MegaSoru

İş, Enerji ve Güç 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

İş, Enerji ve Güç Konu Anlatımı

Bir cisim üzerinde iş yapıldığında ona enerji aktarılır. İşin ne kadar sürede yapıldığı ise gücü belirler. Bu konuda iş, enerji ve güç arasındaki ilişkiyi, elektrikli cihazların enerji tüketimini ve tasarrufu inceliyoruz.

İş ve enerji

Enerji, iş yapabilme yeteneğidir ve birimi işle aynıdır (J). Bir cisim üzerinde pozitif iş yapıldığında cisme enerji aktarılır; örneğin itilen bir arabanın hızı ve enerjisi artar.
Negatif iş ise cisimden enerji alındığını gösterir. Fren sırasında sürtünme kuvveti negatif iş yapar ve aracın hareket enerjisi azalır.

Güç

Güç, birim zamanda yapılan iş ya da aktarılan enerjidir: $P = \dfrac{W}{t}$. Birimi watt'tır (W); 1 W = 1 J/s. 1 kW = 1000 W'tır.
Aynı yükü aynı yüksekliğe merdivenle koşarak çıkaran kişi, yürüyerek çıkarana göre aynı işi yapar ama daha kısa sürede yaptığı için gücü daha büyüktür. Güç işin miktarını değil, hızını gösterir.

Elektrikli cihazlar ve enerji faturası

Elektrikli cihazların etiketinde güçleri yazar. Harcanan enerji güç ile kullanım süresinin çarpımıdır: $E = P \cdot t$.
Faturalarda enerji kilovatsaat (kWh) birimiyle ölçülür. 1 kWh, 1 kW gücündeki bir cihazın 1 saatte harcadığı enerjidir. Örneğin 2 kW'lık bir ısıtıcı 3 saat çalışırsa 6 kWh enerji harcar. Birim fiyat biliniyorsa maliyet, harcanan enerji ile birim fiyatın çarpımıdır.
Gücü küçük cihaz seçmek, gereksiz çalışan cihazları kapatmak ve kullanım süresini kısaltmak aile bütçesine katkı sağlar.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir vinç 600 J'lük işi 20 s'de yapıyor. Gücü nedir?

$P = \dfrac{600}{20} = 30$ W.

Örnek 2. 1500 W gücündeki bir ütü günde 2 saat kullanılıyor. 30 günde ne kadar enerji harcar? 1 kWh 3 TL ise maliyet nedir?

Günlük enerji $1{,}5 \cdot 2 = 3$ kWh, 30 günde 90 kWh'tir. Maliyet $90 \cdot 3 = 270$ TL'dir.

Örnek 3. Ali ve Can aynı ağırlıktaki kolileri aynı rafa kaldırıyor. Ali 4 s'de, Can 2 s'de kaldırıyor. İşleri ve güçleri karşılaştırınız.

İkisi de aynı işi yapar. Can işi yarı sürede yaptığı için gücü Ali'nin gücünün iki katıdır.

Özetle

  • Enerji iş yapabilme yeteneğidir; pozitif iş enerji aktarır, negatif iş enerji alır.
  • Güç birim zamanda yapılan iştir: $P = W / t$, birimi watt'tır.
  • Aynı iş daha kısa sürede yapılırsa güç daha büyüktür.
  • Harcanan elektrik enerjisi güç ile sürenin çarpımıdır; faturada kWh kullanılır.
  • Cihazın gücü ve kullanım süresi azaltılarak enerji ve para tasarrufu sağlanır.

İş, Enerji ve Güç — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir motor bir cismi kendi kuvvetiyle aynı yönde hareket ettirerek üzerinde mekanik iş yapıyor. Bu olay iş ve enerji ilişkisi bakımından nasıl açıklanır?
AMotorun uyguladığı kuvvet aracılığıyla cisme enerji aktarılır.
Bİş yapılması enerjinin yok olması demektir.
Cİş enerji aktarımıyla ilişkili değildir.
Dİş yalnız geçen süreyi ifade eder.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Mekanik iş, kuvvetin uygulama noktası yer değiştirirken gerçekleşen bir enerji aktarımı yoludur. Kuvvet ve yer değiştirme aynı yönde olduğunda cisme enerji aktarılır.
2Kolay
Bir motor 120 J mekanik işi 4 s'de yapıyor. Bu süredeki ortalama mekanik gücü kaçtır?
A4 W
B30 W
C120 W
D480 W
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Ortalama güç $P = \frac{W}{t}$ bağıntısıyla bulunur. 120/4 = 30 W olur.
3Orta
Yatay düz yolda bir kutuyu çeken ipin yaptığı iş 30 J'dür. Diğer kuvvetlerin işleri bilinmiyor. Hangi sonuç kesinlikle doğrudur?
Aİp kuvveti aracılığıyla kutuya 30 J enerji aktarılmıştır; tüm kuvvetlerin toplam işi yalnız bu bilgiyle bulunamaz.
BKutunun toplam enerji değişimi kesinlikle 30 J'dür.
CDiğer kuvvetler olsa da toplam iş her zaman 30 J'dür.
Dİp pozitif iş yaptığından başka hiçbir kuvvet negatif iş yapamaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Verilen 30 J yalnız ipin enerji aktarımını belirtir. Net etkiyi bulmak için diğer kuvvetlerin yaptığı işler de bilinmelidir.
4Orta
Yatay doğrultuda doğuya hareket eden bir cisme batıya yönelmiş ip kuvveti etki ediyor. Bu kuvvetin yaptığı iş -12 J olarak bulunuyor. Hangi yorum doğrudur?
ABu etkileşimde cisimden mekanik yolla 12 J enerji aktarılır.
BCismin enerjisi kesinlikle -12 J'dir.
CNegatif iş fiziksel olarak mümkün değildir.
DBu ip kuvveti cisme 12 J enerji aktarmıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Negatif iş, kuvvetin hareket yönüne ters etki ederek cisimden mekanik enerji aktarımına karşılık gelir. İşin negatifliği cismin toplam enerjisinin negatif olduğunu göstermez.
5Zor
Yatay hareket eden taşıyıcı üzerinde motor kuvveti 45 J, ip kuvveti -15 J iş yapıyor. Başka hiçbir kuvvet iş yapmıyor. Motorun aktardığı enerji ile cisme net aktarılan enerji için hangisi doğrudur?
AMotor 30 J aktarır; cisme net 30 J aktarılır.
BMotor 45 J aktarır; cisme net 60 J aktarılır.
CMotor 45 J aktarır; cisme net 30 J aktarılır.
DMotor 45 J aktarır; cisimden net 30 J aktarılır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Motorun kendi işi 45 J olarak kalır. Tüm katkıların toplamı 45 - 15 = 30 J pozitiftir; net aktarım cisme doğrudur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular