Çözümü göster
Eş şekillerde karşılık gelen kenarların uzunlukları ve karşılık gelen açıların ölçüleri birbirine eşittir. Diğer ifadelerde kenar uzunluklarının farklı olabileceği söylendiği için eşlik ile çelişir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda, düzlemsel şekillerin eş ve benzer olup olmadığını nasıl anlayacağımızı öğreneceğiz. Özellikle üçgen ve çokgenler üzerinde kenar uzunlukları ile açı ölçülerini inceleyerek eşlik ve benzerlik kavramlarını kavrayacağız. Eş ve benzer şekillerin arasındaki farkları görmek, hem günlük yaşamda hem de matematikte şekiller arasında ilişki kurmamıza yardımcı olur.
Eş çokgenler ya da eş şekiller, boyut ve şekil olarak tamamen aynı olan şekillerdir. Eş iki şekil üst üste konduğunda birbiriyle tam olarak çakışır. Eş çokgenlerde karşılıklı kenar uzunlukları ve karşılıklı açı ölçüleri eşittir. Yani iki üçgen eş ise, onların bütün kenarları ve açıları sırasıyla birbirine eşittir.
Benzer çokgenler, şekilleri aynı fakat boyutları farklı olan çokgenlerdir. Yani benzer çokgenler büyütülmüş veya küçültülmüş halinde olabilirler. Benzer çokgenlerde, karşılık gelen açıların ölçüleri eşit, karşılık gelen kenar uzunlukları ise orantılıdır. Benzer çokgenlerin, eş olması için kenar uzunluklarının da eşit olması gerekir; ancak her benzer çokgen mutlaka eş değildir.
Her eş şekil aynı zamanda benzer şekildir, çünkü hem açıları hem de kenarları orantılıdır. Fakat her benzer şekil eş olmak zorunda değildir; çünkü benzer şekillerde kenar uzunlukları eş olmayabilir. Özetle, eş şekiller benzer olabilir ama benzer şekiller her zaman eş değildir.
Eş çokgenlerde karşılıklı kenarlar ve açı ölçüleri birbirine eşittir. Benzer çokgenlerde ise karşılıklı açı ölçüleri birbirine eşit, karşılıklı kenar uzunlukları ise bir orana göre birbirine orantılıdır. Bu orana benzerlik oranı denir ve tüm karşılık gelen kenarlar için aynı değeri alır.
İki benzer çokgende, birinin bir kenarının uzunluğunun diğerinde aynı yere karşılık gelen kenara oranı sabittir. Bu sabit değere benzerlik oranı denir. Benzerlik oranı genellikle $k$ harfiyle gösterilir ve tüm karşılıklı kenarlar arasında aynı olur.
Örnek 1. Bir üçgenin kenar uzunlukları 3 birim, 4 birim ve 5 birim. Diğer bir üçgenin kenar uzunlukları ise 6 birim, 8 birim ve 10 birimdir. Bu iki üçgen eş midir, benzer midir?
İlk üçgenin tüm kenarları sırasıyla ikinci üçgenin kenarlarının tam olarak yarısıdır: $6/3 = 8/4 = 10/5 = 2$. Ayrıca açıları da karşılık gelirse bu üçgenler benzer üçgenlerdir. Fakat kenar uzunlukları aynı olmadığı için eş değildirler.
Örnek 2. Bir dikdörtgenin kenar uzunlukları 5 birim ve 10 birimdir. Aynı şekilde şekli olan ama kenar uzunlukları 5 birim ve 10 birim olan başka bir dikdörtgen var. Bu iki dikdörtgen eş midir?
Bu iki dikdörtgenin hem kenar uzunlukları hem de karşılıklı açıları eş olduğundan bu dikdörtgenler eştir. Ve tabii ki eş olan bu dikdörtgenler aynı zamanda benzerdirler.
Örnek 3. Bir beşgenin kenar uzunlukları 4 birimden oluşuyor, başka bir beşgenin kenarları ise 8 birim. Bu iki şekil arasında nasıl bir ilişki vardır?
Birinci beşgenin tüm kenarlarının uzunluğu ikinci beşgenin yarısı kadardır. Ayrıca açıları da karşılıksa, açıları eş, kenarları orantılı olur. O zaman bu iki beşgen benzerdir; ancak kenar uzunlukları eş olmadığı için eş değillerdir. Benzerlik oranı $8/4 = 2$'dir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.