Anlatıcının iç çatışmasını en iyi açıklayan yargı hangisidir?
Çözümü göster
Mektubu okumaktan kaçınması yüzleşme korkusunu gösterir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Roman, insanların yaşadığı ya da yaşayabileceği olayları geniş bir zaman ve mekân içinde, çok sayıda kişiyle anlatan uzun kurmaca bir türdür. Roman okuru bir hayatın ya da bir dönemin içine götürür. Bu konuda romanın temel özellikleri ve bir romandan alınan parçanın nasıl tahlil edileceği ele alınır.
Romanda olaylar hikâyeye göre daha geniş bir zamana yayılır; aylar, yıllar hatta kuşaklar anlatılabilir. Bir ana olayın çevresinde yan olaylar gelişir. Kişi kadrosu kalabalıktır; başkişinin yanında onu tamamlayan ya da onunla çatışan pek çok yan kişi bulunur.
Roman kurmacadır; gerçek olaylardan ve kişilerden esinlenebilir ama yazar onları kendi kurgusuna göre düzenler. Bu nedenle roman, tarih kitabı gibi okunmamalı; gerçeklik izlenimi veren ama yazarın kurduğu bir dünya olarak değerlendirilmelidir.
Romanın yapısı olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân ve anlatıcıdan oluşur. Olay örgüsü olayların neden-sonuç bağlantısı içinde sıralanmasıdır; serim, düğüm ve çözüm aşamalarından söz edilebilir. Zaman, olayların ne zaman ve ne kadar sürede geçtiğini; mekân ise olayların geçtiği yerleri gösterir.
Mekân romanda yalnızca bir arka plan değildir. Bir köy evi, bir konak ya da kalabalık bir şehir; kişilerin ruh hâlini, toplumsal konumunu ve yaşadıkları çatışmayı yansıtabilir.
Bir roman parçasını tahlil ederken önce parçada ne anlatıldığı belirlenir. Ardından kişilerin davranışları, konuşmaları ve düşünceleri incelenir; bunların kişinin kimliği ve çatışması hakkında ne söylediği sorulur.
Anlatıcının kim olduğu, olayları hangi bakış açısıyla aktardığı, zaman ve mekânın parçaya kattığı anlam ve parçanın temasıyla ilişkisi değerlendirilir. Tahlilde yapılan her yorum metindeki bir ayrıntıyla desteklenmelidir.
Örnek 1. Bir roman parçasında başkişi, yıllarca çalıştığı fabrikanın kapanacağını öğrendiği akşam eve dönerken şehrin sokaklarını ilk kez fark ediyor. Bu parçada mekânın işlevi nedir?
Sokakların ilk kez fark edilmesi, kişinin hayatındaki kırılmayı ve iç dünyasındaki değişimi yansıtır. Mekân yalnızca olayın geçtiği yer değil, kişinin ruh hâlinin aynasıdır.
Örnek 2. Bir okur, tarihsel bir romanda anlatılan bir konuşmanın gerçekten yapıldığını düşünüyor. Bu düşünce neden sorunludur?
Roman kurmacadır. Gerçek bir dönemden esinlense de konuşmalar ve ayrıntılar yazarın kurgusudur; romandaki her şey belge gibi okunamaz.
Örnek 3. Bir romanda üç kuşak boyunca bir ailenin yaşadıkları anlatılıyor. Bu durum romanın hangi özelliğini gösterir?
Romanda olaylar geniş bir zaman dilimine yayılabilir ve kalabalık bir kişi kadrosu bulunur. Kuşaklar boyunca süren anlatım bu özelliği gösterir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.