Çözümü göster
$5x-7=18$ denkleminde her iki tarafa $7$ eklenirse $5x=25$ olur. Her iki taraf $5$'e bölündüğünde $x=5$ bulunur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Birçok problem, iki doğrusal ifadenin eşitliği ya da karşılaştırılmasına dönüşür. Bu konuda doğrusal denklem ve eşitsizliklerin cebirsel çözümü, grafikle yorumu ve mutlak değerli durumlar ele alınır.
$f$ ve $g$ doğrusal fonksiyonlar olmak üzere $f(x)=g(x)$ denklemi $ax+b=0$ biçimine getirilerek çözülür. Çözüm kümesi tek elemanlı olabilir; $2x+1=2x+3$ gibi bazı denklemlerin çözümü yoktur. Sonuç, denklemde yerine konularak doğrulanır.
$f(x)<g(x)$, $f(x)\le g(x)$, $f(x)>g(x)$ ve $f(x)\ge g(x)$ eşitsizlikleri de denklem gibi düzenlenir. Her iki tarafa aynı sayı eklenir ya da pozitif sayıyla çarpılır; negatif sayıyla çarpılırken ya da bölünürken eşitsizliğin yönü değişir: $-3x\ge-6$ ise $x\le2$ olur. Çözüm kümesi çoğunlukla bir aralıktır ve sayı doğrusunda gösterilir.
$f(x)=g(x)$ denkleminin çözümü, $y=f(x)$ ve $y=g(x)$ grafiklerinin kesişim noktasının $x$ değeridir. $f(x)>g(x)$ eşitsizliğinin çözüm kümesi $f$'nin grafiğinin $g$'nin grafiğinin üstünde kaldığı $x$ değerleridir. $f(x)=0$, $f(x)>0$ ve $f(x)<0$ durumları için fonksiyonun sıfırından yararlanılır ve işaret tablosu yapılır.
$f$ doğrusal ve $k>0$ olmak üzere:
• $|f(x)|=k$ ise $f(x)=k$ ya da $f(x)=-k$ olur.
• $|f(x)|<k$ ise $-k<f(x)<k$ olur.
• $|f(x)|>k$ ise $f(x)<-k$ ya da $f(x)>k$ olur.
$k<0$ ise $|f(x)|=k$ ve $|f(x)|<k$ çözümsüzdür. $|f(x)|=g(x)$ denkleminde $g(x)\ge0$ olmalıdır; bulunan çözümler bu koşula göre kontrol edilir.
Örnek 1. $3(x-2)=x+8$ denklemini çözünüz.
$3x-6=x+8$ ise $2x=14$ ve $x=7$ bulunur. Kontrol: $3(7-2)=15$ ve $7+8=15$ olduğundan çözüm doğrudur.
Örnek 2. $-3x+7\ge1$ eşitsizliğini çözünüz.
$-3x\ge-6$ olur. Negatif sayıya bölündüğünde yön değişir: $x\le2$. Çözüm kümesi $(-\infty,2]$'dir.
Örnek 3. $f(x)=2x-1$ ve $g(x)=x+3$ için $f(x)=g(x)$, $f(x)>g(x)$ ve $f(x)<g(x)$ durumlarını inceleyiniz.
$2x-1=x+3$ ise $x=4$ olur; grafikler $x=4$'te kesişir. $f$'nin eğimi daha büyük olduğundan $x>4$ için $f(x)>g(x)$, $x<4$ için $f(x)<g(x)$ olur.
Örnek 4. $|2x-3|=5$ denklemini ve $|2x-3|<5$ eşitsizliğini çözünüz.
$2x-3=5$ ya da $2x-3=-5$ olduğundan $x=4$ ya da $x=-1$ bulunur. Eşitsizlik için $-5<2x-3<5$ yazılır; $-2<2x<8$ ve $-1<x<4$ olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.