MegaSoru

Adaptasyon (Çevreye Uyum) 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Adaptasyon (Çevreye Uyum) Konu Anlatımı

Canlıların yaşadıkları ortamda yaşama ve üreme şanslarını artıran kalıtsal özelliklerine adaptasyon (çevreye uyum) denir. Bu özellikler vücut yapısında, organlarda ya da davranışlarda görülebilir. Adaptasyonlar kalıtsaldır; canlının yaşamı boyunca ihtiyaç duyduğu için kazandığı değişiklikler değildir.

Sıcak ve kurak ortamlara uyum

• Devenin hörgücünde yağ depolanır; kalın tabanlı ayakları kumda yürümeyi kolaylaştırır.
• Kaktüslerin yaprakları diken biçimindedir; bu sayede su kaybı azalır. Kalın gövdeleri su depolar.
• Çöl tilkisinin büyük kulakları vücut ısısının atılmasına yardım eder.
• Bazı çöl hayvanları günün sıcak saatlerinde saklanıp gece etkin olur; bu davranışsal bir uyumdur.

Soğuk ortamlara ve suya uyum

• Kutup ayısının kalın yağ tabakası ve yoğun kürkü onu soğuktan korur; beyaz rengi karda gizlenmesini sağlar.
• Kutup tilkisinin kulakları küçüktür; bu da ısı kaybını azaltır.
• İğne yapraklı ağaçların yaprakları dar olduğundan soğuk ve kurak dönemlerde su kaybı azdır.
• Ördeğin perdeli ayakları yüzmeyi, balıkların solungaçları sudaki oksijeni almayı kolaylaştırır.

Adaptasyon kalıtsaldır

Bir özelliğin adaptasyon sayılabilmesi için kalıtsal olması ve canlının o ortamda yaşamasına katkı sağlaması gerekir.
• Spor yapan birinin kaslarının gelişmesi kalıtsal değildir; adaptasyon değil modifikasyondur.
• Bir hayvanın eğitimle öğrendiği davranış da yavrularına geçmediği için adaptasyon değildir.
• Bir özelliğin yararı ortama bağlıdır. Açık renkli bir tüy karla kaplı bir ortamda gizlenmeyi kolaylaştırırken koyu renkli bir ortamda dezavantaj olabilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Kutup tilkisinin kulakları küçük, çöl tilkisinin kulakları büyüktür. Bu fark nasıl açıklanır?

Küçük kulaklar soğuk ortamda ısı kaybını azaltır; büyük kulaklar sıcak ortamda vücut ısısının atılmasını kolaylaştırır. İki özellik de yaşadıkları ortama uyumu gösteren kalıtsal adaptasyonlardır.

Örnek 2. Bir köpeğin eğitimle top getirmeyi öğrenmesi adaptasyon mudur?

Hayır. Eğitimle öğrenilen davranış kalıtsal değildir, yavrulara aktarılmaz. Adaptasyonlar kalıtsal özelliklerdir.

Örnek 3. Kaktüs yapraklarının diken biçiminde olması bitkiye nasıl bir yarar sağlar?

Diken biçimindeki yapraklarda yüzey küçüldüğü için su kaybı azalır. Bu özellik bitkinin kurak ortamda yaşamasını kolaylaştırır.

Özetle

  • Adaptasyon, canlının yaşadığı ortamda yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliğidir.
  • Adaptasyonlar yapı, organ ya da davranışla ilgili olabilir.
  • Sonradan kazanılan, yavruya geçmeyen değişiklikler adaptasyon değildir.
  • Bir özelliğin yararı ortama bağlıdır.
  • Deve, kaktüs, kutup ayısı ve ördek ortama uyum örnekleridir.

Adaptasyon (Çevreye Uyum) — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Canlıların yaşadıkları çevrede yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerine ne ad verilir?
AMutasyon
BAdaptasyon
CMitoz
DFenotip
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Adaptasyon". Yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklere adaptasyon denir.
2Kolay
Aynı türe ait bireyler arasındaki kalıtsal farklılıklara ne ad verilir?
AAdaptasyon
BVaryasyon
CMitoz
DGenotip
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Varyasyon". Aynı türdeki bireyler arasındaki kalıtsal farklılıklara varyasyon denir.
3Orta
Kutup ayılarının beyaz kürke sahip olması yaşadıkları çevrede aşağıdakilerden hangisini sağlayabilir?
AMutasyonların tamamen durmasını
BKamuflaj ve yaşama avantajı
CÜremelerinin engellenmesini
DKromozomlarının yok olmasını
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Kamuflaj ve yaşama avantajı". Beyaz kürk, kutup ayısına kamuflaj ve yaşama avantajı sağlar.
4Orta
Aynı tür canlılar arasında renk, boy veya başka kalıtsal özellikler bakımından farklılıklar bulunması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
AMitoz
BMayoz
CVaryasyon
DDöllenme
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Varyasyon". Aynı türdeki bireyler arasındaki kalıtsal farklılıklar varyasyonla açıklanır.
5Zor
Aynı türe ait böceklerden bazıları yeşil, bazıları kahverengidir. Böceklerin yaşadığı bölgedeki ağaçların gövdeleri zamanla koyulaşmıştır. Kuşların kahverengi böcekleri fark etmesi zorlaşırken yeşil böcekleri daha kolay avladığı gözlenmiştir. Uzun süre sonra kahverengi böceklerin sayısı artmıştır.
Bu durum; I. varyasyon, II. doğal seçilim, III. çevreye uyum sağlayan özelliklerin yaşama avantajı sağlaması
kavramlarından hangileriyle ilişkilendirilebilir?
AYalnız I
BI ve II
CII ve III
DI, II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "I, II ve III". Böceklerdeki başlangıç farklılığı varyasyon, kahverengi böceklerin avantajlı olması ise doğal seçilim ve çevreye uyumun yaşama avantajı sağlamasıyla ilişkilidir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular