MegaSoru

Pisagor Bağıntısı 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Pisagor Bağıntısı Konu Anlatımı

Pisagor bağıntısı, dik üçgenlerde kenarlar arasındaki ilişkiyi gösteren çok önemli bir kuraldır. Bu bağıntı sayesinde, bir dik üçgenin herhangi iki kenar uzunluğundan üçüncüsünü bulabiliriz ve gerçek hayat problemlerini çözmede oldukça işe yarar. Bu konuyu öğrendiğinizde, sadece geometrik şekillerle sınırlı kalmayıp günlük hayatta karşılaşabileceğiniz pek çok durumda uzaklık, uzunluk gibi sorunları da kolayca çözebileceksiniz.

Pisagor Bağıntısı Nedir?

Pisagor bağıntısı, dik üçgenlerde kenarlar arasındaki özel bir ilişkidir. Bir üçgende en uzun kenar olan hipotenüsün uzunluğunun karesi, diğer iki kenarın karelerinin toplamına eşittir. Yani, bir dik üçgende dik kenar uzunlukları $a$ ve $b$, hipotenüs $c$ ise bağıntı şöyle yazılır:

$a^2 + b^2 = c^2$

Burada $c$, dik açı karşısındaki kenardır ve her zaman üçgenin en uzun kenarıdır.

Pisagor Bağıntısının Kullanıldığı Durumlar

Pisagor bağıntısı yalnızca matematikte değil, günlük hayatta da sıkça kullanılır. Merdiven uzunluğunu, bir duvardan uzaklıktaki noktanın doğrudan uzaklığını bulmak veya bir haritada iki nokta arasındaki kuş uçuşu mesafeyi hesaplamak gibi durumlarda işimize yarar. Ayrıca koordinat düzleminde iki nokta arasındaki uzaklığı bulmak için de bu bağıntıyı kullanabiliriz.

Bir Üçgenin Dik Üçgen Olup Olmadığını Anlama

Eğer bir üçgenin tüm kenar uzunlukları biliniyorsa, bu üçgenin dik üçgen olup olmadığını Pisagor bağıntısıyla kontrol edebiliriz. En uzun kenarı $c$, diğer iki kenarı $a$ ve $b$ olarak seçeriz. $a^2 + b^2 = c^2$ sağlanıyorsa, bu üçgen diktir. Sağlanmıyorsa, dik üçgen değildir.

Koordinat Düzleminde Uzaklık Hesaplama

Koordinat düzleminde verilen iki nokta arasında yatay ve düşey uzaklıkları buluruz ve bunları dik kenar olarak düşünürüz. Bu iki kenar, iki nokta arasındaki "doğrudan" uzaklığın (hipotenüsün) bulunmasında Pisagor bağıntısıyla kullanılır. Yani, noktalar arasındaki dikdörtgensel adımlar diyagramında, doğrudan erişim uzaklığı bu bağıntı ile hesaplanır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir dik üçgende, dik kenar uzunlukları 6 cm ve 8 cm’dir. Hipotenüs uzunluğunu bulunuz.

Dik üçgende dik kenarlar $a = 6$ cm ve $b = 8$ cm’dir. Hipotenüsü $c$ olarak alalım.
Pisagor bağıntısına göre:
$a^2 + b^2 = c^2$
$6^2 + 8^2 = c^2$
$36 + 64 = c^2$
$100 = c^2$
$c = 10$
Yani, hipotenüs 10 cm’dir.

Örnek 2. Bir üçgenin kenar uzunlukları 5 cm, 12 cm ve 13 cm’dir. Bu üçgenin dik üçgen olup olmadığını belirleyiniz.

En büyük kenara hipotenüs diyelim: $c = 13$ cm;
diğer kenarlar $a = 5$ cm ve $b = 12$ cm.
Pisagor bağıntısını kontrol edelim:
$a^2 + b^2 = c^2$
$5^2 + 12^2 = 13^2$
$25 + 144 = 169$
$169 = 169$
Eşitlik sağlandığı için bu üçgen dik üçgendir.

Örnek 3. Bir haritada A noktası $(2, 3)$ ve B noktası $(7, 11)$ olarak verilmiştir. A ve B noktaları arasındaki uzaklığı bulunuz.

Dikey fark: $11 - 3 = 8$
Yatay fark: $7 - 2 = 5$
Pisagor bağıntısı ile:
$a = 8$, $b = 5$, $c$ uzaklık
$a^2 + b^2 = c^2$
$8^2 + 5^2 = c^2$
$64 + 25 = c^2$
$89 = c^2$
$c = \text{yaklaşık}~9,43$
Yani, aralarındaki uzaklık yaklaşık $9,43$ birimdir.

Örnek 4. Bir bahçe duvarından $9$ metre uzakta duran $12$ metre uzunluğunda bir merdiven, duvarın tepesine dayandığında, merdivenin duvardan yukarıya temas ettiği yüksekliği bulunuz.

Burada, merdiven hipotenüs, duvar ile yer arasındaki mesafe bir dik kenar ($a = 9$ m), yükseklik ise diğer dik kenar ($b$ m) olur.
Pisagor bağıntısı ile:
$a^2 + b^2 = c^2$
$9^2 + b^2 = 12^2$
$81 + b^2 = 144$
$b^2 = 144 - 81 = 63$
$b = \text{yaklaşık}~7,94$
Merdiven, duvarın yaklaşık $7,94$ metre yükseklikteki noktasına dayanır.

Özetle

  • Pisagor bağıntısı sadece dik üçgenlerde geçerlidir.
  • Bağıntı: $a^2 + b^2 = c^2$ (c, hipotenüs)
  • Bağıntı ile dik kenarlar ve hipotenüs arasındaki ilişkiyi bulabiliriz.
  • Bir üçgenin dik olup olmadığını kenarlarıyla sınayabiliriz.
  • Gerçek hayat ve koordinat düzleminde mesafe hesaplama için kullanılabilir.

Pisagor Bağıntısı — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir dik üçgende dik açının karşısındaki kenara ne ad verilir?
AKatet
BHipotenüs
CTaban
DAçıortay
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Dik üçgende dik açının karşısındaki kenar, üçgenin en uzun kenarıdır ve hipotenüs adını alır. Dik açıyı oluşturan kenarlara ise dik kenar (katet) denir.
2Kolay
Dik kenarlarının uzunlukları 6 cm ve 8 cm olan bir dik üçgenin hipotenüsü kaç cm'dir?
A10
B12
C14
D16
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Pisagor bağıntısına göre hipotenüsün karesi dik kenarların kareleri toplamına eşittir: $6^{2}+8^{2}=36+64=100$. Hipotenüs $\sqrt{100}=10$ cm olur.
3Orta
Kenar uzunlukları 7 cm, 24 cm ve 25 cm olan çubuklarla bir üçgen oluşturulmak isteniyor. Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
AÜçgen oluşturulabilir ve bu üçgen dik üçgendir.
BÜçgen oluşturulabilir ve bu üçgen dar açılı üçgendir.
CÜçgen oluşturulabilir ve bu üçgen geniş açılı üçgendir.
DÜçgen oluşturulamaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
En uzun kenar 25 cm olduğundan $7+24=31>25$ ve $24-7=17<25$ olup üçgen oluşturulabilir. Ayrıca $7^{2}+24^{2}=49+576=625=25^{2}$ olduğundan Pisagor bağıntısı sağlanır; bu üçgen dik üçgendir.
4Orta
Kenar uzunlukları 5 cm, 12 cm ve 13 cm olan bir üçgen için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
AEşkenar üçgendir.
Bİkizkenar üçgendir.
CDik üçgendir.
DGeniş açılı üçgendir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
En uzun kenar 13 cm'dir. $5^{2}+12^{2}=25+144=169=13^{2}$ olduğundan Pisagor bağıntısı sağlanır; bu üçgen dik üçgendir.
5Zor
A(2, 3)B(9, 27)51015510152025xy
Bir kamp alanında A noktasındaki elektrik panosundan B noktasındaki aydınlatma direğine doğrudan kablo çekilecektir. Şekildeki koordinat düzleminde pano $A(2,3)$, direk ise $B(9,27)$ noktasındadır ve her bir birim $1\text{ m}$'yi göstermektedir. Kablo gergin biçimde doğrusal olarak çekileceğine göre A ile B arasındaki kablonun uzunluğu kaç metredir?
A$22$
B$23$
C$24$
D$25$
Çözümü göster
Doğru cevap: D
A'dan B'ye yatay değişim $9-2=7$, dikey değişim $27-3=24$ birimdir. Bu iki değişim dik üçgenin dik kenarlarını oluşturur. Pisagor bağıntısıyla $7^2+24^2=49+576=625$ ve uzaklık $\sqrt{625}=25\text{ m}$ bulunur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular