Çözümü göster
Kurallar uyuşmazlıkların çözümüne ve öngörülebilirliğe katkı verir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Hukuk, toplumsal düzeni sağlayan kuralların bütünüdür. Bu konuda Eski Çağ'da Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan'daki hukuk sistemleri, yazılı kanunların ve yazısız töreye dayalı hukukun özellikleri ve ailenin hukuktaki yeri ele alınır.
İnsanlar bir arada yaşadığında anlaşmazlıklar çıkar. Suçların nasıl cezalandırılacağı, mülkiyetin kimde olacağı, evliliğin nasıl yapılacağı gibi konularda kurallara ihtiyaç duyulur. Hukuk bu kuralları belirler; haksızlığı önler, güvenlik ve düzen sağlar. Kuralların yazılı olması herkesin ne beklemesi gerektiğini bilmesine yardım eder.
Mezopotamya'da Lagaş şehir devletinin yöneticisi Urkagina'nın düzenlemeleri, bilinen en eski hukuk düzenlemeleri arasında sayılır. Babil Kralı Hammurabi'nin kanunları ise çok ünlüdür; suç ile ceza arasında benzerlik kurulması ve toplumsal sınıflara göre farklı hükümler içermesi özellikleri arasındadır.
Hititlerin kanunlarında cezalar çoğunlukla ağır bedensel ceza yerine tazminata dayanırdı. Roma'da halkın yasaları bilmesi için kanunlar Oniki Levha (12 Levha) adıyla levhalara yazılmıştır; bu, yasaların yazılı ve herkes tarafından bilinebilir olması bakımından önemlidir.
Türklerde hukuk, töre denilen yazısız kurallara dayanıyordu. Töre; gelenek, görenek ve toplumun kabul ettiği davranış kurallarının bütünüdür. Töre nesilden nesile sözlü olarak aktarılırdı ve hükümdarı da bağlardı. Yöneticinin töreye aykırı davranması, otoritesini zayıflatabilirdi.
Eski Çağ medeniyetlerinde aile toplumun temel birimi sayılıyordu. Evlilik, miras ve çocukların durumu hukuk kurallarıyla düzenlenmiş, ailenin korunmasına önem verilmiştir. Kanunlar evliliğin koşullarını belirleyerek ailenin güvenliğini sağlamayı hedeflemiştir. Türklerde kadının toplumsal hayatta ve yönetimde saygın bir yeri vardı.
Örnek 1. Bir şehirde kanunlar, herkesin görebileceği bir alana taşa yazılmıştır. Bu uygulamanın toplum düzenine katkısı ne olabilir?
Kuralların herkes tarafından görülebilir ve bilinir olmasını sağlar. Böylece insanlar neyin suç sayıldığını ve karşılığının ne olduğunu bilir, yöneticilerin keyfî karar vermesi zorlaşır. Bu, toplumsal düzeni ve adalet duygusunu güçlendirir.
Örnek 2. Yazılı kanun ile töre arasında temel fark nedir?
Yazılı kanunlar belli bir metne dayanır ve maddeleri bellidir. Töre ise yazıya geçmemiş, gelenek ve ortak kabule dayanan, sözlü aktarılan kurallardır. İkisi de toplumsal düzeni sağlamayı amaçlar.
Örnek 3. Bir kral, ülkesindeki suçlara verilecek cezaların bazılarını bedensel ceza yerine tazminat olarak belirlemiştir. Bu uygulama hangi yaklaşımı gösterir?
Hukukun yalnızca cezalandırmaya değil, zararın giderilmesine de önem verdiğini gösterir. Bu yaklaşım Hitit kanunlarının özelliklerindendir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.