MegaSoru

Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi Konu Anlatımı

İnsanlık tarihinin en büyük dönüşümlerinden biri, avcı-toplayıcı yaşamdan üretime ve yerleşik hayata geçiştir. Bu konuda tarih öncesi devirler, yazının icadı, Tarım Devrimi'nin ortaya çıktığı bölgelerin coğrafi özellikleri ve bu devrimin yerleşmeye ve ekonomiye etkileri ele alınır.

Tarih öncesi devirler ve yazı

Yazının icadından önceki dönem tarih öncesi devirler olarak adlandırılır. Bu dönemde insanlar yazılı kayıt bırakmamış, bu yüzden bilgiler arkeolojik buluntulardan öğrenilmiştir. Yazının icadıyla birlikte tarih devirleri başlar. Yazı, bilginin kayda geçirilmesini ve sonraki kuşaklara aktarılmasını kolaylaştırmıştır.
Alet yapabilme becerisi de insanın gelişiminde önemlidir. İlk aletler taştan yapılırken zamanla tarım ve avcılık için daha etkili araçlar geliştirilmiş, saban gibi tarım aletleri üretimi hızlandırmıştır.

Avcı-toplayıcılıktan üreticiliğe geçiş

İlk insanlar yiyeceklerini avlanarak ve doğadaki bitkileri toplayarak sağlıyordu. Bu yaşam biçiminde yiyecek tükenince başka yere göç etmek gerekirdi. İnsanlar bitkileri yetiştirmeyi ve hayvanları evcilleştirmeyi öğrenince yiyecekleri kendileri üretmeye başladı. Bu değişime Tarım Devrimi denir.
Tarım Devrimi ile insanlar tarlalarının yakınında kalıcı olarak yerleşti. Böylece yerleşik hayata geçildi, köyler ve zamanla şehirler kuruldu. Yiyecek miktarı arttığı için nüfus da artmıştır.

Devrimin ortaya çıktığı bölgeler ve coğrafi koşullar

Tarım Devrimi aynı zamanda ve aynı ürünlerle her yerde gerçekleşmemiştir. Mezopotamya'da buğday ve arpa gibi tahıllar, Güneydoğu Asya'da pirinç, Orta Amerika'da ise mısır yetiştirilmeye başlanmıştır.
Bu bölgelerin ortak özelliği, tarıma elverişli bir iklime, verimli topraklara ve su kaynaklarına sahip olmalarıdır. Örneğin Mezopotamya, Dicle ve Fırat nehirlerinin getirdiği verimli topraklar sayesinde tarıma çok elverişlidir. Yani coğrafi koşullar, yerleşik hayata geçişin yerini ve biçimini belirlemiştir.

Artı ürün ve ekonomik değişim

Tarımda ihtiyaçtan fazla üretilen ürüne artı ürün denir. Artı ürün depolanabilir, takas edilebilir ve ticarete konu olabilir. Böylece herkesin doğrudan tarımla uğraşması gerekmemiş; zanaat, ticaret ve yönetim gibi farklı meslekler ortaya çıkmıştır. Bu iş bölümü şehirlerin ve devletlerin gelişmesine zemin hazırlamıştır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Avcı-toplayıcı bir topluluk, bir bölgedeki yiyecekleri tükettiğinde ne yapardı? Tarım yapan bir topluluk ise neden aynı yerde kalabilirdi?

Avcı-toplayıcı topluluk yiyeceği tükenince yeni yiyecek aramak için başka bir yere göç ederdi. Tarım yapan topluluk ise yiyeceğini tarlada kendisi ürettiği için aynı yerde kalabilir, bu sayede yerleşik hayata geçebilirdi.

Örnek 2. Mezopotamya'da Tarım Devrimi'nin erken ortaya çıkmasında nehirlerin rolü neydir?

Dicle ve Fırat nehirleri, bölgeye su ve verimli toprak sağlamıştır. Su ve verimli toprak, tahıl yetiştirmek için gerekli temel koşullardır. Bu yüzden coğrafi özellikler, tarıma ve yerleşik hayata geçişi kolaylaştırmıştır.

Örnek 3. Bir köyde ihtiyaçtan fazla buğday üretilmiş ve bir kısmı komşu köydeki kil kaplarla takas edilmiştir. Bu durum hangi gelişmeye örnektir?

İhtiyaçtan fazla ürün olan artı ürün, takas yoluyla ticarete dönüşmüştür. Artı ürün sayesinde bazı insanlar zanaatla uğraşabilmiş, böylece iş bölümü ve ticaret gelişmiştir.

Özetle

  • Yazıdan önceki devirler tarih öncesi devirlerdir; yazının icadı tarih devirlerinin başlangıcıdır.
  • Tarım Devrimi ile avcı-toplayıcı yaşamdan üretime ve yerleşik hayata geçilmiştir.
  • Mezopotamya'da buğday-arpa, Güneydoğu Asya'da pirinç, Orta Amerika'da mısır ilk yetiştirilen önemli ürünlerdir.
  • Verimli toprak ve su kaynakları gibi coğrafi koşullar tarıma geçişte belirleyicidir.
  • Artı ürün ticareti, iş bölümünü ve şehir hayatını doğurmuştur.

Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
İnsanların yabani tahılları toplamak yerine tahıl yetiştirmeye başlaması hangi değişimi doğrudan gösterir?
AYazının yaygınlaşması
BMadeni paranın kullanılması
CBesin üretimine geçiş
DSanayi üretiminin başlaması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Tarım, yalnızca doğadaki besini toplamaktan üretime geçişi ifade eder.
2Kolay
Tarımın ortaya çıkışı aşağıdaki gelişmelerden hangisinden önce başlamıştır?
ATaş aletlerin ilk kullanımı
BSanayi Devrimi
CPaleolitik dönemde avcılık
Dİnsanların ateşi kullanmaya başlaması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Tarımın ilk örnekleri Sanayi Devrimi'nden binlerce yıl öncedir.
3Orta
Bir kazı alanında aynı yerde üst üste yapılmış ev tabanları ve tahıl depoları bulunmuştur. Bu bulgular öncelikle neyi destekler?
AUzun süreli yerleşim ve ürün depolama
BModern fabrikaların varlığı
CPara ekonomisinin zorunlu oluşu
DSürekli göçebe avcılık
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kalıcı yapılar ve depolar yerleşik yaşamla ilişkilendirilebilir.
4Orta
Erken tarım topluluklarının suya erişimi olan verimli vadileri seçmesinin temel nedeni nedir?
ABütün vadilerin aynı iklime sahip olması
BDeniz ticaretinin her vadide gelişmesi
CYazının yalnızca vadilerde bulunması
DBitki yetiştirme koşullarının elverişli olması
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Su ve uygun toprak tarımsal üretimi kolaylaştırır.
5Zor
Bir yerleşimde tarımın başlamasından sonra ev sayısı artmıştır. Yalnızca bu verilerle hangisi kesin söylenemez?
AYerleşimde daha çok yapı bulunduğu
BNüfus değişiminin araştırılabileceği
CYerleşimin büyümüş olabileceği
DNüfus artışının tek nedeninin tarım olduğu
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Eş zamanlı gelişmeler tek neden-sonuç ilişkisini kesinleştirmez.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular