Çözümü göster
Gümrü Antlaşması, Doğu Cephesindeki mücadelenin ardından Ermenistan ile imzalanmıştır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Millî Mücadele’nin cephelerde kazanılan zaferleri ve bunları sonuçlandıran diplomatik başarılar, yeni Türk devletinin kuruluşunu mümkün kıldı. Bu konuda Doğu, Güney ve Batı cephelerindeki gelişmeler, ilgili antlaşmalar ve savaş sürecinde ortaya çıkan millî birlik örnekleri sonuçları açısından karşılaştırılır.
Doğu Cephesi’nde mücadele Ermenilere karşı yürütüldü. Türk kuvvetlerinin kazandığı başarıların sonunda Gümrü Antlaşması (1920) imzalandı. Bu antlaşma, doğu sınırının büyük ölçüde belirlenmesini sağladı ve Millî Mücadele’nin ilk büyük diplomatik başarılarından biri sayılır.
Güney Cephesi’nde Maraş, Urfa, Antep ve Adana gibi şehirlerde Fransız ve Ermeni birliklerine karşı halk büyük direniş gösterdi. Bu direnişlerde yerel halkın savaşa doğrudan katılması dikkat çekicidir.
Ankara Antlaşması (1921) ile Fransa güney sınırında çekilmeyi kabul etti. Böylece bir işgalci devlet, TBMM’yi muhatap kabul ettiği için antlaşma siyasi açıdan da önemlidir.
Batı Cephesi’nde Yunan ordusuna karşı sırasıyla I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz muharebeleri verildi. Kütahya-Eskişehir’de geri çekilme kararı alındı; ardından Sakarya Meydan Muharebesi, düşmanı durduran ve ordunun moralini yükselten bir dönüm noktası oldu.
Büyük Taarruz ile Yunan ordusu yenildi ve 9 Eylül 1922’de İzmir kurtarıldı. Ardından Mudanya Ateşkesi ile savaş sona erdi; kalıcı barış Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923) ile sağlandı. Büyük Taarruz’un başlangıç tarihi hatıratlarda farklı anlatılabilir; bu tür kaynaklar karşılaştırılarak değerlendirilir.
Savaş boyunca halkın yardımlaşması ve dayanışması Millî Mücadele ruhunun temelidir. Tekâlif-i Millîye Emirleri ile halktan gıda, giyecek ve malzeme gibi ihtiyaçlar karşılandı. Maarif Kongresi, millî kültüre ve eğitime verilen önemi gösterir. İstiklal Marşı’nın kabulü millî bilincin ve bağımsızlık kararlılığının simgesi hâline geldi.
Yeni Türk devleti, Asya Hun Devleti’nden bu yana süren Türk devlet geleneğinin bir devamı olarak anlatılır; böylece kuruluş sürekliliğe dayandırılır.
Örnek 1. Gümrü Antlaşması ile Ankara Antlaşması’nın siyasi önemi arasındaki ortak yön nedir?
İkisi de TBMM’nin hukuki ve siyasi varlığını ortaya koyar. Bir yanda doğu sınırı, diğer yanda güney sınırı üzerinde başarı sağlanmış; Ankara Hükûmeti uluslararası alanda muhatap kabul edilmiştir.
Örnek 2. Kütahya-Eskişehir’de geri çekilme kararı neden Sakarya’ya giden yolu hazırlamıştır?
Geri çekilme ordunun korunmasını sağlamış, yeni savunma düzeni kurma fırsatı vermiştir. Sakarya’da düşman durdurulmuş ve ordunun moraliyle askerî dengesi yeniden kurulmuştur.
Örnek 3. Tekâlif-i Millîye Emirleri Millî Mücadele ruhunu nasıl yansıtır?
Savaşın yükü büyük ölçüde halkın dayanışmasıyla karşılanmıştır. Halk, kıtlık ve yoksulluğa rağmen ihtiyaçları paylaşarak mücadeleye katılmıştır; bu, yardımlaşma ve dayanışma örneğidir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.