Çözümü göster
Bir sayının $4$ ile tam bölünebilmesi için son iki basamağındaki sayı ($48$) $4$'e bölünmelidir. $48 \div 4 = 12$ olduğundan, $548$ sayısı $4$ ile tam bölünebilir. Cevap: Evet.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda, bir doğal sayının 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 gibi sayılara tam bölünebilip bölünemeyeceğini hızlıca anlamamızı sağlayan bölünebilme kriterlerini öğreneceksin. Bu kriterler sayesinde uzun uzun bölme işlemleri yapmadan bir sayının belli sayılara bölünüp bölünemeyeceğini kolayca tespit edebilirsin. Bu bilgi, özellikle büyük sayılar üzerinde işlem yaparken sana zaman kazandıracaktır.
Bir sayının başka bir sayıyla tam bölünebilmesi, bölüm sonucunda kalan sıfır olması demektir. Bölünebilme kriterleri ise, bir doğal sayının bazı sayılara bölünüp bölünemeyeceğini, özellikle de büyük sayılarla uğraşırken kolaylıkla ortaya çıkaran kurallardır.
Bir doğal sayının son basamağı çift ise (yani 0, 2, 4, 6 veya 8), bu sayı 2'ye tam bölünebilir. Eğer son rakam tek ise, sayı 2'ye bölünemez. Örneğin 84 sayısının son rakamı 4 olduğundan 2'ye tam bölünür.
Bir sayıdaki rakamların toplamı 3'ün katı ise, sayı 3'e tam bölünür. Aynı şekilde, bir sayıdaki rakamların toplamı 9'un katı ise, sayı 9'a tam bölünür. Örneğin 153 için rakamlar toplamı 1+5+3=9'dur, yani hem 3'e hem de 9'a tam bölünür.
Bir doğal sayının son iki basamağı (en sağdaki iki rakam) 4'ün katı ise, sayı 4'e tam bölünür. Sadece son iki basamağa bakarak kolayca karar verebiliriz. Örneğin 216'nın son iki basamağı 16'dır ve 16, 4'ün katıdır. Bu yüzden 216 sayısı 4'e tam bölünür.
Bir doğal sayının son basamağı 0 veya 5 ise, sayı 5'e tam bölünür. Eğer sayı yalnızca 0 ile bitiyorsa, hem 5'e hem de 10'a tam bölünür. Örneğin 120'nin sonu 0, dolayısıyla hem 5'e hem de 10'a, 45 ise 5 ile bittiği için 5'e bölünür.
Bir sayı, hem 2'ye hem de 3'e tam bölünebiliyorsa, o sayı 6'ya da tam bölünebilir. Yani önce 2 ve 3 ile bölünebilme kriterlerini ayrı ayrı uygulayıp her ikisi de uygunsa, sayı 6'ya tam bölünür.
Örnek 1. 348 sayısı 2, 3 ve 4 ile tam bölünebilir mi?
348'in son rakamı 8'dir, yani çift sayı olduğundan 2'ye tam bölünür. Rakamlar toplamı 3+4+8=15 ve 15, 3'ün katı olduğundan 3'e tam bölünür. Son iki basamağı 48'dir; 48, 4'e tam bölünür, çünkü 48÷4=12. Demek ki 348, 2, 3 ve 4 ile tam bölünebilir.
Örnek 2. 2070 sayısı hangi sayılara (2, 3, 4, 5, 6, 9, 10) tam bölünür?
2070'in son rakamı 0 olduğundan 2'ye ve 5'e tam bölünür. Son rakamı 0 olduğu için 10'a da tam bölünür. Rakamlar toplamı 2+0+7+0=9'dur, 3 ve 9'un katı olduğu için hem 3'e hem de 9'a tam bölünür. Son iki basamağı 70, 70÷4=17,5 olduğu için 4'e tam bölünmez. 6'ya bakmak için 2'ye ve 3'e bölünebildiğini kontrol ettik, ikisi de bölündüğü için 6'ya da tam bölünür. Yani 2070; 2, 3, 5, 6, 9 ve 10 ile tam bölünür.
Örnek 3. 184 sayısı 4’e tam bölünebilir mi?
Son iki basamağı 84’tür. 84, 4’ün katı mıdır? 84÷4=21 olduğundan kalansız bölünür. Yani 184 sayısı 4’e tam bölünebilir.
Örnek 4. 3135 sayısı 10’a tam bölünebilir mi?
3135’in son rakamı 5’tir. Bir doğal sayının 10’a tam bölünebilmesi için son rakamının 0 olması gerekir. 5 ile bittiği için 10’a tam bölünemez, ama 5’e tam bölünebilir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.