MegaSoru

Üçgende Yardımcı Elemanlar 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Üçgende Yardımcı Elemanlar Konu Anlatımı

Üçgende yardımcı elemanlar, bir üçgenin kenarlarını, açılarını ve köşelerini birbirine bağlayan özel doğru parçalarıdır. Kenarortay, açıortay ve yükseklik gibi elemanlar üçgenin yapısını anlamamıza ve çeşitli matematiksel problemleri çözmemize yardımcı olur.

Kenarortay Nedir?

Kenarortay, üçgende bir köşeden karşı kenara çizilen ve karşı kenarı iki eş parçaya bölen doğru parçasıdır. Her üçgenin üç kenarına ait birer kenarortayı vardır. Kenarortaylar, üçgenin içinde bir noktada kesişirler ve bu noktaya ağırlık merkezi denir. Eşkenar üçgende kenarortaylar birbirine eşittir ve tüm kenarlara ortadan inerler.

Açıortay Nedir?

Açıortay, bir üçgendeki bir açıyı iki eş açıya bölen doğru parçasıdır. Köşeden başlayıp karşıdaki kenara ulaşır. Üçgendeki her köşeye ait bir açıortay vardır. Tüm açıortaylar bir noktada birleşir ve bu noktaya iç teğet merkezi denir. Eşkenar üçgende açıortaylar birbirine eşittir ve açıların tam ortasından geçer.

Yükseklik Nedir?

Bir üçgende yükseklik, bir köşeden karşı kenara (veya kenarın uzantısına) dik olarak indirilen doğru parçasıdır. Üçgende her köşe için bir yükseklik vardır ve hepsi bir noktada kesişir; bu noktaya diklik merkezi denir. Dik üçgende bir yükseklik, dik kenarlarla çakışırken, eşkenar üçgende bütün yükseklikler eşit uzunluktadır ve üçgenin tam ortasından geçer.

Özel Üçgenlerde Yardımcı Elemanlar

Eşkenar üçgende bütün kenarortay, açıortay ve yükseklikler aynıdır ve üçgenin tam ortasında, tek noktada kesişirler. İkizkenar üçgende, tabana indirilen yükseklik aynı zamanda tabanın açıortayı ve kenarortayıdır. Dik üçgende ise dik köşeden hipotenüse indirilen yükseklik özel önem taşır ve bazı yardımcı elemanlar kenarlarla çakışabilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir ABC üçgeninde, A köşesinden BC kenarına çizilen doğru parçası BC'yi $5$ cm ve $5$ cm'lik iki eş parçaya ayırıyor. Bu doğru parçası nedir ve üçgende hangi özelliği taşır?

A köşesinden BC kenarına çizilen ve BC'yi iki eş parçaya ayıran doğru parçası, kenarortaydır. Çünkü kenarortay, bir kenarı iki eş parçaya böler. Burada da $BC = 5 + 5 = 10$ cm'dir ve kenar $5$ cm ile $5$ cm olarak ikiye ayrılmıştır.

Örnek 2. Eşkenar bir üçgenin bir köşesinden, karşı kenara çizilen yükseklik, karşı kenarı tam ortalar. Bu durumda bu doğru parçası başka hangi yardımcı elemandır?

Eşkenar üçgende, bir köşeden karşı kenara çizilen yükseklik hem kenarortay hem de açıortaydır. Çünkü tüm kenarlar ve açılar eşit olduğu için bu doğru parçası üç yardımcı elemanın da özelliklerini taşır.

Örnek 3. Bir dik üçgende, dik köşeden hipotenüse indirilen doğru parçası, hipotenüsü $7$ cm ve $5$ cm olarak iki parçaya ayırıyor. Bu doğru parçası hangi yardımcı elemandır ve özelliği nedir?

Dik üçgende, dik köşeden hipotenüse indirilen doğru parçası bir yüksekliktir. Ancak bu yükseklik hipotenüsü genellikle iki eşit olmayan parçaya böler; burada da $7$ cm ve $5$ cm olarak bölmüştür. Yani doğru parçanın adı yüksekliktir ve yükseklik kenarı eşit bölmek zorunda değildir.

Örnek 4. Bir üçgende bir köşeden çıkan doğru, o köşedeki açıyı $30^\circ$ ve $30^\circ$ olarak ikiye böldü. Bu doğru parçası üçgende ne olarak adlandırılır?

Bir köşedeki açıyı iki eş parçaya bölen doğru parçasına açıortay denir. Burada açılar $30^\circ$ ve $30^\circ$ olduğuna göre, bu doğru A köşesinin açıortayıdır.

Özetle

  • Kenarortay, bir köşeden karşı kenarı iki eş parçaya böler.
  • Açıortay, bir köşedeki açıyı iki eş parçaya böler.
  • Yükseklik, köşeden karşı kenara dik olarak inen doğru parçasıdır.
  • Üçgende her köşe için bir tane kenarortay, bir tane açıortay ve bir tane yükseklik bulunur.
  • Eşkenar üçgende, tüm yardımcı elemanlar birbirine eşit ve tek noktada kesişir.
  • İkizkenar ve dik üçgenlerde bazı yardımcı elemanlar çakışabilir.

Üçgende Yardımcı Elemanlar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir üçgende bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştiren doğru parçası hangi yardımcı elemandır?
AYükseklik
BAçıortay
CKenarortay
DKenar
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştiren doğru parçası kenarortaydır. Kenarortay, karşı kenarı iki eş parçaya ayırır.
2Kolay
Bir üçgende bir köşedeki açıyı iki eş parçaya ayıran ve karşı kenara ulaşan doğru parçası hangi yardımcı elemandır?
AAçıortay
BYükseklik
CKenarortay
DKenar
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Köşedeki açıyı iki eş parçaya ayıran doğru parçası açıortaydır. Açıortay karşı kenara kadar uzatılabilir.
3Orta
ABCD18 m
Bir mimar, ikizkenar üçgen biçimindeki bir çatının tepe noktasından tabanına şekildeki gibi bir destek kirişi yerleştiriyor. Çatıda $AC=BC$ ve destek kirişi $CD$ tabana diktir. Taban uzunluğu $AB=18\text{ m}$ olduğuna göre $AD$ kaç metredir?
A$6$
B$8$
C$9$
D$12$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$AC=BC$ olan ikizkenar üçgende tepe noktasından tabana indirilen $CD$ yüksekliği aynı zamanda kenarortaydır. Bu nedenle $AD=DB$ olur. $AB=18\text{ m}$ olduğundan $AD=18\div2=9\text{ m}$ bulunur.
4Orta
ABCD
Eşkenar üçgen biçimindeki ABC kartonu, B köşesi C köşesinin üzerine gelecek şekilde katlanıyor. Oluşan kat izi A köşesinden geçiyor ve BC kenarını D noktasında kesiyor. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A$AD=BC$
B$BD=DC$
C$AD\perp BC$
D$m(BAD)=m(DAC)$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
B köşesi C köşesinin üzerine geldiğinde kat izi BC'nin orta dikmesi olur. Bu nedenle $BD=DC$ ve $AD\perp BC$ olur; eşkenar üçgende bu doğru aynı zamanda açıortaydır, yani $m(BAD)=m(DAC)$ doğrudur. Ancak $AD$ yüksekliği, eşkenar üçgenin kenarına eşit değildir (dik üçgen $ABD$'de $AD<AB=BC$). Yanlış olan $AD=BC$'dir.
5Zor
D14 cm14 cm14 cmABC
Kenar uzunluğu $14\text{ cm}$ olan eşkenar üçgen biçimindeki bir kumaş parçasında, A köşesinden karşı kenarın orta noktası olan D noktasına bir kat izi (AD) oluşturuluyor. Eşkenar üçgende bu kat izi aynı zamanda yükseklik olduğuna göre AD'nin uzunluğu kaç santimetredir?
A$6\sqrt{3}$
B$7\sqrt{3}$
C$8\sqrt{3}$
D$9\sqrt{3}$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
D, BC'nin orta noktası olduğundan $BD=14\div2=7\text{ cm}$'dir. AD aynı zamanda yükseklik olduğundan ADB dik üçgendir. $AD^2+7^2=14^2$ yazılır. $AD^2=196-49=147=49\cdot3$ olduğundan $AD=7\sqrt{3}\text{ cm}$ bulunur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular