Çözümü göster
$E_k = \frac{1}{2} m v^2$ kullanılır. 0,5×4×9 = 18 J bulunur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Yüksekten bırakılan bir top düşerken hızlanır, sarkaç bir yükselir bir alçalır. Bu olaylarda enerji kinetik ve potansiyel biçimler arasında dönüşür. Bu konuda mekanik enerjiyi ve sürtünmesiz ortamda korunduğunu inceliyoruz.
Hareket eden bir cismin kinetik enerjisi $E_k = \dfrac{1}{2} m v^2$ ile bulunur. Kütle iki katına çıkarsa kinetik enerji iki katına, hız iki katına çıkarsa dört katına çıkar.
Yer çekimi potansiyel enerjisi $E_p = m g h$ ile bulunur. Burada $h$ seçilen bir referans düzeyine göre yüksekliktir. Referans düzeyi değişirse potansiyel enerjinin değeri değişir; ama iki konum arasındaki potansiyel enerji farkı değişmez.
Mekanik enerji, kinetik ve potansiyel enerjinin toplamıdır: $E_M = E_k + E_p$.
Sürtünme ve hava direnci yoksa mekanik enerji korunur: kinetik enerjideki her artış potansiyel enerjideki azalmaya eşittir.
• Serbest bırakılan bir top düşerken potansiyel enerjisi azalır, kinetik enerjisi artar.
• Sürtünmesiz bir rampadan kayan cisim, rampanın şekline bakılmaksızın aynı yükseklik farkında aynı hıza ulaşır.
• Sarkaç en alt noktada en hızlıdır; en üst noktalarda anlık olarak durur.
Gerçek hayatta sürtünme ve hava direnci vardır. Bu durumda mekanik enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür ve mekanik enerji azalır. Toplam enerji yine korunur; yalnız mekanik enerji korunmaz.
Bir salıncak itilmezse bir süre sonra durur; bunun nedeni mekanik enerjinin sürtünmeyle ısıya dönüşmesidir.
Örnek 1. 2 kg kütleli bir top 5 m yükseklikten serbest bırakılıyor ($g = 10$ m/s²). Hava direnci önemsizse yere çarpmadan hemen önce kinetik enerjisi nedir?
Başlangıçta $E_p = 2 \cdot 10 \cdot 5 = 100$ J ve $E_k = 0$'dır. Mekanik enerji korunduğundan yere çarparken $E_k = 100$ J olur.
Örnek 2. Kütlesi 4 kg olan bir cisim 3 m/s hızla gidiyor. Hızı 6 m/s olursa kinetik enerjisi nasıl değişir?
İlk durumda $E_k = \dfrac{1}{2} \cdot 4 \cdot 3^2 = 18$ J, ikinci durumda $\dfrac{1}{2} \cdot 4 \cdot 6^2 = 72$ J olur. Hız iki katına çıktığında kinetik enerji dört katına çıkar.
Örnek 3. Sürtünmesiz bir rampanın tepesinde 80 J potansiyel enerjiye sahip bir cisim rampanın ortasına (yüksekliğin yarısına) indiğinde kinetik enerjisi ne olur?
Yükseklik yarıya indiği için potansiyel enerji 40 J olur. Mekanik enerji 80 J'de sabit kaldığından kinetik enerji 40 J'dür.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.