Bu durum Anadolu halkının hangi sorunla karşı karşıya kaldığını gösterir?
Çözümü göster
Tarımın aksaması, salgınlar ve erkek nüfusun azalması, uzun savaş yıllarının yol açtığı sosyal ve ekonomik yıkımı gösterir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Mondros Ateşkesi’nden sonra Anadolu’nun işgal edilmesi, halkın bunu kabul etmeyip direnişe geçmesine yol açtı. Bu konu, Millî Mücadele’nin nasıl örgütlendiğini, hangi cemiyet ve kongrelerin rol oynadığını ve Büyük Millet Meclisi’nin açılışına nasıl gelindiğini kaynaklarla incelemeyi amaçlar.
Mondros Ateşkesi’nin (30 Ekim 1918) ardından İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarının birçok yerini işgal etmeye başladı. İzmir’in Yunan kuvvetlerince işgali (15 Mayıs 1919) halkta büyük tepki uyandırdı. Savaştan yorgun ve yoksul düşmüş halk, yurdun parçalanmasına karşı koymaya başladı.
Bu dönemde asker sayısı azalmış, ekonomi bozulmuş, İstanbul Hükûmeti ise itilaf devletleri karşısında etkisiz kalmıştı. Direnişin merkezi Anadolu oldu.
İşgallere karşı yurdun çeşitli yerlerinde cemiyetler kuruldu; bunların bir kısmı belirli bir bölgeyi savunmak için ortaya çıkan yerel örgütlerdi. Daha sonra bu yerel direnişler Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri adı altında birleştirilmeye çalışıldı.
Silahlı direniş ise önce düzensiz birliklerle, yani Kuvâ-yı Milliye ile başladı. Kuvâ-yı Milliye, düzenli ordu kurulana kadar işgale karşı koymada önemli rol oynadı, ancak disiplin ve süreklilik sorunu vardı.
Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Havza ve Amasya’da yaptığı çalışmalarla millî direnişin merkezini oluşturmaya çalıştı. Amasya Genelgesi’nde vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğu, bunu yine milletin azim ve kararının kurtaracağı belirtildi.
Ardından Erzurum Kongresi (bölgesel) ve Sivas Kongresi (millî) toplandı. Bu kongrelerde millî sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğu ve millî iradeyi hâkim kılmanın esas olduğu ilkeleri benimsendi. Kongreler sonucunda Temsil Heyeti oluşturuldu ve millî mücadelenin siyasi örgütlenmesi sağlandı.
Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misâk-ı Millî, millî sınırları belirleyen bir belgeydi; vatanın dokunulmaz ve bölünmez olduğu ilan edildi. Meclis’in İstanbul’da işgal edilmesinin (16 Mart 1920) ardından Ankara’da Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920’de açıldı.
Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920) ise Osmanlı topraklarının büyük bölümünü paylaşan, Misâk-ı Millî ile çelişen bir belgeydi. Millî Mücadele’nin finansmanı için halkın gönüllü yardımları ve Ankara’daki hükûmetin alacağı önlemler önem taşıdı. Pontus iddiaları ise Karadeniz’de bir Rum devleti kurulması fikrini içerir; bu iddialar ve bunlara dayalı faaliyetler tarihsel kaynaklara göre değerlendirilmelidir.
Örnek 1. Misâk-ı Millî ile Sevr Antlaşması arasındaki temel fark nedir?
Misâk-ı Millî vatan topraklarının bütünlüğünü savunan millî bir karardır. Sevr Antlaşması ise Osmanlı topraklarını parçalayıp paylaştıran bir belgedir. Bu yüzden millî direniş Sevr’i kabul etmemiştir.
Örnek 2. Bir kaynakta Erzurum Kongresi’nin bölgesel, Sivas Kongresi’nin millî nitelikli olduğu söyleniyor. Bu ayrım nasıl açıklanır?
Erzurum Kongresi doğu illerinin temsilcileriyle toplandığı için bölgeseldir. Sivas Kongresi ülkenin farklı bölgelerinden temsilcilerin katıldığı kongredir; kararlar tüm vatanı ilgilendirdiği için millî nitelik taşır.
Örnek 3. Kuvâ-yı Milliye’nin düzenli orduya göre en önemli sınırlılığı nedir?
Kuvâ-yı Milliye gönüllü ve dağınık birliklerdir. Disiplin, sürekli ikmal ve merkezî komuta sorunları yaşadığı için uzun süreli ve geniş çaplı savaş yürütmek düzenli ordu kadar mümkün değildi.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.