Çözümü göster
Fransız İhtilali 1789'da başladı. İhtilalin siyasal ve toplumsal sonuçları bu tarihten sonraki farklı aşamalarda gelişti.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
1789 Fransız İhtilali, yalnızca Fransa’yı değil, bütün dünyayı etkileyen bir dönüm noktasıdır. Bu konu, ihtilale neden olan düşünce ve olayları, ihtilalin devlet ve toplum hayatında yarattığı değişimi ve yerel, bölgesel ve küresel etkilerini yorumlamayı amaçlar.
17. yüzyılda bilim devrimi insanların evreni ve toplumu akıl ve gözlemle anlamaya çalışmasını sağladı. 18. yüzyılda ise aydınlanma düşüncesi gelişti; Montesquieu, Voltaire ve Rousseau gibi düşünürler kralın sınırsız yetkisini, sınıf ayrıcalıklarını ve eşitsizlikleri eleştirdi. Bu düşünürler kuvvetler ayrılığı, düşünce özgürlüğü ve halk egemenliği gibi fikirleri savundu.
Amerika’daki on üç koloninin İngiltere’ye karşı yürüttüğü bağımsızlık mücadelesi, halkın özgürlük için bir yönetimi değiştirebileceğini gösterdi. Bu olay Fransa’daki aydınları ve halkı da etkiledi. Fransa’da bunlara ek olarak mali kriz, ağır vergiler ve toplumun eşitsiz zümrelere (ruhban, soylular ve üçüncü zümre) ayrılması ihtilale zemin hazırladı.
1789’da Fransa’da üçüncü zümrenin temsilcileri kendilerini millet meclisi ilan etti ve halk Bastille hapishanesini ele geçirdi (14 Temmuz 1789). Aynı yıl yayımlanan İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, bütün insanların haklar bakımından eşit doğduğunu, özgürlük, mülkiyet ve güvenlik haklarının doğal olduğunu belirtti.
İhtilalin ilkeleri özgürlük, eşitlik ve kardeşlik (adalet) olarak özetlenir. Bu ilkeler hukukun üstünlüğü, kanun önünde eşitlik ve milletin egemenliği gibi kavramları öne çıkardı. Yönetimin dayanağı artık kralın Tanrı’dan aldığı yetki değil, halkın iradesi olarak görülmeye başlandı.
Fransız İhtilali ile milliyetçilik (ulusun ortak kimlik ve egemenlik temelinde birleşmesi), liberalizm (bireysel özgürlük), cumhuriyetçilik (halkın seçtiği yöneticilerle yönetilme) gibi düşünceler yaygınlaştı. Daha sonraki dönemlerde sosyalizm ve komünizm gibi eşitlikçi düşünceler de bu ortamda gelişti.
Toplumda soyluların ve ruhbanın ayrıcalıkları kaldırıldı, eşitlik anlayışı yerleşti. Devlet yönetiminde yazılı anayasa ve temsilî meclis önem kazandı. Bu düşünceler Avrupa’da ve diğer kıtalarda krallıkları ve imparatorlukları sarstı.
Yerel etki olarak Fransa’da monarşi yıkıldı, hukuk ve eğitim düzeni yeniden kuruldu. Bölgesel etki olarak Avrupa’daki krallıklar ihtilalin yayılmasından korktu ve ihtilal fikirleri milliyetçilik hareketlerini hızlandırdı. Küresel etki olarak insan hakları, hukukun üstünlüğü ve ulus devlet anlayışı dünyaya yayıldı.
Etkilerin olumlu yanı hak ve özgürlüklerin genişlemesi, olumsuz yanı ise ihtilal sırasındaki şiddet (örneğin terör dönemi) ve ardından yaşanan uzun savaşlardır. Osmanlı Devleti’nde de milliyetçilik fikri gayrimüslim topluluklar arasında yayılarak isyanlara zemin hazırladı. Bir etkiyi değerlendirirken olumlu ve olumsuz yönler kanıtlarla birlikte ele alınır.
Örnek 1. Aydınlanma düşünürlerinin Fransız İhtilali’ne etkisi nasıl olmuştur?
Kralın sınırsız yetkisini, eşitsizliği ve ayrıcalıkları eleştirerek özgürlük, eşitlik ve halk egemenliği gibi fikirleri yaymışlardır. Halk ve aydınlar bu fikirlerden etkilenerek değişim talep etmiştir.
Örnek 2. İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi’nin ihtilal sonrası toplum için önemi nedir?
Kanun önünde eşitliği, özgürlüğü ve yurttaşların haklarını güvence altına alarak ayrıcalıklı sınıf düzenini ortadan kaldırmış, yönetimin dayanağını halkın iradesine dayandırmıştır.
Örnek 3. Fransız İhtilali’nin Osmanlı Devleti’ne olumsuz bir etkisini yazınız.
Milliyetçilik fikri gayrimüslim topluluklar arasında yayılmış, Sırp ve Yunan isyanları gibi bağımsızlık hareketlerini hızlandırarak Osmanlı’nın bütünlüğünü zorlamıştır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.