MegaSoru

Hikâyede Sürdürülebilirlik ve Toplumsal Sorumluluk 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Hikâyede Sürdürülebilirlik ve Toplumsal Sorumluluk Konu Anlatımı

Sürdürülebilirlik, bugünün ihtiyaçlarını karşılarken gelecek kuşakların da ihtiyaçlarını karşılayabilmesini gözeten yaşam ve üretim anlayışıdır. Hikâyeler kaynak kullanımı, çevreyi koruma ve tüketim alışkanlıkları gibi konuları karakterlerin tutumları üzerinden işleyebilir. Bu konuda hikâyede sürdürülebilirlik ve toplumsal sorumluluk teması ele alınır.

Sürdürülebilirlik temasının hikâyeye yansıması

Bu temayı işleyen hikâyelerde su, toprak, orman, enerji gibi kaynakların kullanımı; israf, geri dönüşüm ve yaşam tarzı tercihleri öne çıkar. Hikâye bu konuları bir rapor gibi sıralamaz; karakterlerin gündelik seçimleri ve bu seçimlerin sonuçları üzerinden gösterir.

Karakterlerin tutumu ve sorumluluğu

Hikâyedeki kişiler çevre karşısında farklı tutumlar alabilir: kaynakları düşüncesizce tüketen, sorunu görmezden gelen, küçük adımlarla değişim başlatan ya da çevresindekileri harekete geçiren karakterler.
Toplumsal sorumluluk, bireyin yalnız kendi çıkarını değil topluluğun ve gelecek kuşakların yararını da gözetmesidir. Karakterin bu sorumluluğu üstlenip üstlenmediği hikâyenin iletisini belirler.

Hikâyenin iletisini çözümleme

İletiyi belirlemek için şu sorular sorulur: Hikâyede hangi kaynak ya da çevre sorunu var? Karakterler bu sorun karşısında ne yapıyor? Seçimlerinin sonuçları nedir? Hikâye okura hangi tutumu düşündürüyor?
İleti, karakterlerden birinin söylediği tek bir cümleye değil, olayların bütününe dayanarak yorumlanmalıdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir hikâyede mahallenin çocukları, parkta biriken atıkları toplayıp ayırmaya başlıyor; zamanla yetişkinler de onlara katılıyor. Bu hikâyede hangi tutum öne çıkar?

Küçük bir adımla başlayan ve çevresindekileri de harekete geçiren toplumsal sorumluluk tutumu öne çıkmaktadır.

Örnek 2. Bir hikâyede karakter, kuyunun suyu azaldığı hâlde bahçesini her gün saatlerce suluyor; sonunda köyün içme suyu tükeniyor. Hikâyenin iletisi nedir?

Kaynakları düşüncesizce tüketmenin bütün topluluğu etkileyen sonuçlar doğurduğu iletisi verilmektedir.

Örnek 3. Bir öğrenci, hikâyenin iletisini yalnızca bir yan karakterin söylediği "Ne olacak ki bir şişe atsam?" cümlesine dayanarak "Çevreyi kirletmek önemsizdir." biçiminde yorumluyor. Bu yorum neden yanlıştır?

Yan karakterin sözü hikâyenin bütün iletisini yansıtmaz. İleti olayların bütününe ve bu davranışın sonuçlarına bakılarak yorumlanmalıdır.

Özetle

  • Sürdürülebilirlik bugünün ve gelecek kuşakların ihtiyaçlarını birlikte gözetmektir.
  • Hikâye bu temayı karakterlerin gündelik seçimleri ve sonuçlarıyla işler.
  • Toplumsal sorumluluk topluluğun ve geleceğin yararını gözetmektir.
  • Karakterin sorumluluk alıp almaması hikâyenin iletisini belirler.
  • İleti tek bir cümleye değil olayların bütününe dayanarak yorumlanır.

