MegaSoru

Dilekçe ve E-posta 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Dilekçe ve E-posta Konu Anlatımı

Dilekçe, bir kişinin resmî bir kuruma isteğini, şikâyetini ya da önerisini yazılı olarak bildirdiği metindir. E-posta ise elektronik ortamda gönderilen, özel ya da resmî amaçlarla kullanılabilen bir iletidir. Bu konuda dilekçenin bölümleri ve dili, e-postanın kullanımı ve iki metin türünün benzerlik ve farkları ele alınır.

Dilekçenin bölümleri ve dili

Dilekçede tarih sayfanın sağ üst köşesine yazılır. Ardından dilekçenin gönderildiği kurumun adı ortalanarak yazılır. Asıl metinde kişi kendini kısaca tanıtır, isteğini ya da sorununu açıkça belirtir ve "Gereğinin yapılmasını arz ederim." gibi bir kalıpla bitirir.
Metnin altında imza ve ad soyad yer alır. Sol alt köşeye adres ve iletişim bilgileri yazılır; dilekçeye bir belge ekleniyorsa "Ekler" başlığı altında bu belgeler sıralanır. Dilekçenin dili resmî, kısa, açık ve saygılıdır; duygusal ifadelerden, gereksiz ayrıntılardan ve kişisel suçlamalardan kaçınılır. Bir dilekçede tek bir konu işlenmelidir.

E-postanın bölümleri

E-postada alıcının adresi, gerekiyorsa bilgi verilecek kişiler ve konu satırı bulunur. Konu satırı iletinin içeriğini birkaç sözcükle özetlemelidir; alıcı e-postayı açmadan ne hakkında olduğunu anlayabilmelidir.
İletinin içinde hitap, asıl metin, kapanış ve imza yer alır. Ek gönderiliyorsa metinde bundan söz edilmesi alıcının eki fark etmesini sağlar. Resmî bir e-postada dil dilekçeye benzer biçimde ölçülü olmalıdır; kısaltmalar, ifade simgeleri ve aşırı samimi sözler resmî iletilere uygun değildir.

Dilekçe ile e-postanın karşılaştırılması

Dilekçe her zaman resmîdir ve belirli bir biçim kuralına uyar; e-posta ise özel ya da resmî olabilir. Dilekçe kâğıda ya da kurumun dijital sistemine yazılıp imzalanarak verilir; e-posta hızlı ulaşır ve kolayca yanıtlanabilir.
İki türde de amacın açıkça belirtilmesi, alıcıya uygun bir hitap kullanılması ve gereksiz ayrıntıdan kaçınılması gerekir. Hangi türün seçileceği, isteğin niteliğine ve kurumun başvuru yoluna bağlıdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir öğrencinin dilekçesi "Hocam, bu notu çok haksız buldum, lütfen bir daha bakın, çok üzgünüm." biçiminde yazılmış. Bu dilekçenin dil bakımından sorunu nedir?

Dilekçenin dili resmî, ölçülü ve nesnel olmalıdır. Samimi hitap, duygusal ifadeler ve kişisel yargılar dilekçeye uygun değildir; istek açık ve kurallı bir dille belirtilmelidir.

Örnek 2. Bir e-postanın konu satırı "merhaba" olarak yazılmış; ileti bir kursa kayıt isteğini içeriyor. Bu durum neden sorunludur?

Konu satırı iletinin içeriğini özetlemelidir. "Kurs kaydı başvurusu" gibi bir konu, alıcının iletiyi hemen anlamasını ve doğru yere yönlendirmesini sağlar.

Örnek 3. Bir dilekçede hem burs başvurusu yapılıyor hem de okulun kantin fiyatlarından şikâyet ediliyor. Bu dilekçenin yapısal sorunu nedir?

Bir dilekçede tek bir konu işlenmelidir. Farklı istekler ayrı dilekçelerle bildirilmelidir.

Özetle

  • Dilekçe resmî bir kuruma istek, şikâyet ya da öneri bildirmek için yazılır.
  • Dilekçede tarih sağ üstte, kurum adı ortada; imza ve ad soyad metnin altında, adres sol altta yer alır.
  • Dilekçenin dili kısa, açık, resmî ve saygılıdır; tek bir konu işlenir.
  • E-postada konu satırı iletinin içeriğini özetler; ek varsa metinde belirtilir.
  • Resmî bir e-posta da ölçülü bir dil gerektirir.

Dilekçe ve E-posta — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir öğrenci okul müdürlüğüne yazdığı metinde "Kütüphanenin hafta sonu da açık tutulmasını arz ederim." demiş; ancak adını ve tarihini yazmamıştır.

Bu dilekçede tamamlanması gereken bilgiler hangileridir?
AAd-soyad, tarih ve imza
BKaynakça ve dipnot
CKonu özeti ve anahtar sözcükler
DGönderilen e-postaların listesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dilekçede başvuranın kimliği, tarih ve imza bulunmalıdır.
2Kolay
Bir dilekçe "Sayın Okul Müdürüm, dün kantinde çok sinirlendim, zaten herkes biliyor..." sözleriyle başlamaktadır.

Resmî yazışmaya uygun ilk düzeltme hangisidir?
ADuygusal ve belirsiz ifadeleri çıkarıp somut talebi belirtmek
BMetni daha fazla ünlemle güçlendirmek
CArkadaşların lakaplarını eklemek
DTalebi tamamen kaldırmak
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Resmî dilekçede açık, ölçülü ve nesnel dil tercih edilir.
3Orta
Bir e-postanın konu satırı boş bırakılmıştır. İçerikte "Merhaba hocam, yarınki sunumun saatini öğrenebilir miyim?" yazmaktadır.

En uygun konu satırı hangisidir?
A16 Ekim Sunum Saati Hakkında
BÖnemli!!!
CBir şey soracağım
DSelamlar :)
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Konu satırı e-postanın içeriğini özgül biçimde yansıtmalıdır.
4Orta
Bir e-postanın konu satırı boş bırakılmıştır. İçerikte "Merhaba hocam, yarınki sunumun saatini öğrenebilir miyim?" yazmaktadır.

Konu satırının boş olması hangi soruna yol açabilir?
Aİletinin otomatik olarak resmî dilekçe sayılmasına
BAlıcının iletinin amacını ilk bakışta görememesine
CGöndericinin adının zorunlu olarak silinmesine
DMetnin anlamının bütünüyle değişmesine
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Konu satırı gelen kutusunda hızlı sınıflandırmayı kolaylaştırır.
5Zor
Bir öğrenci okul müdürlüğüne yazdığı metinde "Kütüphanenin hafta sonu da açık tutulmasını arz ederim." demiş; ancak adını ve tarihini yazmamıştır.

Bu metnin temel iletişim amacı nedir?
ABir olayı edebî biçimde anlatmak
BÖzel bir anıyı paylaşmak
CBir hizmete ilişkin talepte bulunmak
DBir ürünü tanıtmak
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kütüphanenin açık tutulması yönünde kuruma talep iletilmektedir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular