MegaSoru

Millî Mücadele Muharebeleri ve Diplomatik Zaferler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Millî Mücadele Muharebeleri ve Diplomatik Zaferler Konu Anlatımı

Millî Mücadele’nin cephelerde kazanılan zaferleri ve bunları sonuçlandıran diplomatik başarılar, yeni Türk devletinin kuruluşunu mümkün kıldı. Bu konuda Doğu, Güney ve Batı cephelerindeki gelişmeler, ilgili antlaşmalar ve savaş sürecinde ortaya çıkan millî birlik örnekleri sonuçları açısından karşılaştırılır.

Doğu Cephesi

Doğu Cephesi’nde mücadele Ermenilere karşı yürütüldü. Türk kuvvetlerinin kazandığı başarıların sonunda Gümrü Antlaşması (1920) imzalandı. Bu antlaşma, doğu sınırının büyük ölçüde belirlenmesini sağladı ve Millî Mücadele’nin ilk büyük diplomatik başarılarından biri sayılır.

Güney Cephesi

Güney Cephesi’nde Maraş, Urfa, Antep ve Adana gibi şehirlerde Fransız ve Ermeni birliklerine karşı halk büyük direniş gösterdi. Bu direnişlerde yerel halkın savaşa doğrudan katılması dikkat çekicidir.
Ankara Antlaşması (1921) ile Fransa güney sınırında çekilmeyi kabul etti. Böylece bir işgalci devlet, TBMM’yi muhatap kabul ettiği için antlaşma siyasi açıdan da önemlidir.

Batı Cephesi

Batı Cephesi’nde Yunan ordusuna karşı sırasıyla I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz muharebeleri verildi. Kütahya-Eskişehir’de geri çekilme kararı alındı; ardından Sakarya Meydan Muharebesi, düşmanı durduran ve ordunun moralini yükselten bir dönüm noktası oldu.
Büyük Taarruz ile Yunan ordusu yenildi ve 9 Eylül 1922’de İzmir kurtarıldı. Ardından Mudanya Ateşkesi ile savaş sona erdi; kalıcı barış Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923) ile sağlandı. Büyük Taarruz’un başlangıç tarihi hatıratlarda farklı anlatılabilir; bu tür kaynaklar karşılaştırılarak değerlendirilir.

Millî birlik ve devlet geleneği

Savaş boyunca halkın yardımlaşması ve dayanışması Millî Mücadele ruhunun temelidir. Tekâlif-i Millîye Emirleri ile halktan gıda, giyecek ve malzeme gibi ihtiyaçlar karşılandı. Maarif Kongresi, millî kültüre ve eğitime verilen önemi gösterir. İstiklal Marşı’nın kabulü millî bilincin ve bağımsızlık kararlılığının simgesi hâline geldi.
Yeni Türk devleti, Asya Hun Devleti’nden bu yana süren Türk devlet geleneğinin bir devamı olarak anlatılır; böylece kuruluş sürekliliğe dayandırılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Gümrü Antlaşması ile Ankara Antlaşması’nın siyasi önemi arasındaki ortak yön nedir?

İkisi de TBMM’nin hukuki ve siyasi varlığını ortaya koyar. Bir yanda doğu sınırı, diğer yanda güney sınırı üzerinde başarı sağlanmış; Ankara Hükûmeti uluslararası alanda muhatap kabul edilmiştir.

Örnek 2. Kütahya-Eskişehir’de geri çekilme kararı neden Sakarya’ya giden yolu hazırlamıştır?

Geri çekilme ordunun korunmasını sağlamış, yeni savunma düzeni kurma fırsatı vermiştir. Sakarya’da düşman durdurulmuş ve ordunun moraliyle askerî dengesi yeniden kurulmuştur.

Örnek 3. Tekâlif-i Millîye Emirleri Millî Mücadele ruhunu nasıl yansıtır?

Savaşın yükü büyük ölçüde halkın dayanışmasıyla karşılanmıştır. Halk, kıtlık ve yoksulluğa rağmen ihtiyaçları paylaşarak mücadeleye katılmıştır; bu, yardımlaşma ve dayanışma örneğidir.

Özetle

  • Doğu ve Güney cephelerinde kazanılan başarılar Gümrü ve Ankara antlaşmalarıyla diplomatik sonuca ulaşmıştır.
  • Batı Cephesi’nde I. ve II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz sırasıyla yürütülen muharebelerdir.
  • Mudanya Ateşkesi savaşı sona erdirmiş, Lozan Antlaşması kalıcı barışı getirmiştir.
  • Millî Mücadele’de halkın dayanışması ve yardımlaşması başarıyı mümkün kılan önemli unsurlardan biridir.
  • Siyasi ve askerî gelişmeler sonuçları açısından karşılaştırılırken hangi sonucun yeni Türk devletinin kuruluşuna nasıl etki ettiği gerekçelendirilir.

Millî Mücadele Muharebeleri ve Diplomatik Zaferler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Gümrü Antlaşması, Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile hangi devlet arasında imzalanmıştır?
AErmenistan
BFransa
Cİtalya
DYunanistan
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Gümrü Antlaşması, Doğu Cephesindeki mücadelenin ardından Ermenistan ile imzalanmıştır.
2Kolay
Güney Cephesinde Maraş, Antep ve Urfa'da işgalcilere karşı mücadele hangi güçler tarafından verilmiştir?
AYalnızca İtilaf devletlerinin askerleri
Bİstanbul hükûmetinin düzenli birlikleri
CYabancı gönüllüler
DDüzenli ordu kurulmadan önce yerel halkın oluşturduğu Kuvâ-yı Milliye
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Güney Cephesinde mücadele, düzenli ordu yokken yerel halkın oluşturduğu Kuvâ-yı Milliye tarafından verilmiştir.
3Orta
Gümrü Antlaşması, Büyük Millet Meclisi'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır.

Bu bilgi antlaşmanın hangi yönünü vurgular?
AOsmanlı Devleti'nin güçlenmesini
BYeni Türk devletinin uluslararası alanda muhatap alınmaya başlamasını
Cİtilaf devletlerinin Anadolu'ya yerleşmesini
DSaltanatın kaldırılmasını
Çözümü göster
Doğru cevap: B
İlk antlaşmanın imzalanması, yeni Türk devletinin uluslararası alanda muhatap alınmaya başladığını gösterir.
4Orta
Doğu Cephesindeki başarı sonrasında bu cephedeki bazı birlikler Batı Cephesine kaydırılmıştır.

Bu durum Millî Mücadele'ye nasıl bir katkı sağlamıştır?
ADoğu sınırının tamamen savunmasız kalmasına yol açmıştır.
BMillî Mücadele'nin sona ermesine neden olmuştur.
CBatı Cephesinin güçlenmesine katkı sağlamıştır.
DGüney Cephesinin açılmasını önlemiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğu'da güvenliğin sağlanması, buradaki birliklerin Batı Cephesine kaydırılmasıyla Batı Cephesini güçlendirmiştir.
5Zor
Ankara Antlaşması ile Fransa, Güney Cephesindeki savaşı sona erdirmiş ve Büyük Millet Meclisi Hükûmeti'ni tanımıştır.

Bu antlaşmanın sonuçları arasında hangisi gösterilemez?
Aİngiltere'nin Büyük Millet Meclisi Hükûmeti'ni ilk tanıyan İtilaf devleti olması
Bİtilaf devletleri arasındaki birliğin zayıflaması
CGüney sınırının büyük ölçüde belirlenmesi
DGüneydeki birliklerin Batı Cephesine kaydırılabilmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Ankara Antlaşması ile Büyük Millet Meclisi Hükûmeti'ni tanıyan ilk İtilaf devleti Fransa'dır; İngiltere değildir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular