Çözümü göster
Bilimsel gösterimde katsayı $1$ ile $10$ arasında olmalıdır. $0{,}0000732=7{,}32\cdot10^{-5}$ olduğundan $a=7{,}32$ olur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda, ondalık sayıların 10'un tam sayı kuvvetleriyle nasıl çözümleneceğini, bir sayıyı 10'un farklı kuvvetleri kullanarak nasıl ifade edeceğimizi ve çok büyük veya çok küçük sayıları bilimsel gösterimle nasıl yazacağımızı öğreneceksin. Bu bilgiler, astronomi gibi bilim alanlarında çok büyük veya küçük sayılarla çalışırken ve sayıların yapısını anlamada oldukça önemlidir.
Ondalık çözümleme, bir ondalık sayıdaki her basamağın hangi değeri ifade ettiğini göstermek için sayıyı 10'un kuvvetleriyle ifade etmektir. Her basamak, 10'un pozitif veya negatif bir kuvvetinin bir katsayısıdır. Örneğin, birler basamağı $10^0$, onlar basamağı $10^1$, onda birler basamağı $10^{-1}$ gibi devam eder.
Bir ondalık sayıyı, her bir basamağının değerini gösteren bir şekilde 10'un tam sayı kuvvetleriyle yazabiliriz. Örneğin, $27,34$ sayısı:
$2 \times 10^1$ (onlar basamağı), $7 \times 10^0$ (birler basamağı), $3 \times 10^{-1}$ (onda birler basamağı), $4 \times 10^{-2}$ (yüzde birler basamağı) olarak gösterilir.
Tam kısımda basamak sağdan sola, ondalık kısımda ise soldan sağa doğru sıralanır ve her biri uygun 10'un kuvvetiyle çarpılır.
Bir ondalık sayı veya tam sayı, 10'un farklı kuvvetleriyle çarpılarak farklı şekillerde gösterilebilir. Bu, özellikle bilimsel gösterime çevrilirken ya da sayıların eşitliğini koruyarak farklı biçimlere dönüştürülmesinde kullanılır. Örneğin, $24.000$ sayısı $2,4 \times 10^4$, $24 \times 10^3$ veya $240 \times 10^2$ biçiminde yazılabilir. Burada sayı, her iki ifadede de aynı değeri gösterir; sadece katsayı ile kuvvet arasında bir dönüşüm yapmış olduk.
Çok büyük ya da çok küçük sayıları daha kısa ve kolay yazmak için bilimsel gösterim kullanılır. Bilimsel gösterimde sayı, $a \times 10^n$ biçimindedir. Burada $a$ pozitif bir gerçek sayıdır ve $1 \leq a < 10$ koşulunu sağlar; $n$ ise tam sayıdır. Örneğin, $42.000.000$ sayısı $4,2 \times 10^7$ olarak bilimsel gösterimde yazılır. Küçük sayılar için de aynı kural uygulanır: $0,00056 = 5,6 \times 10^{-4}$.
Bilimsel gösterimde verilen iki sayıyı karşılaştırırken önce 10'un kuvvetleri, sonra katsayılar dikkate alınır. Önce kuvveti büyük olan sayı daha büyüktür. Kuvvetler eşitse, katsayı büyük olan sayı daha büyüktür. Bu yöntem, özellikle çok büyük ve çok küçük sayıları hızlıca karşılaştırırken oldukça kolaylık sağlar.
Örnek 1. 653,17 sayısını ondalık çözümleme ile 10’un kuvvetlerini kullanarak yazınız.
653,17 sayısında:
6 yüzler basamağında: $6 \times 10^2$
5 onlar basamağında: $5 \times 10^1$
3 birler basamağında: $3 \times 10^0$
1 onda birler basamağında: $1 \times 10^{-1}$
7 yüzde birler basamağında: $7 \times 10^{-2}$
Yani: $653,17 = 6 \times 10^2 + 5 \times 10^1 + 3 \times 10^0 + 1 \times 10^{-1} + 7 \times 10^{-2}$
Örnek 2. 4,8 × 10⁴ sayısını 10'un farklı kuvvetleriyle ifade ediniz.
Katsayının virgülünü sağa doğru bir basamak kaydırırsak, kuvvet bir azalır:
$4,8 \times 10^4 = 48 \times 10^3$
Aynı sayı, virgül sola doğru bir basamak kaydırılırsa kuvvet bir artar:
$4,8 \times 10^4 = 0,48 \times 10^5$
Bunların hepsi aynı değere sahiptir.
Örnek 3. 0,00035 sayısını bilimsel gösterimle yazınız.
Sayıda ilk rakam 3 olup, 3 ve 5'i almak için virgül sağa doğru dört basamak kaydırılır:
$0,00035 = 3,5 \times 10^{-4}$
Burada $a=3,5$ ($1 \leq a < 10$) ve $n=-4$ olarak bulunmuştur.
Örnek 4. Bilimsel gösterimle verilen $2,1 \times 10^8$ ve $3,5 \times 10^7$ sayılarını karşılaştırınız.
Önce kuvvetlere bakalım: $10^8$ ve $10^7$. $10^8$ daha büyüktür, bu yüzden $2,1 \times 10^8$ daha büyüktür. Eğer kuvvetler eşit olsaydı, katsayılara bakılırdı.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.