MegaSoru

Atatürk Dönemi’ndeki Dış Siyasi Gelişmeler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Atatürk Dönemi’ndeki Dış Siyasi Gelişmeler Konu Anlatımı

Cumhuriyet’in ilk yıllarında dış politika, bağımsızlığı korumak ve komşularla barışı sürdürmek ilkelerine dayandı. Bu konu, 1923-1939 arasındaki başlıca dış siyasi gelişmeleri incelemeyi, yeni Türk devletinin önceliklerini belirlemeyi ve gelişmeleri benzer ile farklı yönleriyle karşılaştırmayı amaçlar.

Lozan sonrası çözülmesi gereken sorunlar

Lozan Antlaşması’ndan sonra bazı sorunlar çözüm bekliyordu. Nüfus mübadelesi ile Türkiye’deki Rum Ortodokslar ile Yunanistan’daki Müslümanlar arasında karşılıklı yer değiştirme yapıldı. Yabancı okullar sorunu, bu okulların Türk mevzuatına uyumu ile ilgilidir. Dış borçlar sorunu ise Osmanlı’dan kalan borçların ödenme biçimiyle ilgiliydi.

Musul ve Irak sınırı

Musul Sorunu, Irak sınırı belirlenirken bölgenin kime ait olacağı konusunda ortaya çıktı. Sorun uluslararası alanda ele alındı ve Türkiye’nin istediği sonuç tam olarak alınamadı. 1926’da yapılan antlaşma ile Türkiye, barışçı çözüm ilkesini benimseyerek sorunu kapattı.

Uluslararası örgütler ve ittifaklar

Türkiye 1932’de Milletler Cemiyeti’ne üye oldu. 1934’te Balkan Antantı ve 1937’de Sadabad Paktı ile barışı korumaya yönelik bölgesel iş birlikleri kuruldu. Bu antlaşmalar, saldırgan devletlere karşı bölgesel güvenliği artırmayı amaçlıyordu.

Montrö ve Hatay

Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) ile Boğazlar üzerinde Türkiye’nin egemenlik hakkı yeniden sağlandı. Hatay’ın anavatana katılması (1939) ise Fransa ile yürütülen diplomatik süreç sonucunda gerçekleşti. Bu gelişmelerde Türkiye’nin öncelikleri bağımsızlık, toprak bütünlüğü ve barışçı çözüm olarak öne çıkar.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Musul Sorunu’nun çözümünde Türkiye’nin hangi ilkeyi benimsediği söylenebilir?

Savaş yerine diplomatik ve barışçı çözümü tercih ettiği söylenebilir. Sorun uluslararası anlaşma ile çözülmüş, bölgedeki istikrar korunmuştur.

Örnek 2. Montrö Sözleşmesi ile Hatay’ın katılması arasındaki ortak yön nedir?

İkisi de diplomatik yolla sağlanan başarılardır. Her ikisinde de Türkiye bağımsızlık ve toprak bütünlüğü önceliğini barışçı yöntemlerle gerçekleştirmiştir.

Örnek 3. Balkan Antantı ile Sadabad Paktı’nın benzer ve farklı yönleri nelerdir?

Benzer yönleri barışı korumaya yönelik bölgesel güvenlik antlaşmaları olmalarıdır. Farklı yönleri ise coğrafi alanlarıdır: Balkan Antantı Balkan devletleri arasında, Sadabad Paktı ise Orta Doğu’daki komşular arasında kurulmuştur.

Özetle

  • Nüfus mübadelesi, yabancı okullar ve dış borçlar Lozan sonrası çözülen başlıca sorunlardır.
  • Musul Sorunu Irak sınırı çerçevesinde ortaya çıkmış ve barışçı yolla kapatılmıştır.
  • Milletler Cemiyeti üyeliği, Balkan Antantı ve Sadabad Paktı barışı korumaya yönelik girişimlerdir.
  • Montrö Sözleşmesi ve Hatay’ın katılması egemenlik ve toprak bütünlüğü açısından önemli kazanımlardır.
  • Atatürk dönemi dış politikası bağımsızlık ve barışçı çözüm önceliğine dayanır; gelişmeler T diyagramı gibi araçlarla karşılaştırılabilir.

Atatürk Dönemi’ndeki Dış Siyasi Gelişmeler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
"Yurtta sulh, cihanda sulh." ilkesi Atatürk Dönemi dış politikasının hangi temel özelliğini yansıtır?
ABarışçı bir dış politika izlenmesini
BYayılmacı bir dış politika izlenmesini
CDış dünyadan tamamen kopulmasını
DTek bir devletin himayesine girilmesini
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bu ilke, ülke içinde ve dünyada barışın korunmasını amaçlayan barışçı bir dış politikayı yansıtır.
2Kolay
Lozan'da imzalanan ayrı bir sözleşmeyle Türkiye ile Yunanistan arasında karşılıklı olarak gerçekleştirilen uygulama hangisidir?
ABoğazların yönetiminin devri
BNüfus mübadelesi
CHatay'ın bağımsızlığı
DMusul'un paylaşılması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Lozan'da imzalanan ayrı bir sözleşmeyle Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesi yapılmıştır.
3Orta
Mübadele sözleşmesine göre İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türkler mübadele dışında tutulmuştur.

Bu düzenleme hangi sorunun ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır?
ABoğazların silahlandırılması
BMusul'un statüsü
CMübadele dışı tutulacak kişilerin kimler olacağının belirlenmesine ilişkin anlaşmazlıklar
DYabancı okulların denetimi
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kimlerin İstanbul'a yerleşmiş (etabli) sayılacağı konusundaki anlaşmazlık, mübadele dışı tutulanlarla ilgili sorunlara yol açmıştır.
4Orta
Atatürk Dönemi'nde yabancı okullara yönelik düzenlemelerle aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
AYabancı okulların sayısını sınırsız artırmak
BBu okulların Türk kanunlarına ve eğitim politikasına uymasını sağlamak
CYabancı okulları devletin denetiminden çıkarmak
DTürkçe eğitimi yasaklamak
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Düzenlemeler, yabancı okulların Türk kanunlarına ve eğitim politikasına uymasını amaçlamıştır.
5Zor
Türkiye ile Yunanistan arasındaki mübadeleye ilişkin sorunlar, iki ülke arasında imzalanan bir dostluk antlaşmasıyla çözüme kavuşturulmuştur.

Bu gelişmenin sonucu olarak hangisi beklenir?
Aİki ülke arasında yeni bir savaş başlaması
BTürkiye'nin Milletler Cemiyeti'nden çıkması
CBoğazların Yunanistan'a bırakılması
Dİki ülke arasında ilişkilerin yumuşaması ve bölgesel iş birliğine zemin hazırlanması
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Dostluk antlaşması ilişkileri yumuşatmış ve Balkan Antantı gibi bölgesel iş birliklerine zemin hazırlamıştır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular