Çözümü göster
Nüfus yoğunluğu, nüfusun yüz ölçümüne bölünmesiyle elde edilen kişi/km² değeridir. Haritadaki değerler toplam nüfusu, göç miktarını veya alan büyüklüğünü tek başına göstermez.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Nüfus yeryüzünde eşit dağılmamıştır; bazı bölgeler çok kalabalık, bazıları seyrektir. Bu konuda nüfus yoğunluğunun dağılışı, bu dağılışı etkileyen doğal ve beşerî faktörler, göçün nedenleri ve nüfus hareketlerinin sonuçları ele alınır.
Nüfus yoğunluğu, bir alanda kilometrekareye düşen kişi sayısıdır (toplam nüfus / alan). Toplam nüfus ile aynı şey değildir: nüfusu çok olan bir ülkenin yüz ölçümü de büyükse yoğunluğu düşük olabilir.
Dünyada nüfus; Güneydoğu ve Güney Asya, Doğu Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın doğusu gibi bölgelerde yoğunlaşmıştır. Kutup bölgeleri, çöller, yüksek dağlar ve yağmur ormanları ise seyrek nüfusludur.
İklim, yer şekilleri, su kaynakları ve toprak verimliliği nüfus dağılışını etkileyen başlıca doğal faktörlerdir. Ilıman iklimli, su kaynakları zengin, topraklar verimli ve eğimi az ovalar daha fazla nüfus çeker. Çok soğuk, çok kurak ya da çok yüksek ve engebeli alanlarda yaşam zordur, nüfus seyrektir.
Ancak doğal koşulların elverişli olması tek başına yoğun nüfusu açıklamaz. Aynı koşullara sahip iki bölgeden birinin daha kalabalık olması beşerî faktörlerle açıklanır.
Ekonomik faaliyetler (tarım, sanayi, ticaret, turizm), ulaşım olanakları, sanayileşme ve kentleşme, tarihî gelişim ve yönetim politikaları nüfus dağılışını etkiler. İş imkânı olan, ulaşımı kolay ve hizmetlerin yoğun olduğu yerler nüfus çeker.
Türkiye'de de nüfus; Marmara, Ege ve Akdeniz kıyıları ile büyük şehirlerde yoğunlaşırken, yüksek dağlık ve ulaşımı zor kesimlerde seyrektir. Bu dağılışı hem doğal koşullar hem de ekonomik faaliyetler birlikte şekillendirmiştir.
Göç, insanların yaşadıkları yeri geçici ya da kalıcı olarak değiştirmesidir. Göçü iten ve çeken nedenler vardır. İten nedenler arasında işsizlik, yoksulluk, afet, savaş ve eğitim imkânlarının yetersizliği; çeken nedenler arasında iş fırsatları, daha iyi yaşam koşulları ve güvenlik sayılabilir. Göç ekonomik, sosyal, doğal ve siyasi birçok nedene bağlı olabilir; tek bir nedene indirgenemez.
Göçün kaynak ve hedef bölgelerde sonuçları vardır. Hedef bölgede nüfus yoğunlaşır, konut ve altyapı ihtiyacı artar; kaynak bölgede ise genç nüfus azalabilir. Haritalarda göç yönleri ve nüfus yoğunluğu birlikte incelenerek mekânsal çıkarım yapılabilir.
Örnek 1. Bir ülkenin nüfusu 80 milyon ve yüz ölçümü 800 bin kilometrekaredir. Nüfus yoğunluğu nedir?
Nüfus yoğunluğu = nüfus / alan = 80.000.000 / 800.000 = 100 kişi/km² olur.
Örnek 2. Bir bölgede nüfusun seyrek olmasının nedenleri yalnızca iklimle açıklanabilir mi?
Hayır. İklim önemli bir faktördür, ancak yer şekilleri (dağlık, engebeli arazi), su kaynakları, toprak, ulaşım ve ekonomik faaliyetler de nüfus seyrekliğini etkiler. Her bölgenin seyrek nüfusu aynı nedenle açıklanamaz.
Örnek 3. Bir köyden büyük bir şehre göç eden bir aile, işsizlik nedeniyle yer değiştirmiştir. İşsizlik burada iten mi, çeken bir neden midir?
İşsizlik köyden ayrılmaya iten bir nedendir. Şehirdeki iş imkânı ise çeken bir nedendir. Göç genellikle iten ve çeken nedenlerin birlikte etkisiyle gerçekleşir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.