Çözümü göster
$(3,-2)$ ötelemesi her noktanın x koordinatına 3 ekleyip y koordinatından 2 çıkarır. Bu nedenle $C(5,6)\rightarrow C'(8,4)$ olur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Geometrik dönüşümler, bir şeklin düzlemdeki konumunu belirli kurallara göre değiştirir. Bu konuda yansıma, öteleme ve dönme dönüşümleri, korunan özellikler ve ardışık dönüşümlerin birbirleriyle ilişkisi incelenir.
Yansıma, öteleme ve dönme sonucunda şeklin kenar uzunlukları, açıları, çevresi ve alanı değişmez; görüntü ilk şekle eştir. Değişen şey şeklin konumu ve yönüdür: yansımada şeklin yönü (saat yönü) tersine döner.
Bir noktanın bir doğruya (yansıma eksenine) göre görüntüsü, doğruya aynı uzaklıkta ve karşı taraftadır; nokta ile görüntüsünü birleştiren doğru parçası eksene diktir ve eksen tarafından ortalanır. Koordinat düzleminde $(x,y)$ noktasının görüntüsü:
• $x$ eksenine göre $(x,-y)$,
• $y$ eksenine göre $(-x,y)$,
• $y=x$ doğrusuna göre $(y,x)$,
• $y=-x$ doğrusuna göre $(-y,-x)$ olur.
Bir şekli yönü ve uzaklığı belli bir doğrultuda kaydırmaya öteleme denir. Koordinat düzleminde $(a,b)$ ötelemesi $(x,y)$ noktasını $(x+a,\,y+b)$ noktasına götürür. Paralel iki doğruya göre art arda yapılan iki yansıma bir ötelemedir: öteleme miktarı doğrular arasındaki uzaklığın iki katıdır ve yönü ilk doğrudan ikinci doğruya doğrudur.
Bir şeklin sabit bir noktaya (dönme merkezi) göre belirli bir açı kadar döndürülmesine dönme denir. Orijin etrafında saat yönünün tersine $90^\circ$ dönmede $(x,y)\to(-y,x)$, $180^\circ$ dönmede $(x,y)\to(-x,-y)$, $270^\circ$ dönmede $(x,y)\to(y,-x)$ olur. Kesişen iki doğruya göre art arda yapılan iki yansıma bir dönmedir: dönme merkezi doğruların kesişim noktasıdır, dönme açısı doğrular arasındaki açının iki katıdır. Kilim, halı ve çini gibi motiflerde bu dönüşümlerin tekrarı görülür.
Örnek 1. $A(2,-3)$ noktasının $x$ eksenine, $y$ eksenine ve $y=x$ doğrusuna göre görüntülerini bulunuz.
$x$ eksenine göre $(2,3)$, $y$ eksenine göre $(-2,-3)$, $y=x$ doğrusuna göre $(-3,2)$ olur.
Örnek 2. $A(1,4)$ noktası 3 birim sağa ve 2 birim aşağı ötelenirse görüntüsü nerede olur?
$(1+3,\,4-2)=(4,2)$ olur.
Örnek 3. $B(3,1)$ noktasının orijin etrafında saat yönünün tersine $90^\circ$ ve $180^\circ$ dönmesiyle elde edilen görüntüleri bulunuz.
$90^\circ$ dönmede $(x,y)\to(-y,x)$ olduğundan $(-1,3)$; $180^\circ$ dönmede $(x,y)\to(-x,-y)$ olduğundan $(-3,-1)$ bulunur.
Örnek 4. $P(0,2)$ noktası önce $x=1$ sonra $x=4$ doğrusuna göre yansıtılıyor. Elde edilen nokta nedir ve bu iki yansıma hangi dönüşüme eşdeğerdir?
$x=1$ doğrusuna göre görüntü $(2,2)$, $x=4$ doğrusuna göre görüntü $(6,2)$ olur. Paralel iki doğruya göre ardışık yansıma bir ötelemedir; öteleme miktarı $2\cdot(4-1)=6$ birimdir ve nokta $6$ birim sağa kaymıştır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.