MegaSoru

Çevre Sorunlarının Önlenmesine Yönelik Politika ve Uygulamalar 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Çevre Sorunlarının Önlenmesine Yönelik Politika ve Uygulamalar Konu Anlatımı

Çevre sorunları sınırları aşan, hem yerel hem küresel ölçekli sorunlardır. Bu konuda Türkiye ile farklı gelişmişlik düzeyindeki ülkelerin çevre sorunlarını önlemeye yönelik politika ve uygulamalarının nasıl karşılaştırılacağı ele alınır.

Çevre politikası türleri

Çevre politikaları yasal ve idari düzenlemeler (emisyon sınırları, koruma alanı ilanı), ekonomik araçlar (vergi, teşvik, destek), teknolojik çözümler (arıtma, yenilenebilir enerji), eğitim ve bilinçlendirme ile uluslararası iş birliğini kapsar. Uygulamalar ise bu politikaların sahadaki karşılığıdır: atık geri dönüşüm sistemleri, ağaçlandırma, toplu taşıma yatırımları gibi.

Gelişmişlik düzeyi ve politikalar

Ülkelerin gelişmişlik düzeyi, mali kaynakları ve teknolojisi, öncelikleri ve sorunları politikaları etkiler. Genel olarak gelişmiş ülkelerde temiz teknolojiye yatırım ve emisyon denetimi ön plana çıkabilirken, gelişmekte olan ülkelerde kalkınma ile çevreyi dengeleme, toprak ve orman koruma gibi öncelikler öne çıkabilir. Bu bir genelleme olup her ülke için geçerli olmayabilir; ülkenin kendi koşulları belirleyicidir.

Karşılaştırma yöntemi

Önce karşılaştırılacak ülkelerdeki örnek politika ve uygulamalar belirlenir. Sonra ölçütler seçilir; örneğin hedef sorun, kullanılan araç, kaynak ve sonuçlar. Benzerlikler ve farklılıklar listelenir. Venn şeması ya da karşılaştırma tablosu bu işe uygundur.
Karşılaştırma yapılırken ülkeleri değer yargısıyla sıralamak yerine, koşulların ve ölçütlerin farkı ortaya konur.

Bireysel sorumluluk

Çevre sorunlarının çözümü yalnız politikalarla değil, bireysel davranışlarla da ilgilidir. Enerji ve su tasarrufu, atık ayırma, toplu taşıma kullanımı gibi davranışlar, politikaların etkisini destekler.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. A ülkesi sanayi atıklarını sıkı emisyon sınırlarıyla denetliyor, B ülkesi ise erozyonu azaltmak için ağaçlandırmaya ağırlık veriyor. Bu farkı hangi ölçütle açıklarsınız?

Öncelik ve sorun farkıyla açıklanır. A'da öncelik sanayi kirliliği, B'de ise toprak kaybıdır. Politika, ülkenin karşılaştığı çevre sorununa göre şekillenir.

Örnek 2. Her iki ülkenin de geri dönüşümü teşvik eden bir uygulama yürütmesi karşılaştırmada nereye yazılır?

Benzerlikler bölümüne yazılır.

Örnek 3. Bir öğrenci “Gelişmiş ülkelerin hepsi çevreyi korur, gelişmekte olanların hiçbiri korumaz.” diyor. Bu ifadenin sorunu nedir?

Aşırı genellemedir. Politikalar gelişmişlik düzeyinden çok ülkenin önceliklerine, kaynaklarına ve koşullarına bağlıdır; hepsi için aynı sonuç söylenemez.

Özetle

  • Çevre politikaları yasal, ekonomik, teknolojik, eğitsel ve uluslararası boyutlar içerir.
  • Gelişmişlik düzeyi, kaynak ve teknoloji, ülkelerin öncelik ve politikalarını etkiler; ancak genellemelere dikkat edilmelidir.
  • Karşılaştırma ölçütlere göre yapılır; benzerlikler ve farklılıklar ayrı listelenir.
  • Çevre sorunlarının çözümünde bireysel sorumluluk politikaları destekler.
  • Ülkeler değer yargısıyla sıralanmaz, koşulları ortaya konur.

Çevre Sorunlarının Önlenmesine Yönelik Politika ve Uygulamalar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Kurgusal K ülkesi fabrikalara uyulması zorunlu salım sınırı koyar. L ülkesi hanelere kaynak tasarrufu eğitimi verir. Verilen araçlar hangi sırayla sınıflanır?
Aİki ülkede de yalnız finansman desteği
BBilgilendirme aracı – düzenleyici araç
CDüzenleyici araç – bilgilendirme aracı
Dİki ülkede de yalnız altyapı inşası
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Zorunlu sınır bir düzenleme, eğitim ise bilgi ve davranışa yönelik araçtır. Araçların farklı olması amaçlarının çevreyi korumada ortaklaşamayacağı anlamına gelmez.
2Kolay
Kurgusal K ülkesi su kaybını azaltacağını ilan eder; L aynı konuda ölçülmüş azalma raporlar. Hangisi karşılaştırmada korunması gereken ayrımdır?
Aİlan edilen her hedefin anında gerçekleşmiş sayılması gerektiği
BPolitika hedefi ile gerçekleşmiş sonucun aynı veri türü olmadığı
CHedef belirtilmişse izleme verisine gerek kalmadığı
DÖlçülmüş sonucun gelecekteki bütün yılları garanti ettiği
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Hedef niyeti veya planı, ölçüm gerçekleşmiş durumu gösterir. İkisi doğrudan eşdeğer başarı göstergesi olarak kullanılamaz.
3Orta
Türkiye'nin Sıfır Atık yaklaşımı israfı önleme, atığı azaltma ve geri kazanmayı birlikte ele alır. Almanya'nın çevre kurumu ise yeniden doldurulabilir ambalajlarda iade düzenini açıklar. Bu iki örnekteki ortak yön hangisidir?
AÜrün ve malzemenin kullanımda kalmasını ve kaynak kaybının azalmasını hedefleme
BBütün ambalajların mutlaka eritilerek yeni ürüne dönüştürülmesi
CKaynağında azaltmanın iki örnekte de amaç dışında tutulması
DBireysel kullanıcının iki sistemde de hiçbir rol üstlenmemesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Yeniden doldurma, ürünün kullanımını sürdürür; Sıfır Atık ise azaltma ve geri kazanmayı daha geniş bir çerçevede ele alır. Ortak kaynak koruma amacı, iki uygulamanın bütün işlemlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.
4Orta
Tarihsel örneklerde Türkiye'de 2019'da ücretlendirmeye tabi plastik poşetler için ücret uygulaması, Kenya'da 2017'de kapsam içindeki plastik taşıma poşetleri için kısıtlama başlatılmıştır. Verilen tarihsel uygulamaların araçları için hangi karşılaştırma doğrudur?
AÜcretlendirme uygulanan yerde mutlaka bütün plastik ürünler aynı kapsamda yasaklanmıştır.
BAynı çevre sorunu hedeflendiği için uygulanan araçların bütün ayrıntıları aynıdır.
CKısıtlama bulunan yerde alternatif taşıma seçeneklerinin geliştirilmesi önem taşımaz.
Dİkisi kullanımı azaltmaya yönelirken biri fiyat, diğeri doğrudan kısıtlama aracını öne çıkarır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İki örnek benzer atık baskısını farklı araçlarla ele alır. Ücret ile kullanım kısıtı aynı düzenleme değildir.
5Zor
ÜlkeNüfus (milyon)Salım (bin ton)K20100L540
Kurgusal tabloda aynı kirletici ve yıl kullanılmıştır. Hangi sonuç doğrudur?
AToplam K'de, kişi başına salım L'de daha yüksektir.
BToplamlar farklı olsa da kişi başına salımlar zorunlu olarak eşittir.
CL'nin nüfusu az olduğundan kişi başına salımı hesaplanamaz.
DK'nin toplamı yüksek olduğundan kişi başına salımı da daha yüksektir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
K'de 100 bin ton/20 milyon kişi=5 kg/kişi, L'de 40 bin ton/5 milyon kişi=8 kg/kişi olur. Toplam baskı ile kişi başına baskı farklı karşılaştırmalardır; bu değerler tek başına bütün politika başarısını göstermez.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular