Çözümü göster
Mekanik iş, kuvvetin uygulama noktası yer değiştirirken gerçekleşen bir enerji aktarımı yoludur. Kuvvet ve yer değiştirme aynı yönde olduğunda cisme enerji aktarılır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir cisim üzerinde iş yapıldığında ona enerji aktarılır. İşin ne kadar sürede yapıldığı ise gücü belirler. Bu konuda iş, enerji ve güç arasındaki ilişkiyi, elektrikli cihazların enerji tüketimini ve tasarrufu inceliyoruz.
Enerji, iş yapabilme yeteneğidir ve birimi işle aynıdır (J). Bir cisim üzerinde pozitif iş yapıldığında cisme enerji aktarılır; örneğin itilen bir arabanın hızı ve enerjisi artar.
Negatif iş ise cisimden enerji alındığını gösterir. Fren sırasında sürtünme kuvveti negatif iş yapar ve aracın hareket enerjisi azalır.
Güç, birim zamanda yapılan iş ya da aktarılan enerjidir: $P = \dfrac{W}{t}$. Birimi watt'tır (W); 1 W = 1 J/s. 1 kW = 1000 W'tır.
Aynı yükü aynı yüksekliğe merdivenle koşarak çıkaran kişi, yürüyerek çıkarana göre aynı işi yapar ama daha kısa sürede yaptığı için gücü daha büyüktür. Güç işin miktarını değil, hızını gösterir.
Elektrikli cihazların etiketinde güçleri yazar. Harcanan enerji güç ile kullanım süresinin çarpımıdır: $E = P \cdot t$.
Faturalarda enerji kilovatsaat (kWh) birimiyle ölçülür. 1 kWh, 1 kW gücündeki bir cihazın 1 saatte harcadığı enerjidir. Örneğin 2 kW'lık bir ısıtıcı 3 saat çalışırsa 6 kWh enerji harcar. Birim fiyat biliniyorsa maliyet, harcanan enerji ile birim fiyatın çarpımıdır.
Gücü küçük cihaz seçmek, gereksiz çalışan cihazları kapatmak ve kullanım süresini kısaltmak aile bütçesine katkı sağlar.
Örnek 1. Bir vinç 600 J'lük işi 20 s'de yapıyor. Gücü nedir?
$P = \dfrac{600}{20} = 30$ W.
Örnek 2. 1500 W gücündeki bir ütü günde 2 saat kullanılıyor. 30 günde ne kadar enerji harcar? 1 kWh 3 TL ise maliyet nedir?
Günlük enerji $1{,}5 \cdot 2 = 3$ kWh, 30 günde 90 kWh'tir. Maliyet $90 \cdot 3 = 270$ TL'dir.
Örnek 3. Ali ve Can aynı ağırlıktaki kolileri aynı rafa kaldırıyor. Ali 4 s'de, Can 2 s'de kaldırıyor. İşleri ve güçleri karşılaştırınız.
İkisi de aynı işi yapar. Can işi yarı sürede yaptığı için gücü Ali'nin gücünün iki katıdır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.