Çözümü göster
Sanayi Devrimi ilk olarak İngiltere'de belirginleşti. Başlangıç coğrafyasını bilmek, değişimin diğer ülkelere aynı tarihte ve hızda yayıldığı anlamına gelmez.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Sanayi Devrimi, üretimin el emeğinden makineye geçtiği büyük bir dönüşümdür. Bu konu, devrimin nedenlerini, siyasi, sosyal ve ekonomik sonuçlarını ve olumlu ve olumsuz etkilerini yorumlamayı amaçlar.
Sanayi Devrimi 18. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere’de başladı. Nedenleri arasında sömürgelerden gelen ham madde ve sermaye, Rönesans ve Reform ile gelişen bilimsel ve teknik düşünce, tarımda verimin artması ve nüfus artışı, kömür ve demir yataklarının bulunması sayılır.
Bu koşullar yeni makineler icat edilmesini ve üretimin fabrikalara taşınmasını mümkün kıldı. Buhar makinesinin geliştirilmesi, üretimi su ve rüzgâr gücünden bağımsız hâle getirdi; dokuma tezgâhı gibi makinelerle üretim hız kazandı.
Ekonomik alanda seri üretim yaygınlaştı, fabrikalar kuruldu, ticaret ve sermaye büyüdü ve kapitalizm güçlendi. Üretim artarken ürünler ucuzladı; ancak ham madde ve yeni pazar ihtiyacı sömürgeciliği hızlandırdı.
Sosyal alanda şehirlere göç arttı, kentler hızla büyüdü. İşçi sınıfı ortaya çıktı; uzun çalışma saatleri, düşük ücretler, çocuk işçiliği ve kötü yaşam koşulları işçilerin tepkisine yol açtı. Zamanla sendikalar kuruldu ve işçi hakları için mücadeleler arttı.
Siyasi alanda sanayici ve tüccarlardan oluşan burjuvazi güçlendi ve yönetimde söz sahibi olmak istedi. Sanayileşen devletler güçlü ordular ve donanmalar kurdu; böylece sanayileşmiş ve sanayileşmemiş devletler arasındaki güç farkı büyüdü.
Bu dönemde liberalizm, sosyalizm ve komünizm gibi düşünceler yaygınlaştı. Liberalizm bireysel özgürlük ve serbest piyasayı, sosyalizm ve komünizm ise işçilerin hakları ve eşitliği öne çıkarır. Bu düşünceler siyasi hareketlerin ve rejimlerin şekillenmesinde etkili oldu.
Olumlu etkiler arasında üretimin ve refahın artması, ulaşımın hızlanması (demir yolu ve buharlı gemi), iletişimin gelişmesi sayılır. Olumsuz etkiler arasında çevre kirliliği, işçilerin kötü yaşam koşulları, sömürgeciliğin artması ve zanaatkârların zarar görmesi bulunur. Fabrika bacalarından çıkan duman ve atıklar hava ve su kirliliğine yol açtı.
Osmanlı Devleti’nde sanayi ürünleri ucuz biçimde ithal edildiği için yerel zanaatkârlar zorlandı; ülke daha çok ham madde satan ve sanayi ürünü alan bir konuma geldi. Sanayi Devrimi’nin nedenlerini ve sonuçlarını bir balık kılçığı diyagramıyla göstermek, neden-sonuç ilişkisini görmeyi kolaylaştırır.
Örnek 1. Sanayi Devrimi’nin ilk olarak İngiltere’de başlamasının iki nedenini yazınız.
Sömürgelerden gelen ham madde ve sermaye ile kömür ve demir kaynaklarının bulunması (ayrıca bilimsel gelişmeler ve tarımda verim artışı).
Örnek 2. Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkardığı bir sosyal sorun ve bir olumlu sonucu yazınız.
Sosyal sorun olarak çocuk işçiliği, uzun çalışma saatleri ya da düzensiz kentleşme; olumlu sonuç olarak üretimin ve ulaşımın hızlanması gösterilebilir.
Örnek 3. Sanayi Devrimi’nin Osmanlı zanaatkârlarını zorlamasının nedeni nedir?
Sanayileşmiş ülkelerin makineyle ürettiği mallar ucuz olduğu için Osmanlı pazarına girmiş, el emeğiyle üretim yapan zanaatkârlar bu mallarla rekabet edememiştir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.