Çözümü göster
Dikdörtgenler prizmasında karşılıklı yüzler birbirine eş dikdörtgenlerdir ve birbirine paraleldir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda dik prizma, dik piramit ve dik koninin ne olduklarını, temel elemanlarını ve açınımlarını öğreneceksin. Geometrik cisimleri tanımak ve parçalara ayırmak günlük hayatımızdaki birçok nesnenin anlaşılması ve modellenmesi için önemlidir.
Dik prizma, iki tabanı birbirine paralel ve eş çokgenlerden oluşan, yan yüzleri dikdörtgen olan üç boyutlu bir cisimdir. Dik prizmanın tabanları arasındaki kenarlar, tabanlara diktir. Dik prizmanın temel elemanları; tabanlar, yan yüzler, ayrıtlar ve köşelerden oluşur. Örneğin; bir dikdörtgenler prizmasının 6 yüzü, 8 köşesi ve 12 ayrıtı vardır. Dik prizmaları mukavvadan ya da kartondan kolayca modelleyebilirsin.
Açınım, bir cismin yüzlerinin düz bir zeminde yan yana getirilmesiyle elde edilen düzlemsel şekildir. Dik prizmanın açınımında, iki aynı taban ve yan yüzlerden oluşan dikdörtgenler bulunur. Örneğin bir dikdörtgenler prizmasının açınımında, iki dikdörtgen taban ve dört dikdörtgen yan yüz görülür. Açınımı yaparken prizmanın her yüzünü bir kağıt parçası gibi düşünerek birbirine ekleyebilirsin.
Dik piramit, bir tabanı ve taban dışında bir ana tepe noktası olan üç boyutlu bir cisimdir. Tabanı çokgendir ve taban köşeleri ana tepe noktası ile birleştirilerek üçgen yan yüzler oluşur. Dik piramitte tepe noktasının tabana dik izdüşümü taban çokgeninin merkezidir; tepe noktasından tabana inen yükseklik tabana diktir. Dik piramidin temel elemanları; taban, yan yüzler (üçgenler), tepe noktası, köşe ve ayrıtlarıdır. Dik piramit modelini kartonla ya da dinamik geometri yazılımlarıyla oluşturabilirsin.
Dik piramidin açınımı, tabanı düz bir şekil (örneğin bir kare) ve köşelerden çıkan üçgenlerden oluşur. Her üçgen yan yüz, tabanın bir kenarı ile birleşir. Açınımı çizmek için önce tabanı, sonra tabanın kenarlarından üçgenleri ona eklemelisin.
Dik koni, bir daire taban ile tabana dik olan bir tepe noktası arasında oluşan üç boyutlu bir cisimdir. Dik koninin temel elemanları; daire şeklindeki taban, tepe noktası, taban ile tepeyi birleştiren eksen (yükseklik) ve eğik kenardır. Dondurma külahı ve parti şapkası koni örnekleridir.
Dik koninin açınımı bir daire ve bu dairenin kenarına bağlı bir dairesel dilimden oluşur. Dairesel dilim, koninin yan yüzünü, daire ise tabanını temsil eder. Açınımı oluşturmak için, düz bir daire ve ona birleşen bir dairesel dilim çizebilirsin.
Örnek 1. Bir dikdörtgenler prizmasının tabanları 6 cm ve 3 cm boyutunda dikdörtgen, yüksekliği ise 4 cm'dir. Açınımında hangi yüzler bulunur?
Bu prizmanın iki tabanı vardır, her biri 6 cm ve 3 cm dikdörtgendir. Yan yüzleri ise 6 cm x 4 cm boyutunda iki ve 3 cm x 4 cm boyutunda iki dikdörtgendir. Açınımda toplam 6 dikdörtgen parça görürüz: 2 taban, 4 yan yüz.
Örnek 2. Kare tabanlı bir dik piramidin taban kenarı 5 cm'dir. Açınımda hangi bölümler olur?
Bir kare taban ve kareye bağlı dört üçgen yan yüz bulunur. Açınımda bir kare ve bu kenarlara bağlı dört üçgen yer alır.
Örnek 3. Bir dik koninin açınımı hangi şekillerden oluşur?
Dik koninin açınımında bir daire (taban için) ve ona bağlı bir dairesel dilim (yan yüz için) bulunur. Dairesel dilim bir çemberin bir parçası gibi görünür.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.