Hikâyede Sürdürülebilirlik ve Toplumsal Sorumluluk — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Kasabanın tek çeşmesi kuruyunca Ekin, suyu yalnız kendi bahçesine taşıyan komşusuna kızdı. Sonra kendi evindeki sızıntıyı fark etti. Önce musluğu onardı, ardından ortak su çizelgesi önerdi.

Ekin'in tutumundaki değişimi en iyi hangi yargı açıklar?
ABireysel ihtiyaçları toplumsal ihtiyaçların üstüne koymuştur.
BSorunun yalnız komşusundan kaynaklandığını kanıtlamıştır.
CEleştiriyi kendi sorumluluğunu görerek ortak çözüme dönüştürmüştür.
DSu kıtlığının geçici olduğuna karar vermiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Önce kendi sızıntısını gidermesi öz eleştiriyi, çizelge önermesi iş birliğini gösterir.
2Kolay
Bir sahil köyünde otel açılınca gençler iş buldu, ancak kumsaldaki kaplumbağa yuvaları ışık yüzünden boş kaldı. Otel çalışanı Nisan, işini kaybetme korkusuna rağmen yönetime ışıkların yönünü değiştiren bir plan sundu.

Metnin çözüm yaklaşımı için hangisi söylenebilir?
ATurizmin bütünüyle yasaklanmasını savunur.
BEkonomik faaliyetle çevre korumasını birlikte düşünür.
CDoğal yaşamı ekonomik büyümeye koşulsuz feda eder.
DYalnızca bireysel tüketimi azaltmaya odaklanır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Işıkların düzenlenmesi hem işletmenin sürmesini hem yuvaların korunmasını amaçlar.
3Orta
Kasabanın tek çeşmesi kuruyunca Ekin, suyu yalnız kendi bahçesine taşıyan komşusuna kızdı. Sonra kendi evindeki sızıntıyı fark etti. Önce musluğu onardı, ardından ortak su çizelgesi önerdi.

Çeşmenin kuruması olay örgüsünde hangi işlevi üstlenir?
AKarakterin sorumluluk anlayışını sınayan temel çatışmayı başlatır.
BÖykünün çözümsüz bittiğini kesinleştirir.
CYalnızca olayın geçtiği mevsimi belirtir.
DKomşunun geçmişini açıklayan bir geriye dönüş oluşturur.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Su sıkıntısı Ekin'in davranışlarını ve dönüşümünü tetikler.
4Orta
Bir sahil köyünde otel açılınca gençler iş buldu, ancak kumsaldaki kaplumbağa yuvaları ışık yüzünden boş kaldı. Otel çalışanı Nisan, işini kaybetme korkusuna rağmen yönetime ışıkların yönünü değiştiren bir plan sundu.

Nisan'ın yaşadığı temel ikilem nedir?
AKendi köyünden ayrılıp ayrılmamaya karar verememek.
BEski bir arkadaşlığı sürdürmekte zorlanmak.
CTuristlerle yerli halkın dil farkını aşamamak.
DGeçim kaygısı ile canlı yaşamını koruma sorumluluğu arasında kalmak.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İşini korumak isterken yuvaları savunması iki değer arasındaki gerilimi kurar.
5Zor
Mahalle parkındaki ağaçlar kesilecekti. Çocuklar pankart hazırlarken emekli marangoz Cemil, belediyenin planını inceledi; yürüyüş yolunun ağaçlar korunarak yapılabileceğini çizimle gösterdi.

Park, hikâyede hangi anlamı taşır?
AToplumsal ilişkilere etkisi olmayan rastgele bir arka plandır.
BYalnızca marangozun mesleki başarısını gösterir.
CKarakterlerin yalnızlığını artıran kapalı bir mekândır.
DOrtak yaşam alanı ve kuşaklar arası dayanışmanın simgesidir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Çocuklarla Cemil'in ortak çabası parkı toplumsal bir değere dönüştürür.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular