Bu gezi yazısı parçasında özellikle hangi içerik öne çıkar?
Çözümü göster
Doğru yorum: Mimari ayrıntının işlevi. Bu içerik, anlatıcının yerinde aktardığı somut ayrıntılardan anlaşılır; öteki seçenekler başka gezi parçalarının odağıdır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Gezi yazısı, yazarın gezip gördüğü yerleri, oralarda karşılaştığı insanları, gelenekleri ve kendi izlenimlerini anlattığı yazı türüdür. Bu konuda gezi yazısının özellikleri, nesnel bilgi ile öznel izlenimin birlikteliği ve seyahatname geleneği ele alınır.
Gezi yazısı gerçek bir yolculuğa dayanır. Yazar gittiği yerin coğrafyasını, tarihini, yapılarını, insanlarını ve yaşam biçimini gözlemleriyle aktarır.
Gezi yazısının hem öğretici hem edebî yönü vardır. Okur bir yer hakkında bilgi edinirken yazarın duygu ve izlenimleriyle o yeri bir yaşantı olarak da algılar. Anlatım genellikle birinci tekil kişiyle yapılır.
Gezi yazısında iki tür bilgi iç içedir. Nesnel bilgi doğrulanabilir olgulardır: bir köprünün yapıldığı yüzyıl, bir kentin bulunduğu bölge, bir yapının malzemesi gibi.
Öznel izlenim ise yazarın kişisel değerlendirmesidir: "Çarşının gürültüsü bana bir bayram sabahını hatırlattı." gibi. İyi bir gezi yazısında bu iki tür bilgi birbirine karıştırılmadan dengeli kullanılır. Yazarın kısa bir gözleminden bütün bir halk hakkında genelleme yapması ise yazının güvenilirliğini zedeler.
Türk edebiyatında gezi yazısının köklü bir geçmişi vardır. Eski dönemlerde gezilerin anlatıldığı eserlere seyahatname denirdi. Bu eserler hem dönemin kentleri, yolları ve gelenekleri hakkında bilgi verir hem de yazarın bakış açısını yansıtır.
Seyahatnamelerde bazen abartılı ya da duyuma dayanan anlatımlar da bulunabilir; bu nedenle tarihsel bilgi olarak kullanılırken başka kaynaklarla karşılaştırılmaları gerekir.
Örnek 1. Bir yazıda "Kale, kentin en yüksek tepesine kurulmuştur. Surların üzerinde dolaşırken rüzgâr sanki eski çağların sesini taşıyordu." cümleleri yer alıyor. Bu cümlelerdeki bilgi türlerini ayırınız.
İlk cümle doğrulanabilir bir bilgi verdiği için nesneldir. İkinci cümle yazarın kişisel duygusunu yansıttığı için öznel bir izlenimdir. Gezi yazısında ikisi bir arada bulunur.
Örnek 2. Bir gezi yazarı, bir kasabada yalnızca bir gün kalıyor ve "Bu kasabanın insanları misafir sevmez." diyor. Bu yargı neden zayıftır?
Yazar kısa bir gözleme dayanarak bütün bir topluluk hakkında genelleme yapmıştır. Bu, gezi yazısının güvenilirliğini zedeler.
Örnek 3. Bir öğrenci, eski bir seyahatnamedeki bir kentin nüfusuna ilişkin bilgiyi hiç sorgulamadan araştırma ödevinde kesin bilgi olarak kullanıyor. Bu yaklaşımda ne eksiktir?
Seyahatnamelerde duyuma dayanan ya da abartılı bilgiler bulunabilir. Bilgi başka tarihsel kaynaklarla karşılaştırılmalıdır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.