MegaSoru

Üçgenlerde Eşlik ve Benzerlik 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Üçgenlerde Eşlik ve Benzerlik Konu Anlatımı

Eşlik, iki üçgenin tamamen aynı büyüklükte ve biçimde olması; benzerlik ise aynı biçimde ama farklı büyüklükte olmasıdır. Bu konuda eşlik ve benzerlik için gereken en az koşullar, bir üçgenden benzer üçgenler oluşturma ve problemlerde kullanım ele alınır.

Eşlik koşulları

İki üçgenin eş olduğunu söylemek için bütün kenar ve açıları karşılaştırmak gerekmez; en az şu koşullardan biri yeterlidir:
• KKK: Üç kenar karşılıklı eşit.
• KAK: İki kenar ve aralarındaki açı karşılıklı eşit.
• AKA: İki açı ve aralarındaki kenar karşılıklı eşit.
Her koşul yeterli değildir: üç açının karşılıklı eşit olması (AAA) eşlik için yeterli değildir; kenarları farklı büyüklükte, açıları aynı iki üçgen çizilebilir. İki kenar ve bu kenarlardan biri aralarında olmayan bir açının eşitliği (KKA) de eşlik için genel olarak yeterli değildir.

Benzerlik koşulları

Benzer üçgenlerde karşılıklı açılar eşit, karşılıklı kenarlar orantılıdır; kenar oranına benzerlik oranı denir. Benzerlik için yeterli koşullar:
• AA: İki açının karşılıklı eşit olması (üçüncü açılar da eşit olur).
• KKK: Üç kenar çiftinin oranlarının eşit olması.
• KAK: İki kenarın orantılı ve aralarındaki açının eşit olması.
Eş üçgenler benzer üçgenlerdir (oran $1$); benzer üçgenler eş olmak zorunda değildir.

Benzer üçgen oluşturma

Bir üçgenin bir kenarına paralel çizilen doğru, diğer iki kenarı keserse (ya da uzantılarını keserse) küçük bir üçgen oluşturur. $ABC$ üçgeninde $D\in AB$, $E\in AC$ ve $DE\parallel BC$ ise $ADE$ üçgeni $ABC$ üçgenine benzerdir (AA). Dik üçgende dik açının köşesinden hipotenüse çizilen yükseklik, ilk üçgene ve birbirine benzer iki küçük dik üçgen oluşturur.

Problemlerde kullanım

Gölge–boy, merdiven, harita ve maket gibi durumlarda aynı biçimli iki üçgen bulunur. Önce benzer üçgenler ve karşılıklı kenarlar belirlenir, sonra oran yazılır ve bilinmeyen çözülür. Sonuç, problemin bağlamında (uzunluk, birim) kontrol edilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir üçgende iki açı $40^\circ$ ve $60^\circ$, başka bir üçgende de iki açı $40^\circ$ ve $60^\circ$'dir. Bu üçgenler benzer midir, eş midir?

İki açı eşit olduğundan AA koşuluyla üçgenler benzerdir. Kenar uzunlukları verilmediğinden eş olduklarını söyleyemeyiz; üç açının eşitliği eşlik için yeterli değildir.

Örnek 2. Kenarları $3,4,5$ ve $6,8,10$ olan üçgenler için ne söylenebilir?

Karşılıklı kenar oranları $\dfrac63=\dfrac84=\dfrac{10}5=2$ olduğundan KKK koşuluyla benzerdir; benzerlik oranı $2$'dir. Kenarlar eşit olmadığı için eş değildir.

Örnek 3. $ABC$ üçgeninde $D\in AB$, $E\in AC$, $DE\parallel BC$, $AD=4$, $AB=10$ ve $BC=15$ ise $DE$ kaçtır?

$ADE\sim ABC$ olduğundan $\dfrac{DE}{BC}=\dfrac{AD}{AB}=\dfrac4{10}$ ve $DE=15\cdot\dfrac4{10}=6$ bulunur.

Örnek 4. Boyu $1{,}8$ m olan bir öğrencinin gölgesi $1{,}2$ m iken, aynı anda bir ağacın gölgesi $6$ m ölçülüyor. Ağacın boyu kaç metredir?

Güneş ışınları paralel olduğundan öğrenci ile ağaç ve gölgeleri benzer dik üçgenler oluşturur: $\dfrac{1{,}8}{1{,}2}=\dfrac h6$ ise $h=9$ metredir.

Özetle

  • Eşlik koşulları KKK, KAK ve AKA'dır; AAA eşlik için yeterli değildir.
  • Benzerlik koşulları AA, KKK (orantılı) ve KAK (orantılı)'dır.
  • Benzer üçgenlerde karşılıklı açılar eşit, karşılıklı kenarlar orantılıdır.
  • Bir kenara paralel çizilen doğru benzer üçgen oluşturur; hipotenüse yükseklik üç benzer dik üçgen verir.
  • Benzerlik problemlerinde karşılıklı kenarlar doğru eşleştirilerek oran kurulur.

Üçgenlerde Eşlik ve Benzerlik — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$ABC$ üçgeninde $|AB|=5$ cm, $|BC|=7$ cm ve $|AC|=9$ cm'dir. $DEF$ üçgeninde $|DE|=5$ cm, $|EF|=7$ cm ve $|DF|=9$ cm'dir. Buna göre bu iki üçgenin eşliği hangi koşulla kesinleşir?
AKKK
BKAK
CAKA
DAA
Çözümü göster
Doğru cevap: A
İki üçgenin karşılıklı üç kenar uzunluğu birbirine eşittir: $AB=DE$, $BC=EF$ ve $AC=DF$. Bu nedenle üçgenlerin eşliği Kenar-Kenar-Kenar (KKK) koşuluyla kesinleşir.
2Kolay
$ABC$ üçgeninin kenar uzunlukları $4$ cm, $6$ cm ve $9$ cm; $DEF$ üçgeninin bunlara karşılık gelen kenar uzunlukları sırasıyla $8$ cm, $12$ cm ve $18$ cm'dir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
AÜçgenler benzerdir ve küçük üçgenden büyük üçgene benzerlik oranı $1/2$'dir.
BÜçgenler eştir.
CÜçgenler benzerdir ve küçük üçgenden büyük üçgene benzerlik oranı $2$'dir.
DÜçgenlerin benzer olduğu söylenemez.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Karşılıklı kenarlar için $4/8=6/12=9/18=1/2$'dir. Üç karşılıklı kenar aynı oranda olduğundan üçgenler benzerdir. Küçük üçgenden büyük üçgene benzerlik oranı açıkça istendiği için oran $1/2$'dir.
3Orta
$ABC$ ve $DEF$ üçgenlerinde $|AB|=|DE|=6$ cm, $|AC|=|DF|=10$ cm ve $m(\angle A)=m(\angle D)=50^\circ$ olduğu biliniyor. Buna göre üçgenlerin eşliği hangi koşulla kesinleşir?
AAA
BKAK
CAKA
DKKK
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Her iki üçgende iki karşılıklı kenar eşittir ve bu iki kenarın arasında kalan açılar da eşittir. Dolayısıyla eşlik Kenar-Açı-Kenar (KAK) koşuluyla kesinleşir.
4Orta
$ABC$ üçgeninde $m(\angle A)=42^\circ$, $m(\angle B)=68^\circ$ ve $|AB|=8$ cm'dir. $DEF$ üçgeninde $m(\angle D)=42^\circ$, $m(\angle E)=68^\circ$ ve $|DE|=8$ cm'dir. Buna göre $ABC$ ve $DEF$ üçgenlerinin eşliği hangi koşulla kesinleşir?
AKKK
BKAK
CAKA
DAA
Çözümü göster
Doğru cevap: C
A ile D açıları, B ile E açıları eşittir. Bu açıların arasında bulunan $AB$ ve $DE$ kenarları da eşittir. Dolayısıyla üçgenler Açı-Kenar-Açı (AKA) koşuluyla eştir.
5Zor
DEBCAŞekil ölçekli değildir.
$ABC$ üçgeninde D, AB ışınının B'den sonraki; E ise AC ışınının C'den sonraki kısmındadır. $DE\parallel BC$'dir. $ADE$ ile $ABC$ üçgenlerinin benzerliğini göstermek için aşağıdaki açı eşitliklerinden hangisi kullanılabilir?
A$m(\angle ADE)=m(\angle ACB)$ ve $m(\angle AED)=m(\angle ABC)$
B$m(\angle ADE)=m(\angle ABC)$ ve $m(\angle AED)=m(\angle ACB)$
C$m(\angle DAE)=m(\angle ABC)$ ve $m(\angle ADE)=m(\angle BAC)$
D$m(\angle ADE)=m(\angle AED)$ ve $m(\angle ABC)=m(\angle ACB)$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
$DE\parallel BC$ olduğundan AB doğrusu kesen olarak düşünüldüğünde $\angle ADE=\angle ABC$; AC doğrusu kesen olduğunda $\angle AED=\angle ACB$ olur. Böylece iki açı çifti eşit olduğundan AA ile $ADE\sim ABC$ elde edilir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular