MegaSoru

Çokgenlerin Sınıflandırılması: İçbükey ve Dışbükey 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Çokgenlerin Sınıflandırılması: İçbükey ve Dışbükey Konu Anlatımı

Çokgenler, kenar sayısına göre adlandırıldığı gibi biçimlerine göre de iki gruba ayrılır: dışbükey ve içbükey. Bu ayrım, açı ve köşegen özelliklerinin hangi çokgenler için geçerli olduğunu belirler.

Çokgenlerde temel kavramlar

$n$ tane doğru parçasının uç uca eklenip kendini kesmeden kapalı bir şekil oluşturmasıyla elde edilen şekle çokgen denir. Doğru parçalarına kenar, kenarların birleştiği noktalara köşe, komşu olmayan iki köşeyi birleştiren doğru parçasına köşegen denir. Üçgen, dörtgen, beşgen, altıgen gibi adlandırmalar kenar sayısına göredir.

Dışbükey ve içbükey çokgen

Bir çokgenin iç bölgesinde alınan her iki noktayı birleştiren doğru parçası tamamen çokgenin iç bölgesinde kalıyorsa çokgen dışbükeydir. Bunun tersine, iç bölgedeki iki noktayı birleştiren doğru parçasının bir kısmı çokgenin dışında kalabiliyorsa çokgen içbükeydir. Aynı özelliği başka biçimlerde de ifade edebiliriz:
• Dışbükey çokgenin bütün iç açıları $180^\circ$ den küçüktür; içbükey çokgenin en az bir iç açısı $180^\circ$ den büyüktür.
• Dışbükey çokgenin bütün köşegenleri iç bölgededir; içbükey çokgenin en az bir köşegeni (ya da bir kısmı) dışarıda kalır.
• Dışbükey çokgenin herhangi bir kenarını içeren doğru, çokgenin geri kalanını aynı tarafta bırakır.

Ölçüt belirleme ve adlandırma

Çokgenleri sınıflandırmak için bir ölçüt seçilir ve her çokgen bu ölçüte göre sınanır. Adlandırırken önce biçimi sonra kenar sayısı söylenir: dışbükey beşgen, içbükey dörtgen gibi. Üçgen her zaman dışbükeydir; içbükey çokgen en az dört kenarlıdır. İçbükey bir dörtgende yalnız bir iç açı $180^\circ$ den büyük olabilir, çünkü iç açıların toplamı $360^\circ$ dir. Düzgün çokgenler dışbükeydir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. İç açıları $70^\circ$, $80^\circ$, $200^\circ$, $90^\circ$ ve $100^\circ$ olan beşgen dışbükey midir?

Açıların toplamı $540^\circ$ olduğundan değerler tutarlıdır. İç açılardan biri $200^\circ > 180^\circ$ olduğu için beşgen içbükeydir.

Örnek 2. Bir dörtgenin iç açıları $100^\circ$, $80^\circ$, $110^\circ$ ve $70^\circ$ dir. Dışbükey midir?

Bütün iç açılar $180^\circ$ den küçüktür; dörtgen dışbükeydir.

Örnek 3. Bir çokgenin bütün köşegenlerinin iç bölgede kaldığı biliniyor. Çokgen hakkında ne söylenebilir?

Bütün köşegenler iç bölgede kalıyorsa çokgen dışbükeydir. (İçbükey çokgende en az bir köşegen dışarıda kalır.)

Örnek 4. İçbükey bir dörtgenin iki iç açısı $180^\circ$ den büyük olabilir mi?

Hayır. İki açı birden $180^\circ$ den büyük olsaydı toplamları $360^\circ$ yi aşar; ama dörtgenin iç açılar toplamı $360^\circ$ dir. İçbükey dörtgende yalnız bir açı $180^\circ$ den büyüktür.

Özetle

  • Dışbükey çokgenin bütün iç açıları $180^\circ$ den küçüktür ve köşegenleri iç bölgededir.
  • İçbükey çokgenin en az bir iç açısı $180^\circ$ den büyüktür.
  • Üçgen ve düzgün çokgenler dışbükeydir; içbükey çokgen en az dört kenarlıdır.
  • Adlandırmada önce biçim sonra kenar sayısı yazılır: dışbükey beşgen.
  • Sınıflandırma, seçilen ölçütün her çokgene aynı biçimde uygulanmasıyla yapılır.

Çokgenlerin Sınıflandırılması: İçbükey ve Dışbükey — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
ABCDEŞekil ölçekli değildir.
Köşeleri çevre boyunca A, B, C, D, E olarak adlandırılan çokgenin sınıfı ve gerekçesi hangisidir?
ADışbükeydir; bütün iç açıları 180 dereceden küçüktür.
Bİçbükeydir; beş kenarı vardır.
Cİçbükeydir; kenar uzunluklarının eşit olması zorunlu değildir.
DDışbükey değildir; yalnız üçgenler dışbükey olabilir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Sınırda içeri doğru bir girinti yoktur. Her köşedeki iç açı 180 dereceden küçüktür; çokgen dışbükeydir.
2Kolay
Kendini kesmeyen bir çokgenin bir iç açısı $218^\circ$ olarak ölçülüyor. Diğer açıları ölçmeden hangi sonuç kesindir?
AÇokgen dışbükeydir.
BÇokgen içbükeydir.
CÇokgen mutlaka üçgendir.
DÇokgenin bütün iç açıları 218 derecedir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bir iç açının 180 dereceden büyük olması içbükeylik için yeterlidir. Diğer açılara ilişkin bilgiye gerek yoktur.
3Orta
Kendini kesmeyen bir altıgende iç açılar $80^\circ,100^\circ,230^\circ,90^\circ,110^\circ,110^\circ$ olur. Bir öğrenci içbükey çokgende bütün açılar 180 dereceden büyüktür diyor. Doğru değerlendirme hangisidir?
Aİddia doğrudur; verilen küçük açılar iç açı olamaz.
BAltıgen içbükeydir fakat yalnız bir açısı 180 dereceden büyüktür; iddia yanlıştır.
CAltıgen dışbükeydir; beş açısı küçüktür.
DBütün açıların eşit olması gerektiği için altıgen olamaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
230 derecelik açı içbükeyliği sağlar. Diğer beş iç açı 180 dereceden küçüktür; içbükeylik bütün açıların büyük olmasını gerektirmez.
4Orta
ABCDEFŞekil ölçekli değildir.
Verilen ABCDEF karton şablon, girintili ve girintisiz şablonlar olarak iki gruba ayrılacaktır. Bu şablon hangi gruba ve hangi ölçüte göre konulmalıdır?
ADışbükey şablonlar grubuna; kartonun rengi tek renktir.
Bİçbükey şablonlar grubuna; D köşesindeki iç açı 180 dereceden büyüktür.
CDışbükey şablonlar grubuna; kapalı sınırı vardır.
Dİçbükey şablonlar grubuna; altı kenarlı bütün şablonlar içbükeydir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
D köşesi içeri girinti oluşturur. Renk ve kapalılık türü ayırmaz; büyük iç açı içbükeylik ölçütüdür.
5Zor
Kendini kesmeyen bir çokgenin hiçbir iç açısı 180 dereceye eşit değildir. Bütün köşegenlerinin uçları dışında iç bölgede kaldığı ispatlanıyor. I. Çokgen dışbükeydir. II. Bütün iç açıları 180 dereceden küçüktür. III. Bütün kenarları eşittir. Hangi önermeler doğrudur?
AI ve II
BYalnız III
CII ve III
DI, II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bütün köşegenlerin içeride kalması dışbükeyliği verir; bu sınıfta bütün iç açılar 180 dereceden küçüktür. Kenar eşliği dışbükeylikten çıkmaz.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular