MegaSoru

Tam Sayıların Kuvvetleri ve Üslü İfade Kuralları 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Tam Sayıların Kuvvetleri ve Üslü İfade Kuralları Konu Anlatımı

Bu konuda, tam sayıların üslü şekillerini ve bu tür ifadeler üzerindeki işlemleri öğreneceğiz. Üslü ifadeler sayıları daha kısa ve pratik bir şekilde göstermemizi ve işlemleri kolayca yapmamızı sağlar. Günlük hayatta büyük veya küçük sayılarla karşılaşırken üslü ifadeler bize yardımcı olur.

Üslü İfadelerin Tanımı

Bir tam sayının üslü olarak yazılması, o sayının kendisiyle kaç kez çarpılacağını gösterir. Bir a tam sayısı ve bir n doğal sayısı için $a^n$, a'nın n defa kendisiyle çarpılması anlamına gelir. Örneğin, $3^4 = 3 \times 3 \times 3 \times 3 = 81$ olur.

Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri

Üs negatif olduğunda veya üs sıfır olduğunda da özel kurallar geçerlidir. Her sıfırdan farklı herhangi bir sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir: $a^0 = 1$. Negatif üsler, sayının çarpmak yerine bölmeye dönüştüğünü gösterir: $a^{-n} = \frac{1}{a^n}$ şeklindedir ve $1/a^{-n} = a^n$ olur. Örneğin, $2^{-3} = \frac{1}{2^3} = \frac{1}{8}$'dir.

Üslü İfadelerde Temel Kurallar

Üslü ifadelerle işlemler yapılırken bazı temel kurallar uygulanır:
- Tabanlar aynıysa ve çarpılıyorsa, üstler toplanır: $a^n \cdot a^m = a^{n+m}$.
- Tabanlar aynıysa ve bölünüyorlarsa, üstler çıkarılır: $\frac{a^m}{a^n} = a^{m-n}$ (a ≠ 0).
- Bir üslü ifade tekrar üslü olarak yazılırsa, üstler çarpılır: $(a^n)^m = a^{n \cdot m}$.
- Çarpma veya bölme işlemlerinde üslü ifadelerin tabanları farklı ise: $(a \cdot b)^k = a^k \cdot b^k$ ve $\left(\frac{a}{b}\right)^k = \frac{a^k}{b^k}$ (b ≠ 0).

Birbirine Denk Üslü İfadeler

Üslü ifadeler, yukarıda bahsedilen kurallar yardımıyla birbirine dönüştürülebilir ya da farklı gösterimlerle eşitliği sağlanabilir. İşlemleri sadeleştirmek veya daha kısa şekilde ifade etmek için bu kurallar kullanılır. Bu özellikler matematikte denkliği (eşitliği) kontrol etmek için oldukça faydalıdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $5^0$ ifadesinin değerini bulunuz.

Bir sayının sıfırıncı kuvveti $1$'dir. Yani $5^0 = 1$.

Örnek 2. $2^{-3}$ ifadesini üssü pozitif olacak şekilde yazıp değerini bulunuz.

Negatif üs, kesirli ifadeye dönüşür: $2^{-3} = \frac{1}{2^3} = \frac{1}{8}$.

Örnek 3. $3^4 \cdot 3^2$ işleminin sonucunu bulunuz.

Tabanlar aynı, üstler toplanır: $3^4 \cdot 3^2 = 3^{4+2} = 3^6$. Şimdi, $3^6 = 3 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3 = 729$.

Örnek 4. $\frac{6^5}{6^2}$ ifadesini sadeleştiriniz.

Tabanlar aynı olduğunda üstler çıkarılır: $\frac{6^5}{6^2} = 6^{5-2} = 6^3 = 216$.

Özetle

  • Üslü ifadelerde taban aynı ise çarpımda üstler toplanır, bölümde üstler çıkarılır.
  • Negatif üs, üslü ifadeyi kesirli ifadeye çevirir: $a^{-n} = \frac{1}{a^n}$.
  • Herhangi bir sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir ($a^0 = 1$).
  • Bir ifadenin tekrar üssü alınırsa, üstler çarpılır: $(a^n)^m = a^{n \cdot m}$.
  • Çarpımın ve bölmenin üssü, çarpılan ve bölünen sayıların ayrı ayrı üslü hallerini gösterir: $(a \cdot b)^k = a^k \cdot b^k$, $\left(\frac{a}{b}\right)^k = \frac{a^k}{b^k}$ (b ≠ 0).

Tam Sayıların Kuvvetleri ve Üslü İfade Kuralları — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$(2^{3})^{2}$ ifadesinin değeri nedir?
A6
B9
C12
D64
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$(2^{3})^{2} = 2^{3 \times 2} = 2^{6} = 64$ olur.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi $2^{6}$ ifadesine eşittir?
A4
B16
C32
D$2^{3} \cdot 2^{3}$
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$2^{3} \cdot 2^{3} = 2^{3+3} = 2^{6}$ olur. $2^{6} = 64$ olduğundan 4, 16 ve 32 değerleri bu ifadeye eşit değildir.
3Orta
Aşağıdakilerden hangisi $4^{3}$ ifadesine eşittir?
A$4^{6}$
B$8^{3}$
C$2^{6}$
D$2^{4}$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$4 = 2^{2}$ olduğundan $4^{3} = (2^{2})^{3} = 2^{6}$ olur. $4^{3} = 64$ iken $2^{4} = 16$ ve $8^{3} = 512$ olduğundan diğer ifadeler $4^{3}$'e eşit değildir.
4Orta
$8^{4} \times 8^{5} \div 8^{2}$ işleminin sonucu nedir?
A$8^{7}$
B$8^{8}$
C$8^{6}$
D$8^{9}$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Tabanlar aynı olduğundan çarpmada üsler toplanır, bölmede çıkarılır: $8^{4} \times 8^{5} \div 8^{2} = 8^{4+5-2} = 8^{7}$ olur.
5Zor
$9^{3} \div 3^{2}$ işleminin sonucu nedir?
A$3^{7}$
B$3^{5}$
C$3^{3}$
D$3^{4}$
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$9^{3} = (3^{2})^{3} = 3^{6}$ olur. Tabanlar eşitlendiğinde bölmede üsler çıkarılır: $3^{6} \div 3^{2} = 3^{6-2} = 3^{4}$ bulunur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular