MegaSoru

Dörtgenlerin Genel Özellikleri ve Alanı 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Dörtgenlerin Genel Özellikleri ve Alanı Konu Anlatımı

Dörtgenler, köşegenleriyle iki üçgene ayrıldığı için özellikleri üçgenin açı, benzerlik ve alan bilgileriyle kurulur. Bu konuda dışbükey dörtgenlerin genel özellikleri, köşegen ve alan bağıntıları incelenir. Yalnız dışbükey dörtgenler ele alınır.

Açılar ve köşegenler

Bir dışbükey dörtgenin bir köşegeni onu iki üçgene ayırır; iç açılar toplamı $2 \cdot 180^\circ = 360^\circ$ dir. Her köşede dış açı iç açıyı $180^\circ$ ye tamamladığından dış açılar toplamı da $4 \cdot 180^\circ - 360^\circ = 360^\circ$ olur. Dörtgenin iki köşegeni vardır ve dışbükey dörtgende köşegenler dörtgenin iç bölgesinde kesişir.

Köşegen ve alan bağıntısı

Köşegen uzunlukları $d_1$ ve $d_2$, aralarındaki açı $\theta$ olan bir dışbükey dörtgenin alanı
$A = \dfrac{1}{2}\, d_1 d_2 \sin\theta$
dir. Bunu görmek için köşegenlerin kesim noktasına $P$ diyelim ve dörtgeni dört üçgene ayıralım. $\sin(180^\circ - \theta) = \sin\theta$ olduğundan alanlar toplamı $\dfrac{1}{2}\sin\theta\,(PA\cdot PB + PB\cdot PC + PC\cdot PD + PD\cdot PA)$ ve bu ifade $\dfrac{1}{2}\sin\theta\,(PA + PC)(PB + PD) = \dfrac{1}{2} d_1 d_2 \sin\theta$ olur. Köşegenler dik kesişiyorsa $A = \dfrac{1}{2} d_1 d_2$ dir.

Kenar ve köşegen eşitsizlikleri

Bir dörtgenin herhangi bir kenarı diğer üç kenarının toplamından küçüktür; bu özellik üçgen eşitsizliğinin uzantısıdır. Örneğin kenar uzunlukları $3, 4, 5, 13$ olan bir dörtgen yoktur, çünkü $13 > 3 + 4 + 5 = 12$ dir. Köşegenler toplamı çevrenin yarısından büyük, çevreden küçüktür: kesim noktasından üçgen eşitsizliği kullanılırsa $2(d_1 + d_2) > $ çevre, köşegeni oluşturan iki kenarla üçgen eşitsizliği kullanılırsa $d_1 + d_2 <$ çevre bulunur.

Önermeler ve ispat

Dörtgenlerle ilgili bir önerme, örnekler incelenip varsayım kurularak elde edilir; sonra bir karşı örnek aranır ya da üçgen özellikleriyle ispatlanır. "Köşegenleri eşit olan dörtgen dikdörtgendir." önermesi yanlıştır; köşegenleri eşit olan bir ikizkenar yamuk karşı örnektir. İspatlarda dörtgenin içine uygun üçgenler çizilir ve bu üçgenlerin açı, benzerlik veya alan özellikleri kullanılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir dışbükey dörtgenin iç açıları $70^\circ$, $2x$, $x + 30^\circ$ ve $110^\circ$ dir. $x$ kaçtır?

Açılar toplamı $360^\circ$ dir: $70^\circ + 2x + x + 30^\circ + 110^\circ = 360^\circ$. Buradan $3x = 150^\circ$ ve $x = 50^\circ$ bulunur.

Örnek 2. Köşegen uzunlukları $10$ cm ve $14$ cm olan bir dörtgenin köşegenleri arasındaki açı $30^\circ$ dir. Dörtgenin alanı kaç $\text{cm}^2$ dir?

$A = \dfrac{1}{2} \cdot 10 \cdot 14 \cdot \sin 30^\circ = \dfrac{1}{2} \cdot 140 \cdot \dfrac{1}{2} = 35$ $\text{cm}^2$ olur.

Örnek 3. Köşegen uzunlukları $8$ ve $10$, aralarındaki geniş açı $120^\circ$ olan bir dörtgenin alanını bulunuz.

$A = \dfrac{1}{2} \cdot 8 \cdot 10 \cdot \sin 120^\circ = 40 \cdot \dfrac{\sqrt{3}}{2} = 20\sqrt{3}$ olur. Geniş açı ile bunun tümleyeni olan dar açının sinüsü aynıdır.

Örnek 4. Kenar uzunlukları $4$, $5$, $6$ ve $16$ olan bir dışbükey dörtgen çizilebilir mi? Köşegenleri eşit olan her dörtgen dikdörtgen midir?

En uzun kenar $16 > 4 + 5 + 6 = 15$ olduğundan böyle bir dörtgen çizilemez. İkinci önerme yanlıştır: köşegenleri eşit uzunlukta olan ikizkenar yamuk dikdörtgen değildir; bu bir karşı örnektir.

Özetle

  • Dışbükey dörtgenin iç açılar toplamı ve dış açılar toplamı $360^\circ$ dir.
  • Köşegen uzunlukları $d_1, d_2$ ve aralarındaki açı $\theta$ ise alan $\dfrac{1}{2} d_1 d_2 \sin\theta$ dır.
  • Dörtgenin bir kenarı, diğer üç kenarının toplamından küçüktür.
  • Köşegenler toplamı çevrenin yarısından büyük, çevreden küçüktür.
  • Bir önerme karşı örnekle çürütülür; üçgenin açı, benzerlik ve alan özellikleriyle ispatlanır.

Dörtgenlerin Genel Özellikleri ve Alanı — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Dışbükey $ABCD$ dörtgeninin iç açıları $A$ köşesinde $85^\circ$, $B$ köşesinde $95^\circ$ ve $C$ köşesinde $90^\circ$ olarak verilmiştir. $D$ köşesindeki iç açı kaç derecedir?
A$90^\circ$
B$100^\circ$
C$110^\circ$
D$120^\circ$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dörtgenin iç açıları toplamı $360^\circ$ olur. Verilen üç açının toplamı $85^\circ+95^\circ+90^\circ=270^\circ$ olduğundan kalan açı $360^\circ-270^\circ=90^\circ$ bulunur.
2Kolay
Bir öğrenci dışbükey $ABCD$ dörtgeninin her köşesinden iki başka köşeye köşegen çizilebileceğini söyleyip toplam dört köşegen bulunduğunu yazıyor. Hangi düzeltme doğrudur?
ADört köşegen vardır; öğrenci her köşede iki komşu köşeyi saymalıdır.
BHer köşenin yalnız bir komşu olmayan köşesi vardır; aynı köşegen iki uçtan sayıldığından toplam iki köşegen bulunur.
CHer köşeden üç köşegen çizilir; toplam altı köşegen vardır.
DDört kenarın her biri köşegen olduğundan dört köşegen vardır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Köşegen komşu olmayan iki köşeyi birleştirir. $A$ yalnız $C$ ile, $B$ yalnız $D$ ile köşegen oluşturur. Dört köşeden birer sayım yapılırsa her köşegen iki kez sayılır; $\frac{4}{2}=2$ köşegen vardır: $AC$ ve $BD$.
3Orta
Bir öğrenci dışbükey bir dörtgende her köşede iç açıya komşu bir dış açı seçiyor. Bu dört dış açının toplamının $360^\circ$ olduğunu hangi gerekçe doğru biçimde açıklar?
ADörtgenin dört kenarı olduğundan her dış açısı mutlaka $90^\circ$ olur.
BHer köşede iç ve dış açı toplamı $180^\circ$ olduğundan dış açılar toplamı $4\cdot180^\circ-360^\circ$ olur.
Cİki köşegen bulunduğundan her dış açı $180^\circ$ olur.
DDörtgen iki üçgene ayrıldığı için her dış açı üçgenin bütün açılarına eşittir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Her köşede seçilen dış açı, o köşenin iç açısıyla bütünlerdir. Dört iç-dış açı çiftinin toplamı $720^\circ$ olur. İç açılar toplamı $360^\circ$ çıkarılınca dış açılar toplamı $360^\circ$ kalır. Bu toplam için tek tek dış açıların eşit olması gerekmez.
4Orta
Dışbükey bir dörtgenin köşegen uzunlukları $10$ cm ve $12$ cm, köşegenler arasındaki dar açı $30^\circ$ olur. Dörtgenin alanı kaç santimetrekaredir?
A$15$
B$20$
C$30$
D$60$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Köşegenlerle alan bağıntısı $S=\frac{1}{2}d_1d_2\sin\theta$ olur. $\sin30^\circ=\frac{1}{2}$ kullanılırsa $S=\frac{1}{2}\cdot10\cdot12\cdot\frac{1}{2}=30$ bulunur.
5Zor
Dışbükey $ABCD$ dörtgeninin çevresi $p$, köşegen uzunlukları toplamı $s$ olsun. I. $s < p$ olur. II. $s > \frac{p}{2}$ olur. III. Her bir köşegenin uzunluğu $\frac{p}{2}$ değerinden küçüktür. Üçgen eşitsizliği ve köşegenlerin iç bölgede kesişmesi kullanılarak hangi önermeler doğrulanabilir?
AYalnız I
BI ve II
CII ve III
DI, II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$AC$ için iki sınır $|AC| < |AB|+|BC|$ ve $|AC| < |AD|+|DC|$ toplanınca $2|AC| < p$ olur. Aynı işlem $BD$ için de geçerlidir; böylece her köşegen $\frac{p}{2}$ değerinden küçük, toplamları da $p$ değerinden küçüktür. Köşegenlerin kesişimi $O$ olsun. Dört kenar için $|AB| < |AO|+|BO|$ gibi dört üçgen eşitsizliği toplanınca $p < 2(|AC|+|BD|)=2s$ bulunur. Dolayısıyla $s > \frac{p}{2}$ olur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular