Çözümü göster
$3 \div 8 = 0{,}375$ olur. Önce 3'ü 8'e böleriz, 0 tam kısmı elde edilir. Virgülden sonra sırasıyla 3, 7 ve 5 rakamları gelir.
Cevap: $0{,}375$
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda, bir kesir ile bölme işlemi arasındaki ilişkiyi öğreneceğiz. Ayrıca, kesirlerin ondalık gösterimleriyle ilgili örüntüleri gözlemleyip, bu örüntülerden genel sonuçlara ulaşmayı hedefleyeceğiz. Bu bilgiler sayesinde hem kesir hem de ondalık işlemlerde daha iyi bir anlayış kazanmış olacaksınız.
Bir kesir, paydaki sayının paydadaki sayıya bölünmesi anlamına gelir. Yani, $\frac{a}{b}$ kesiri, "$a$'nın $b$'ye bölünmesi" demektir. Örneğin, $\frac{3}{4}$ kesiri, "3'ü 4'e böl" anlamına gelir. Kesirleri ondalık şekilde ifade etmek için de payı paydaya böleriz.
Bir kesiri ondalık gösterime çevirmek için, payı paydaya bölersin. Bu bölme işlemi sonucunda çıkan sayı, kesirin ondalık gösterimi olur. Eğer bölme işlemi sonunda kalansız bir sonuç elde ediyorsak, kesirin ondalık gösterimi sonludur. Eğer bölme işlemi hiçbir zaman bitmiyor ve aynı rakamlar sürekli tekrarlıyorsa, bu durumda kesirin ondalık gösterimi devirli olur.
Bazı kesirlerin bölme işlemi sonucu sonlu (yani belli bir yerde biten) ondalık gösterim elde edilir. Örneğin, $\frac{1}{4} = 0,25$ gibi. Bazı kesirlerde ise, bölme işlemi sonucunda rakamlar sonsuza kadar belli bir sırayla tekrar eder. Buna devirli ondalık gösterim denir, örneğin, $\frac{1}{3} = 0,333...$ gibi.
Kesirlerin bölme işlemiyle elde edilen ondalık gösterimlerini inceleyince paydaya göre bir örüntü fark edebilirsin. Kesir en sade hâlindeyken paydası yalnızca 2 ve/veya 5 asal çarpanlarından oluşuyorsa (örneğin $2$, $4$, $5$, $8$, $10$, $20$ gibi) ondalık gösterimi sonludur. Paydada 3, 7 gibi başka asal çarpanlar varsa ondalık gösterimi devirlidir. Örneğin $\frac{3}{6}$ önce $\frac{1}{2}$ biçimine sadeleşir ve $0,5$ olur; $\frac{1}{6}$ ise sadeleşmez, paydasında 3 olduğu için devirlidir.
Örnek 1. $\frac{3}{4}$ kesirini ondalık gösterime çevir.
$3 \div 4 = 0,75$ olduğu için, $\frac{3}{4} = 0,75$ olur. Bu bölme işlemi kalansız bittiği için gösterimi sonludur.
Örnek 2. $\frac{2}{3}$ kesirinin ondalık gösterimini bulun.
$2 \div 3 = 0,666...$ şeklinde, 6 rakamı sonsuza kadar devam eder. Yani, $\frac{2}{3} = 0,666...$ şeklinde devirli bir ondalık gösterim elde edilir.
Örnek 3. $\frac{7}{8}$ kesirini ondalık olarak yazınız.
$7 \div 8 = 0,875$ sonucunu elde ederiz. Bu bölme işlemi kalansız bittiği için sonlu ondalık gösterimdir: $\frac{7}{8} = 0,875$.
Örnek 4. $\frac{5}{6}$ kesirinin ondalık gösterimini bulun ve türünü belirtin.
$5 \div 6 = 0,8333...$ şeklinde 3 rakamı sonsuza kadar devam eder. Yani $\frac{5}{6} = 0,83\overline{3}$, bu nedenle devirli ondalık gösterime sahiptir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.