Çözümü göster
Telgraf haberleşme aracıdır. Yük taşımacılığı, fotoğrafla belgeleme ve arkeolojik kazı farklı işlevlerdir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde bilim, sanat ve teknoloji alanlarında Batı’dan örnek alınarak yeni uygulamalar başlatıldı. Bu konu, söz konusu uygulamaları, işlevlerini ve yaşanan zorlukları yorumlamayı amaçlar.
Askerî ve teknik alanlarda Avrupa’ya yetişmek için yeni okullar açıldı. Mühendishane-i Berri-i Hümayun (1795) mühendis yetiştiren önemli bir kurumdu. Tıbbiye (1827) Batı usulü tıp eğitimi verdi. Sonraki dönemlerde Mekteb-i Sultani (Galatasaray, 1868) ve Darülfünun gibi kurumlar açıldı.
Basın ve yayıncılık alanında Takvim-i Vekayi (1831) resmî gazete olarak yayımlandı; Tercüman-ı Ahval gibi özel gazeteler fikirlerin yayılmasına katkıda bulundu. Posta teşkilatı ve çeşitli kurumlar da bu dönemde düzenlendi.
Telgraf Osmanlı’da Kırım Harbi sırasında (1855) kullanılmaya başlandı. Haberleşme çok hızlandı; devlet merkezden taşradaki olaylara hızla müdahale edebildi. Demir yolları 19. yüzyılın ortasından itibaren yabancı sermayeyle yapıldı; İzmir-Aydın hattı ilklerdendir. II. Abdülhamid döneminde Hicaz Demiryolu yapıldı ve hac yolculuğunu kolaylaştırdı.
Fotoğraf makinesi de bu dönemde yayıldı; II. Abdülhamid ülkenin birçok yerini fotoğrafladı ve bu fotoğraflar dönemin yaşamını bugüne taşıyan önemli kaynaklar oldu.
Sanatta Batı etkisi arttı. Dolmabahçe Sarayı gibi yapılar Avrupa mimarisinden etkilendi; resim sanatında Batı tekniği öğretildi. Osman Hamdi Bey, Sanayi-i Nefise Mektebi’ni (1883) kurdu ve Müze-i Hümayun’un müdürü olarak eski eserlerin korunmasına önem verdi; arkeolojik kazılar ve eser koruma çalışmaları bu dönemde yaygınlaştı.
Bu yenilikler eskiden gelen sanatları ortadan kaldırmadı; hat, ebru, minyatür ve musiki gibi geleneksel sanatlar da sürdü. Böylece Osmanlı sanatında hem gelenek hem de yenilik bir arada yaşadı.
Yeniliklerin işlevi, devletin yönetimini güçlendirmek, ordunun ve eğitimin düzeyini yükseltmek ve ulaşım ile iletişimi hızlandırmaktı. Telgraf ve demir yolu hem merkezî yönetimin taşradaki etkisini artırdı hem de ekonomik faaliyetleri kolaylaştırdı.
Bu yeniliklerin uygulanması sırasında sermaye eksikliği, teknik eleman yetersizliği, yabancı sermayenin etkisi ve yeniliğe karşı bazı kesimlerin çekingenliği gibi zorluklar yaşandı. Bu zorlukları aşmak için gösterilen gayret ve azim, geçmişteki yeniliklerin başarıya ulaşmasında önemli bir etkendir. Zaman çizelgesi üzerinde uygulamaların aynı dönemde sıralanması, aralarındaki ilişkiyi görmeyi kolaylaştırır.
Örnek 1. Telgrafın Osmanlı yönetimine iki yararını yazınız.
Haberleşmeyi hızlandırarak merkezin taşradaki olaylara çabuk müdahale etmesini sağlamış, devlet işlerinin ve ticaretin daha hızlı yürümesine yardımcı olmuştur.
Örnek 2. Osmanlı’da demir yolu yapımında yaşanan iki zorluğu yazınız.
Yapım için gereken sermayenin yetersiz olması ve teknik eleman eksikliği (yabancı sermayeye bağımlılık da bir zorluktur).
Örnek 3. Bir öğrenci “Bu dönemde Batı sanatı geleneksel sanatları tamamen yok etti.” diyor. Bu görüşü değerlendiriniz.
Görüş doğru değildir. Mimarlık ve resimde Batı etkisi arttı ama hat, ebru, minyatür ve musiki gibi geleneksel sanatlar da devam etti; Osmanlı sanatında gelenek ve yenilik birlikte yaşadı.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.