MegaSoru

Mekanik Enerji ve Korunumu 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Mekanik Enerji ve Korunumu Konu Anlatımı

Yüksekten bırakılan bir top düşerken hızlanır, sarkaç bir yükselir bir alçalır. Bu olaylarda enerji kinetik ve potansiyel biçimler arasında dönüşür. Bu konuda mekanik enerjiyi ve sürtünmesiz ortamda korunduğunu inceliyoruz.

Kinetik ve potansiyel enerji

Hareket eden bir cismin kinetik enerjisi $E_k = \dfrac{1}{2} m v^2$ ile bulunur. Kütle iki katına çıkarsa kinetik enerji iki katına, hız iki katına çıkarsa dört katına çıkar.
Yer çekimi potansiyel enerjisi $E_p = m g h$ ile bulunur. Burada $h$ seçilen bir referans düzeyine göre yüksekliktir. Referans düzeyi değişirse potansiyel enerjinin değeri değişir; ama iki konum arasındaki potansiyel enerji farkı değişmez.
Mekanik enerji, kinetik ve potansiyel enerjinin toplamıdır: $E_M = E_k + E_p$.

Mekanik enerjinin korunumu

Sürtünme ve hava direnci yoksa mekanik enerji korunur: kinetik enerjideki her artış potansiyel enerjideki azalmaya eşittir.
• Serbest bırakılan bir top düşerken potansiyel enerjisi azalır, kinetik enerjisi artar.
• Sürtünmesiz bir rampadan kayan cisim, rampanın şekline bakılmaksızın aynı yükseklik farkında aynı hıza ulaşır.
• Sarkaç en alt noktada en hızlıdır; en üst noktalarda anlık olarak durur.

Sürtünme olduğunda

Gerçek hayatta sürtünme ve hava direnci vardır. Bu durumda mekanik enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür ve mekanik enerji azalır. Toplam enerji yine korunur; yalnız mekanik enerji korunmaz.
Bir salıncak itilmezse bir süre sonra durur; bunun nedeni mekanik enerjinin sürtünmeyle ısıya dönüşmesidir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 2 kg kütleli bir top 5 m yükseklikten serbest bırakılıyor ($g = 10$ m/s²). Hava direnci önemsizse yere çarpmadan hemen önce kinetik enerjisi nedir?

Başlangıçta $E_p = 2 \cdot 10 \cdot 5 = 100$ J ve $E_k = 0$'dır. Mekanik enerji korunduğundan yere çarparken $E_k = 100$ J olur.

Örnek 2. Kütlesi 4 kg olan bir cisim 3 m/s hızla gidiyor. Hızı 6 m/s olursa kinetik enerjisi nasıl değişir?

İlk durumda $E_k = \dfrac{1}{2} \cdot 4 \cdot 3^2 = 18$ J, ikinci durumda $\dfrac{1}{2} \cdot 4 \cdot 6^2 = 72$ J olur. Hız iki katına çıktığında kinetik enerji dört katına çıkar.

Örnek 3. Sürtünmesiz bir rampanın tepesinde 80 J potansiyel enerjiye sahip bir cisim rampanın ortasına (yüksekliğin yarısına) indiğinde kinetik enerjisi ne olur?

Yükseklik yarıya indiği için potansiyel enerji 40 J olur. Mekanik enerji 80 J'de sabit kaldığından kinetik enerji 40 J'dür.

Özetle

  • Kinetik enerji $\frac{1}{2} m v^2$, yer çekimi potansiyel enerjisi $m g h$ ile bulunur.
  • Mekanik enerji kinetik ve potansiyel enerjinin toplamıdır.
  • Sürtünme yoksa mekanik enerji korunur.
  • Sürtünme varsa mekanik enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür; toplam enerji yine korunur.
  • Potansiyel enerjinin değeri referans düzeyine bağlıdır, iki konum arasındaki farkı bağlı değildir.

Mekanik Enerji ve Korunumu — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Yatay yolda 3 m/s süratle giden 4 kg kütleli cismin kinetik enerjisi kaçtır?
A6 J
B12 J
C18 J
D36 J
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$E_k = \frac{1}{2} m v^2$ kullanılır. 0,5×4×9 = 18 J bulunur.
2Kolay
K ve L cisimlerinin süratleri eşittir. L'nin kütlesi K'ninkinin iki katıdır. Kinetik enerjileri nasıl karşılaştırılır?
AL'nin kinetik enerjisi K'ninkinin iki katıdır.
BKinetik enerjileri eşittir.
CL'nin kinetik enerjisi dört kattır.
DL'nin kinetik enerjisi yarıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Aynı süratte yarım katsayısı ve süratin karesi ortaktır. Kinetik enerji kütleyle doğru orantılı olduğu için oran 2'dir.
3Orta
Kütlesi değişmeyen bir cismin sürati 5 m/s'den 10 m/s'ye çıkıyor. Kinetik enerjisi için hangisi doğrudur?
ADört katına çıkar; süratin karesiyle orantılıdır.
Bİki katına çıkar; süratle doğru orantılıdır.
CDeğişmez; kütle sabittir.
DYarıya iner; sürat arttığında enerji azalır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kinetik enerjide sürat karesi bulunur. Sürat oranı 2 olduğundan enerji oranı 2×2 = 4 olur.
4Orta
Kütlesi 2 kg olan bir cismin kinetik enerjisi 25 J'dür. Sürati kaçtır?
A2,5 m/s
B5 m/s
C12,5 m/s
D25 m/s
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yarım kütle 1 olduğundan süratin karesi 25 olur. Pozitif sürat 5 m/s bulunur.
5Zor
K cismi 6 kg kütleyle 4 m/s, L cismi 3 kg kütleyle 8 m/s süratle hareket ediyor. Hangi yorum doğrudur?
AL'nin kütlesi yarı olmasına rağmen kinetik enerjisi K'ninkinin iki katıdır.
BKütlesi yarı olduğundan L'nin kinetik enerjisi yarıdır.
CSürati iki kat olduğundan L'nin kinetik enerjisi dört kattır.
DKütle ve sürat değişimleri birbirini tamamen götürür; enerjiler eşittir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
K için 0,5×6×16 = 48 J, L için 0,5×3×64 = 96 J bulunur. Kütle yarıya inerken sürat karesi dört katına çıkar; enerji iki kat olur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular