Çözümü göster
$\sqrt{81} = 9$ ve $\sqrt{16} = 4$ olduğundan $\sqrt{81} + \sqrt{16} = 9 + 4 = 13$ olur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda, kareköklü ifadelerle toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini nasıl yapacağımızı öğreneceğiz. Ayrıca kareköklü bir ifadeyi $a\sqrt{b}$ biçiminde yazmayı ve bazı işlemlerde katsayıyı kök içine nasıl alacağımızı inceleyeceğiz. Kareköklü ifadeler matematikte sıkça karşımıza çıkar ve bu tür işlemleri bilmek hem üst sınıf konuları hem de günlük yaşamda pratiklik sağlar.
Bir tam sayı ile bir kareköklü ifade çarpılıyorsa, bu ifade $a\sqrt{b}$ şeklinde gösterilir. Burada $a$ katsayıdır, $\sqrt{b}$ ise kök içindeki ifadedir. Ayrıca, katsayı kök içine alınabilir: $a\sqrt{b} = \sqrt{a^{2}\cdot b}$. Yani, dışarıdaki katsayıyı karesini alıp kök içindeki ifade ile çarparız.
Kareköklü ifadelerde çarpma yapılırken kök içleri çarpılır: $\sqrt{a} \cdot \sqrt{b} = \sqrt{a \cdot b}$. Benzer şekilde, bölme yapılırken kök içleri bölünür: $\frac{\sqrt{a}}{\sqrt{b}} = \sqrt{\frac{a}{b}}$. Eğer ifadeler $a\sqrt{b}$ biçimindeyse önce katsayılar, sonra kök içleriyle işlem yaparız: $a\sqrt{b} \cdot c\sqrt{d} = (a \cdot c)\sqrt{b \cdot d}$.
Kareköklü ifadelerde toplama veya çıkarma işlemleri, kök içleri aynıysa yapılabilir. $a\sqrt{b} + c\sqrt{b} = (a+c)\sqrt{b}$ olur. Kök içleri farklıysa, önce sadeleştirip kökler aynı hâle getirilmeye çalışılır; mümkün değilse işlem yapılmaz.
Bir kareköklü sayı, uygun başka bir kareköklü sayı ile çarpıldığında sonuç doğal sayı olabilir. Örneğin $\sqrt{3} \cdot \sqrt{3} = \sqrt{9} = 3$. Benzer şekilde, $\sqrt{18}$'i $\sqrt{2}$ ile çarparsak $\sqrt{36} = 6$ olur. Ayrıca, $5\sqrt{2}$ ile $\sqrt{2}$'yi çarparsak $5 \cdot 2 = 10$ elde edilir; çünkü $\sqrt{2} \cdot \sqrt{2} = 2$.
Örnek 1. $3\sqrt{5}$ ifadesini kök içine al.
$3\sqrt{5} = \sqrt{3^2 \cdot 5} = \sqrt{9 \cdot 5} = \sqrt{45}$ olur. Yani $3\sqrt{5}$ kök içine alınırsa $\sqrt{45}$ olur.
Örnek 2. $\sqrt{6} \cdot 5\sqrt{3}$ işleminin sonucunu bulun.
Katsayılar çarpılır, kök içleri çarpılır: $1 \cdot 5 = 5$, $6 \cdot 3 = 18$. Sonuç $5\sqrt{18}$ olur. $\sqrt{18}$ sadeleşirse $\sqrt{9 \cdot 2} = 3\sqrt{2}$, bu yüzden sonuç $5 \cdot 3\sqrt{2} = 15\sqrt{2}$ olur.
Örnek 3. $7\sqrt{2} - 4\sqrt{2}$ işleminin sonucunu bulun.
Kök içleri aynı olduğu için katsayılar çıkarılır: $7 - 4 = 3$. Sonuç $3\sqrt{2}$ olur.
Örnek 4. $\sqrt{8}$ ile hangi sayı çarpılırsa sonuç bir doğal sayı olur?
$\sqrt{8} \cdot \sqrt{2} = \sqrt{16} = 4$ olur. Yani $\sqrt{8}$; $\sqrt{2}$ ile çarpılırsa sonuç 4 olur. Benzer şekilde, $\sqrt{8}$; $\sqrt{8}$ ile çarpılırsa $\sqrt{64} = 8$ olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.