MegaSoru

Bilim İnsanları ve Fizik Bilgisine Katkıları 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Bilim İnsanları ve Fizik Bilgisine Katkıları Konu Anlatımı

Fizik bilgisi, merak eden, soru soran, deney yapan ve sonuçlarını paylaşan insanların emeğiyle gelişmiştir. Bu konuda bazı bilim insanlarının bilime bakış açılarını, çalışma biçimlerini ve çalışmalarının etkisini inceleyerek onların deneyimlerinden nasıl ders çıkarabileceğimizi ele alıyoruz.

Örnek bilim insanları

İbnülheysem ışık ve görme üzerine çalışmıştır. Görmenin, cisimlerden gelen ışığın göze ulaşmasıyla gerçekleştiğini savunmuş ve görüşlerini deney ve gözlemlerle sınamaya önem vermiştir. Bu yaklaşımı nedeniyle deneysel yöntemin öncülerinden sayılır.
Hazini cisimlerin ağırlığı ve yoğunluğu üzerine çalışmış, hassas teraziler tasarlamış ve maddelerin yoğunluklarını karşılaştırmaya yönelik ölçümler yapmıştır.
Isaac Newton hareket yasalarını ve evrensel çekim yasasını ortaya koymuştur. Bu yasalar düşen bir elmadan gezegenlerin hareketine kadar pek çok olayı ortak bir açıklamayla birleştirmiştir.
Albert Einstein görelilik kuramlarıyla uzay, zaman ve kütle çekimi anlayışımızı değiştirmiş; ışığın enerji paketleriyle davrandığı fikriyle fotoelektrik olayının açıklanmasına katkı vermiştir.

Çalışma biçimleri ve ortak özellikler

Bu bilim insanlarının çalışmalarında bazı ortak noktalar görülür: merak ve sorgulama, sabırla tekrarlanan gözlem ve ölçüm, önceki bilgilere dayanma ve gerektiğinde onları eleştirme, sonuçlarını açıkça yazıp başkalarının denetimine sunma.
Bilimsel çalışmada kararlılık, tutku, dürüstlük, laboratuvar ve araştırma becerileri önemlidir. Ancak bir çalışmanın değerini araştırmacının ünü değil, yöntemin denetlenebilir olması ve sonuçların kanıtla desteklenmesi belirler.

Bilim ortak bir çabadır

Bilimsel bilgi çoğu zaman tek bir kişinin eseri değildir. Bir araştırmacının gözlemi başka birinin modeline temel olur; bir modelin öngörüsü başka araştırmacıların deneyleriyle sınanır. Örneğin bir ekip ölçüm yaparken bir başka bilim insanı bu ölçümleri açıklayan bir model önerebilir.
Bu nedenle bir bilim insanının katkısını anlatırken hangi çalışmanın kime ait olduğunu, önceki çalışmalara nasıl dayanıldığını ve sonucun hangi kanıta bağlandığını ayırt etmek gerekir. Kaynağı belirtmek, katkıları doğru eşleştirmenin yoludur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir öğrenci bir bilim insanının başarısını yalnız kararlılığıyla açıklıyor. Açıklama nasıl güçlendirilir?

Kararlılık önemlidir, ama açıklamaya bilim insanının hangi soruyu sorduğu, hangi ölçüm ya da deneyleri yaptığı ve sonucunu hangi kanıta dayandırdığı da eklenmelidir. Böylece açıklama kişilik özelliğinden somut çalışma adımlarına bağlanır.

Örnek 2. Bir sunumda bir deneyin gözlemi ile o gözlemi açıklayan model aynı kişiye yazılmış. Oysa ölçümü bir ekip yapmış, modeli başka biri önermiş. Ne düzeltilmelidir?

Ölçüm ile model ayrı katkılardır. Ölçümü yapan ekibin ve modeli öneren kişinin katkısı ayrı ayrı yazılmalıdır. Bu ayrım, modelin hangi kanıta dayandığını da görünür kılar.

Örnek 3. İbnülheysem'in çalışma biçiminden bir öğrenci kendi projesine ne aktarabilir?

