Çözümü göster
İki üçgenin karşılıklı üç kenar uzunluğu birbirine eşittir: $AB=DE$, $BC=EF$ ve $AC=DF$. Bu nedenle üçgenlerin eşliği Kenar-Kenar-Kenar (KKK) koşuluyla kesinleşir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Eşlik, iki üçgenin tamamen aynı büyüklükte ve biçimde olması; benzerlik ise aynı biçimde ama farklı büyüklükte olmasıdır. Bu konuda eşlik ve benzerlik için gereken en az koşullar, bir üçgenden benzer üçgenler oluşturma ve problemlerde kullanım ele alınır.
İki üçgenin eş olduğunu söylemek için bütün kenar ve açıları karşılaştırmak gerekmez; en az şu koşullardan biri yeterlidir:
• KKK: Üç kenar karşılıklı eşit.
• KAK: İki kenar ve aralarındaki açı karşılıklı eşit.
• AKA: İki açı ve aralarındaki kenar karşılıklı eşit.
Her koşul yeterli değildir: üç açının karşılıklı eşit olması (AAA) eşlik için yeterli değildir; kenarları farklı büyüklükte, açıları aynı iki üçgen çizilebilir. İki kenar ve bu kenarlardan biri aralarında olmayan bir açının eşitliği (KKA) de eşlik için genel olarak yeterli değildir.
Benzer üçgenlerde karşılıklı açılar eşit, karşılıklı kenarlar orantılıdır; kenar oranına benzerlik oranı denir. Benzerlik için yeterli koşullar:
• AA: İki açının karşılıklı eşit olması (üçüncü açılar da eşit olur).
• KKK: Üç kenar çiftinin oranlarının eşit olması.
• KAK: İki kenarın orantılı ve aralarındaki açının eşit olması.
Eş üçgenler benzer üçgenlerdir (oran $1$); benzer üçgenler eş olmak zorunda değildir.
Bir üçgenin bir kenarına paralel çizilen doğru, diğer iki kenarı keserse (ya da uzantılarını keserse) küçük bir üçgen oluşturur. $ABC$ üçgeninde $D\in AB$, $E\in AC$ ve $DE\parallel BC$ ise $ADE$ üçgeni $ABC$ üçgenine benzerdir (AA). Dik üçgende dik açının köşesinden hipotenüse çizilen yükseklik, ilk üçgene ve birbirine benzer iki küçük dik üçgen oluşturur.
Gölge–boy, merdiven, harita ve maket gibi durumlarda aynı biçimli iki üçgen bulunur. Önce benzer üçgenler ve karşılıklı kenarlar belirlenir, sonra oran yazılır ve bilinmeyen çözülür. Sonuç, problemin bağlamında (uzunluk, birim) kontrol edilir.
Örnek 1. Bir üçgende iki açı $40^\circ$ ve $60^\circ$, başka bir üçgende de iki açı $40^\circ$ ve $60^\circ$'dir. Bu üçgenler benzer midir, eş midir?
İki açı eşit olduğundan AA koşuluyla üçgenler benzerdir. Kenar uzunlukları verilmediğinden eş olduklarını söyleyemeyiz; üç açının eşitliği eşlik için yeterli değildir.
Örnek 2. Kenarları $3,4,5$ ve $6,8,10$ olan üçgenler için ne söylenebilir?
Karşılıklı kenar oranları $\dfrac63=\dfrac84=\dfrac{10}5=2$ olduğundan KKK koşuluyla benzerdir; benzerlik oranı $2$'dir. Kenarlar eşit olmadığı için eş değildir.
Örnek 3. $ABC$ üçgeninde $D\in AB$, $E\in AC$, $DE\parallel BC$, $AD=4$, $AB=10$ ve $BC=15$ ise $DE$ kaçtır?
$ADE\sim ABC$ olduğundan $\dfrac{DE}{BC}=\dfrac{AD}{AB}=\dfrac4{10}$ ve $DE=15\cdot\dfrac4{10}=6$ bulunur.
Örnek 4. Boyu $1{,}8$ m olan bir öğrencinin gölgesi $1{,}2$ m iken, aynı anda bir ağacın gölgesi $6$ m ölçülüyor. Ağacın boyu kaç metredir?
Güneş ışınları paralel olduğundan öğrenci ile ağaç ve gölgeleri benzer dik üçgenler oluşturur: $\dfrac{1{,}8}{1{,}2}=\dfrac h6$ ise $h=9$ metredir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.