Çözümü göster
Öteleme ve yansımada şeklin kenar uzunlukları ve açı ölçüleri değişmez, yalnızca konumu değişir. Bu nedenle şekil ile görüntüsü eştir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda, bir şeklin düzlem üzerinde belirli bir yönde ve belirli bir mesafe kadar kaydırılması anlamına gelen öteleme işlemini öğreneceğiz. Öteleme, geometrik şekillerin boyutunu veya şeklini değiştirmeden yalnızca yerini değiştirmemizi sağlar, bu da günlük hayatta birçok alanda karşımıza çıkabilir. Özellikle kareli kâğıt veya koordinat sistemi üzerinde öteleme yapmayı ve sonucunda oluşan görüntünün şekil ile eş olduğunu göreceğiz.
Öteleme, bir şekli düzlemde belirli bir yön ve uzaklık boyunca kaydırma işlemidir. Bu işlem sırasında şeklin boyutu, biçimi veya yönü değişmez, sadece yeri değişir. Yani, öteleme sonucunda oluşan şekil, orijinal şekle eştir ve ona tamamen benzer.
Ötelemede, şekil üzerindeki her bir nokta aynı yönde ve aynı uzunlukta hareket eder. Sonuç olarak oluşan şekil ve orijinal şekil arasında hiçbir açı farkı yoktur; yani dönme veya yansıma gerçekleşmez. Bu yüzden öteleme sonucunda elde edilen şekil, orijinalinin tamamen aynısıdır (eş şekiller elde edilir).
Bir şekli koordinat düzleminde ötelemek için, şeklin üzerindeki tüm noktaların koordinatlarına belirli bir sayı eklenir veya çıkarılır. Örneğin, bir noktayı $a$ birim sağa ve $b$ birim yukarı ötelemek demek, noktanın $(x, y)$ koordinatlarını $(x+a, y+b)$ olarak değiştirmek anlamına gelir. Tüm şekil, bu şekilde aynı yönde ve aynı miktarda kaydırılmış olur.
Öteleme, geometri ve mühendislik gibi alanlarda şekillerin konumunu değiştirmede kullanılır. Ayrıca bilgisayar oyunlarında karakterlerin hareketleri veya mimaride yapıların düzenlenmesi gibi günlük hayatta da önemi vardır. Öteleme kavramı, daha sonra öğreneceğimiz diğer geometrik dönüşümler için de temel oluşturur.
Örnek 1. Bir noktayı 3 birim sağa ve 2 birim yukarı ötelersek, yeni koordinatları ne olur? Örneğin, $(2, 4)$ noktasının ötelemeden sonraki yeni yeri nedir?
Bu noktayı 3 birim sağa ötelemek için $x$ koordinatına 3 ekleriz: $2+3=5$. 2 birim yukarı ötelemek için $y$ koordinatına 2 ekleriz: $4+2=6$. Sonuç olarak, ötelemeden sonra nokta $(5, 6)$ olur.
Örnek 2. Kareli kâğıtta, $A(1,1)$, $B(1,4)$, $C(4,4)$ ve $D(4,1)$ köşe noktalarına sahip kareyi 2 birim sola ve 1 birim aşağı ötelersek yeni köşe noktaları ne olur?
2 birim sola ötelerken tüm noktaların $x$ koordinatından 2 çıkarılır, 1 birim aşağı ötelerken $y$ koordinatından 1 çıkarılır. $A: (1-2, 1-1) = (-1, 0)$, $B: (1-2, 4-1) = (-1, 3)$, $C: (4-2, 4-1) = (2, 3)$, $D: (4-2, 1-1) = (2, 0)$. Yeni köşe noktaları: $(-1, 0)$, $(-1, 3)$, $(2, 3)$ ve $(2, 0)$. Kare, sol alt köşeye kaymıştır ama büyüklüğü ve şekli değişmemiştir.
Örnek 3. Koordinat düzleminde $K(0, -2)$ noktası, 5 birim sağa ötelenirse yeni koordinatı ne olur?
Sadece $x$ koordinatına 5 ekleriz, $y$ koordinatı değişmez: $(0+5, -2) = (5, -2)$. Böylece nokta, $x$ ekseni boyunca sağa kaydırılmış olur.
Örnek 4. Bir üçgenin köşe noktaları $P(2, 3)$, $Q(3, 5)$ ve $R(4, 3)$ olsun. Bu üçgen 1 birim sola ve 2 birim yukarı ötelenirse yeni köşe noktaları nedir?
1 birim sola ötelenirken $x$ koordinatından 1 çıkarılır; 2 birim yukarı ötelenirken $y$ koordinatına 2 eklenir. $P: (2-1, 3+2) = (1, 5)$; $Q: (3-1, 5+2) = (2, 7)$; $R: (4-1, 3+2) = (3, 5)$. Yeni köşe noktaları: $(1,5)$, $(2,7)$, $(3,5)$ olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.