Bir düşünceyi yalnız ileri sürmek yerine deney ve gözlemle sınamayı aktarabilir. Örneğin ışıkla ilgili bir tahminini basit bir düzenekle deneyip sonucu kaydedebilir.

Özetle

  • İbnülheysem ışık ve görme üzerine deneysel çalışmalarıyla tanınır.
  • Hazini ağırlık ve yoğunluk ölçümleri, hassas terazi tasarımlarıyla tanınır.
  • Newton hareket ve evrensel çekim yasalarıyla, Einstein görelilik kuramıyla fiziği derinden etkilemiştir.
  • Bilim insanlarının ortak özellikleri merak, sorgulama, sabırlı ölçüm ve sonuçları denetime açmaktır.
  • Bilim ortak bir çabadır; gözlem, model ve katkıların kime ait olduğu ayrıca belirtilmelidir.

Bilim İnsanları ve Fizik Bilgisine Katkıları — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Marie Curie, Nobel konuşmasında Becquerel'in uranyum ışınımı bulgusunu başlangıç olarak gösterir. Olguyu önce kendisinin başka maddelerde incelediğini, ardından Pierre Curie ile araştırmayı sürdürdüklerini anlatır. Curie'nin kendi anlatımında uranyum ışınımına ilişkin ilk bulgu kime aittir?
AHenri Becquerel'e
BYalnız Pierre Curie'ye
CYalnız Marie Curie'ye
DGeiger ve Marsden'e
Çözümü göster
Doğru cevap: A
İlk uranyum gözlemiyle sonraki genişletme farklı katkılardır.
2Kolay
Geiger ve Marsden parçacık saçılmasını gözledi. Bazı parçacıklar büyük açılarla saptı. Rutherford bu gözlemleri açıklamak için küçük, pozitif bir çekirdek önerdi. Geiger ve Marsden'in deneysel katkısı hangisidir?
ASaçılmayı açıklayan çekirdek modelini önermek
BElektron yükünü damlalarla ölçmek
CUranyum ışınımını başka maddelerde araştırmak
DParçacıkların saçılmasını gözlemek
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Geiger ve Marsden ölçüm yapmış, Rutherford gözlemler için model önermiştir.
3Orta
Millikan, elektrik alanı içindeki yüklü yağ damlalarının hareketini izledi. Damla hareketi ve deney koşulları, elektrik yükünün belirlenmesinde kullanıldı. Millikan'ın doğrudan izlediği nesne hangisidir?
AAtom çekirdeğinin kendisi
BYüklü yağ damlası
CBir ışık demeti
DBir uranyum kristali
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yük çıkarımı damlanın gözlenen davranışına dayanır.
4Orta
Marie Curie, Nobel konuşmasında Becquerel'in uranyum ışınımı bulgusunu başlangıç olarak gösterir. Olguyu önce kendisinin başka maddelerde incelediğini, ardından Pierre Curie ile araştırmayı sürdürdüklerini anlatır. Marie Curie'nin Becquerel'in bulgusuyla kurduğu bağ nedir?
Aİlk uranyum gözlemini kendisinin yaptığını ileri sürmesi
BBenzer olguyu başka maddelerde araştırması
CUranyum dışındaki bütün maddeleri inceleme dışında bırakması
DÖnceki ölçüm olmadan çekirdek modeli önermesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yeni araştırma önceki olgunun kapsamını genişletmiştir.
5Zor
Marie Curie, Nobel konuşmasında Becquerel'in uranyum ışınımı bulgusunu başlangıç olarak gösterir. Olguyu önce kendisinin başka maddelerde incelediğini, ardından Pierre Curie ile araştırmayı sürdürdüklerini anlatır. Curie'nin Nobel konuşması özellikle hangi iddiayı kontrol etmeye elverişlidir?
ABütün çağdaşlarının özel düşünceleri
Bİncelenmemiş her maddenin ışınımı
CSonraki tüm araştırmaların sonuçları
DKendi anlatımında önceki araştırmaya nasıl atıf yaptığı
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Birinci el anlatım konuşmacının katkıları nasıl tanımladığını gösterir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular