MegaSoru

Eşlik ve Benzerlik 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Eşlik ve Benzerlik Konu Anlatımı

Bu konuda, düzlemsel şekillerin eş ve benzer olup olmadığını nasıl anlayacağımızı öğreneceğiz. Özellikle üçgen ve çokgenler üzerinde kenar uzunlukları ile açı ölçülerini inceleyerek eşlik ve benzerlik kavramlarını kavrayacağız. Eş ve benzer şekillerin arasındaki farkları görmek, hem günlük yaşamda hem de matematikte şekiller arasında ilişki kurmamıza yardımcı olur.

Eşlik Nedir?

Eş çokgenler ya da eş şekiller, boyut ve şekil olarak tamamen aynı olan şekillerdir. Eş iki şekil üst üste konduğunda birbiriyle tam olarak çakışır. Eş çokgenlerde karşılıklı kenar uzunlukları ve karşılıklı açı ölçüleri eşittir. Yani iki üçgen eş ise, onların bütün kenarları ve açıları sırasıyla birbirine eşittir.

Benzerlik Nedir?

Benzer çokgenler, şekilleri aynı fakat boyutları farklı olan çokgenlerdir. Yani benzer çokgenler büyütülmüş veya küçültülmüş halinde olabilirler. Benzer çokgenlerde, karşılık gelen açıların ölçüleri eşit, karşılık gelen kenar uzunlukları ise orantılıdır. Benzer çokgenlerin, eş olması için kenar uzunluklarının da eşit olması gerekir; ancak her benzer çokgen mutlaka eş değildir.

Eşlik ve Benzerlik Arasındaki İlişki

Her eş şekil aynı zamanda benzer şekildir, çünkü hem açıları hem de kenarları orantılıdır. Fakat her benzer şekil eş olmak zorunda değildir; çünkü benzer şekillerde kenar uzunlukları eş olmayabilir. Özetle, eş şekiller benzer olabilir ama benzer şekiller her zaman eş değildir.

Çokgenlerde Kenar ve Açı İlişkileri

Eş çokgenlerde karşılıklı kenarlar ve açı ölçüleri birbirine eşittir. Benzer çokgenlerde ise karşılıklı açı ölçüleri birbirine eşit, karşılıklı kenar uzunlukları ise bir orana göre birbirine orantılıdır. Bu orana benzerlik oranı denir ve tüm karşılık gelen kenarlar için aynı değeri alır.

Benzerlik Oranı Nedir?

İki benzer çokgende, birinin bir kenarının uzunluğunun diğerinde aynı yere karşılık gelen kenara oranı sabittir. Bu sabit değere benzerlik oranı denir. Benzerlik oranı genellikle $k$ harfiyle gösterilir ve tüm karşılıklı kenarlar arasında aynı olur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir üçgenin kenar uzunlukları 3 birim, 4 birim ve 5 birim. Diğer bir üçgenin kenar uzunlukları ise 6 birim, 8 birim ve 10 birimdir. Bu iki üçgen eş midir, benzer midir?

İlk üçgenin tüm kenarları sırasıyla ikinci üçgenin kenarlarının tam olarak yarısıdır: $6/3 = 8/4 = 10/5 = 2$. Ayrıca açıları da karşılık gelirse bu üçgenler benzer üçgenlerdir. Fakat kenar uzunlukları aynı olmadığı için eş değildirler.

Örnek 2. Bir dikdörtgenin kenar uzunlukları 5 birim ve 10 birimdir. Aynı şekilde şekli olan ama kenar uzunlukları 5 birim ve 10 birim olan başka bir dikdörtgen var. Bu iki dikdörtgen eş midir?

Bu iki dikdörtgenin hem kenar uzunlukları hem de karşılıklı açıları eş olduğundan bu dikdörtgenler eştir. Ve tabii ki eş olan bu dikdörtgenler aynı zamanda benzerdirler.

Örnek 3. Bir beşgenin kenar uzunlukları 4 birimden oluşuyor, başka bir beşgenin kenarları ise 8 birim. Bu iki şekil arasında nasıl bir ilişki vardır?

Birinci beşgenin tüm kenarlarının uzunluğu ikinci beşgenin yarısı kadardır. Ayrıca açıları da karşılıksa, açıları eş, kenarları orantılı olur. O zaman bu iki beşgen benzerdir; ancak kenar uzunlukları eş olmadığı için eş değillerdir. Benzerlik oranı $8/4 = 2$'dir.

Özetle

  • Eş şekillerin ve çokgenlerin hem kenar uzunlukları hem de açı ölçüleri eşittir.
  • Benzer çokgenlerde karşılıklı açılar eş, kenar uzunlukları ise orantılıdır.
  • Her eş çokgen aynı zamanda benzer çokgendir, ancak her benzer çokgen eş değildir.
  • Benzerlik oranı, benzer çokgenlerin orantılı kenar uzunlukları arasında bulunur.
  • Örneklerle, şekillerin eş veya benzer olup olmadığı kenar ve açı ölçülerine bakarak anlaşılır.

Eşlik ve Benzerlik — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Eş iki üçgen için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
AKarşılık gelen kenar uzunlukları farklı olabilir.
BKarşılık gelen açıları eşit, karşılık gelen kenar uzunlukları farklıdır.
CKarşılık gelen kenar uzunlukları ve karşılık gelen açıları eşittir.
DYalnızca açıları eşit olabilir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Eş şekillerde karşılık gelen kenarların uzunlukları ve karşılık gelen açıların ölçüleri birbirine eşittir. Diğer ifadelerde kenar uzunluklarının farklı olabileceği söylendiği için eşlik ile çelişir.
2Kolay
Benzer iki üçgenden birincisinin bir kenarı 4 cm, ikincisinin karşılık gelen kenarı 8 cm'dir. İkinci üçgenin birinci üçgene benzerlik oranı kaçtır?
A$\frac{1}{4}$
B$\frac{1}{2}$
C$2$
D$4$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Benzerlik oranı, karşılık gelen kenar uzunluklarının oranıdır. İkinci üçgenin birinciye oranı $\frac{8}{4}=2$ bulunur.
3Orta
İki üçgenin benzer olması için aşağıdakilerden hangisinin sağlanması gerekmez?
AKenar uzunluklarının aynı olması
BKarşılık gelen açılarının ölçülerinin eşit olması
CKarşılık gelen kenar uzunluklarının orantılı olması
DAynı şekle sahip olması
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Benzer üçgenlerde karşılık gelen açıların ölçüleri eşit, karşılık gelen kenarların uzunlukları orantılıdır. Kenar uzunluklarının aynı olması ise benzerlik için gerekli değildir; bu durum üçgenlerin eş olması için aranan bir özelliktir.
4Orta
Aşağıdaki çiftlerden hangisi benzer değildir?
Aİki kare
Bİki eşkenar üçgen
Cİki daire
DBir kare ve kare olmayan bir dikdörtgen
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İki kare, iki eşkenar üçgen ve iki daire her zaman benzerdir; çünkü karşılık gelen açıları eşit, karşılık gelen kenarları (ya da yarıçapları) orantılıdır. Kare ile kare olmayan bir dikdörtgenin kenar uzunlukları orantılı olmadığı için bu iki geometrik şekil benzer değildir.
5Zor
xy2468101214162468OABCDKLMN
Bir tasarım programında ABCD dörtgeninden KLMN dörtgeni oluşturulmuştur. Köşe koordinatları şekilde verilmiştir. Tasarımcı, "İkinci şeklin bütün kenarları birinci şeklin karşılık gelen kenarlarının aynı katıdır; dolayısıyla şekiller benzerdir." diyor. Buna göre tasarımcının yorumu için hangisi doğrudur?
ADoğrudur; benzerlik oranı $\frac12$'dir.
BDoğrudur; benzerlik oranı $\frac23$'tür.
CYanlıştır; benzer şekillerin kenar uzunlukları mutlaka eşit olmalıdır.
DYanlıştır; karşılıklı kenarların oranı sabit değildir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
ABCD dörtgeninde $AB=3$ ve $BC=4$ birimdir. KLMN dörtgeninde bunlara karşılık gelen $KL=6$ ve $LM=6$ birimdir. Oranlar $\frac{3}{6}=\frac12$ ve $\frac{4}{6}=\frac23$ olduğundan karşılıklı kenarların oranı sabit değildir. Bu nedenle şekiller benzer değildir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular