a$ ve $b$ sayıları için $\sqrt{a \cdot b} = \sqrt{a} \cdot \sqrt{b}$ eşitliği doğrudur. Her kareköklü ifade tam sayı değildir ($\sqrt{2}$ tam sayı değildir) ve her kareköklü ifade irrasyonel değildir ($\sqrt{4} = 2$ bir tam sayıdır).

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular