MegaSoru

Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler Konu Anlatımı

Dörtgenler birbirinden bağımsız değildir; bazıları diğerlerinin özel hâlidir. Bu konuda özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik ilişkiler, özelliklerden hareketle kurulur ve bir dörtgenin hangi türden olduğu belirlenir.

Hiyerarşi

Bu konuda yamuk, en az bir çift karşılıklı kenarı paralel olan dörtgen olarak alınır. Bu durumda:
• Paralelkenar, yamuğun özel hâlidir (iki çift kenarı paralel).
• Dikdörtgen ve eşkenar dörtgen, paralelkenarın özel hâlleridir.
• Kare hem dikdörtgenin hem eşkenar dörtgenin özel hâlidir.
• Eşkenar dörtgen aynı zamanda bir deltoidtir; deltoid yamuk olmak zorunda değildir.
• İkizkenar yamuk yamuğun özel hâlidir.
Bu yüzden "her kare dikdörtgendir", "her eşkenar dörtgen paralelkenardır", "her eşkenar dörtgen deltoiddir" doğru; "her dikdörtgen kare", "her yamuk paralelkenar" yanlıştır.

Özelliklerden türü belirleme

Bir dörtgenin türü, sahip olduğu özelliklerin en az birleşimiyle belirlenir. Birkaç sık kullanılan sonuç:
• Karşılıklı kenarları paralel ve köşegenleri eşit olan dörtgen dikdörtgendir.
• Köşegenleri birbirini dik ortalayan dörtgen eşkenar dörtgendir.
• Dört kenarı eşit olan dörtgen eşkenar dörtgendir.
• Dört açısı eşit olan dörtgen dikdörtgendir.
• Köşegenleri eşit, dik ve birbirini ortalayan dörtgen karedir.

Gerekli ve yeterli koşullar, karşı örnek

Bir özellik dörtgeni belirlemeye yeter mi, yoksa yalnız gerekli midir? "Köşegenleri dik olan dörtgen eşkenar dörtgendir" yanlıştır; deltoidin köşegenleri de diktir. Bir önermeyi çürütmek için tek bir karşı örnek yeterlidir. Hiyerarşi kurarken simetri ekseni sayısı, kenarların paralelliği ve kenar eşitliği gibi ölçütler kullanılır; ölçüt değişirse hiyerarşi de değişebilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Köşegenleri birbirini ortalayan ve köşegen uzunlukları eşit olan dörtgen hangisidir?

Köşegenleri birbirini ortalayan dörtgen paralelkenardır; köşegenleri ayrıca eşitse dikdörtgendir.

Örnek 2. I. Her kare eşkenar dörtgendir. II. Her eşkenar dörtgen karedir. III. Her kare deltoiddir. Hangileri doğrudur?

I doğrudur: kare dört kenarı eşit bir paralelkenardır. II yanlıştır: açıları dik olmayan eşkenar dörtgen kare değildir. III doğrudur: karenin iki çift komşu kenarı eşittir. Doğru olanlar I ve III tür.

Örnek 3. Köşegenleri dik kesişen bir dörtgen için "eşkenar dörtgendir" diyebilir miyiz?

Hayır. Köşegenleri dik kesişen ama eşkenar dörtgen olmayan bir deltoid vardır (kenarları $5, 5, 7, 7$ olan örnek). Yani dik köşegenler gerekli bir koşuldur ama eşkenar dörtgen için yeterli değildir.

Örnek 4. Paralelkenar olan ve köşegenleri dik olan dörtgen hangisidir?

Köşegenleri dik olan paralelkenarın köşegen yarılarıyla oluşan dik üçgenlerden kenarları eşit çıkar; bu dörtgen eşkenar dörtgendir.

Özetle

  • Kare, dikdörtgen ve eşkenar dörtgenin; dikdörtgen ve eşkenar dörtgen paralelkenarın; paralelkenar yamuğun özel hâlidir.
  • Eşkenar dörtgen aynı zamanda deltoiddir.
  • Dörtgenin türünü, birbirini tamamlayan özelliklerin birleşimi belirler.
  • Köşegenlerin dik olması eşkenar dörtgen için yeterli koşul değildir.
  • Bir hiyerarşi önermesi, tek bir karşı örnekle çürütülür.

Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Kare ve dikdörtgen tanımları için hangi ifade her zaman doğrudur?
AHer kare dikdörtgendir.
BHer dikdörtgen karedir.
CKarelerin komşu kenarları farklı uzunluktadır.
DDikdörtgenlerin hiçbir iç açısı dik değildir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Karenin dört iç açısı diktir; bu, dikdörtgen tanımını sağlar. Kare ayrıca dört eş kenar koşulunu da taşır.
2Kolay
Dışbükey bir dörtgenin dört iç açısı dik, dört kenarı eşittir. Seçenekler arasındaki en özel adı hangisidir?
AParalelkenar
BDikdörtgen
CKare
DEşkenar dörtgen
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Dört dik açı ve dört eş kenar birlikte kareyi tanımlar. Diğer adlar daha geniş sınıflardır.
3Orta
Bir dışbükey dörtgenin kare olması için hangisi gerekli, fakat tek başına yeterli değildir?
ADört kenarın eşit olması.
BDört kenarın farklı uzunlukta olması.
CKöşegenlerin paralel olması.
DBir iç açının 60 derece olması.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Her karede dört kenar eşittir; bu nedenle koşul gereklidir. Dik açısı bulunmayan eşkenar dörtgen de dört eş kenarlı olabilir; koşul tek başına kareyi belirlemez.
4Orta
Deltoid tanımına iki komşu eş kenar çifti bulunan bütün dışbükey dörtgenler dahil ediliyor. I. Her eşkenar dörtgen deltoiddir. II. Her eşkenar dörtgen paralelkenardır. III. Her deltoid eşkenar dörtgendir. Hangi önermeler doğrudur?
AYalnız I
BII ve III
CI ve II
DI, II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Dört eş kenar hem deltoidin komşu eş çiftlerini hem eşkenar dörtgenin paralelkenar yapısını sağlar. Deltoidde iki eş çiftin uzunlukları farklı olabilir; III yanlıştır.
5Zor
Dışbükey $ABCD$ dörtgeninde $AO=CO=4$ cm, $BO=DO=9$ cm ve $AC\perp BD$ olur. Seçenekler arasındaki en özel tür hangisidir? $O$, köşegenlerin kesişim noktasıdır.
ADikdörtgen
BKare
CYalnız yamuk
DEşkenar dörtgen
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İki köşegen de ortalandığı için paralelkenar oluşur. Dik kesişim dört eş kenar verir; eşkenar dörtgendir. Tam köşegenler 8 ve 18 cm olduğundan kare değildir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular