MegaSoru

Asitler ve Bazlar 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Asitler ve Bazlar Konu Anlatımı

Asitler ve bazlar günlük yaşamda besinlerde, temizlik malzemelerinde ve vücudumuzda bulunur. Bu konuda asit ve bazların genel özelliklerini, ayraçlarla ve pH değeriyle nasıl ayırt edildiklerini, maddeler üzerindeki etkilerini, temizlik malzemelerinde dikkat edilmesi gerekenleri ve asit yağmurlarını inceleriz.

Genel özellikler ve örnekler

Asitler:
• Ekşi tatlıdır; mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çevirir.
• Sulu çözeltileri elektriği iletir.
• Bazı metallerle tepkimeye girer; mermer gibi maddeleri aşındırır.
• Limon, sirke, yoğurt, elma, domates, mide öz suyu asidik maddelere örnektir.
Bazlar:
• Acı tatlıdır; ele kayganlık hissi verir; kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirir.
• Sulu çözeltileri elektriği iletir.
• Yağları çözer; bu nedenle sabun ve birçok temizlik malzemesi baziktir.
• Sabun, diş macunu, çamaşır suyu, kabartma tozu bazik maddelere örnektir.
Bilinmeyen bir maddenin tadına bakılmaz ve ona elle dokunulmaz; tanıma işi ayraçlarla yapılır.

Ayraçlar ve pH

Asit ya da bazla karşılaşınca renk değiştiren maddelere ayraç (belirteç) denir. Turnusol kâğıdı bir ayraçtır. Günlük yaşamda kırmızı lahana suyu, siyah üzüm ya da çay gibi bazı maddeler de doğal ayraç olarak kullanılabilir; renk değişimini değerlendirmek için önce ayracın bilinen bir asit ve bilinen bir bazla verdiği renk öğrenilmelidir.
pH, bir çözeltinin asitlik ya da bazlık derecesini gösteren 0 ile 14 arasında bir değerdir.
• pH 7'den küçükse çözelti asidiktir; pH küçüldükçe asitlik artar.
• pH 7 ise çözelti nötrdür (saf su gibi).
• pH 7'den büyükse çözelti baziktir; pH büyüdükçe bazlık artar.

Temizlik malzemelerinde güvenlik

Temizlik malzemelerinin bir kısmı güçlü asit ya da baz içerir.
• Ürünlerin etiketleri okunmalı ve uyarılara uyulmalıdır.
• Çamaşır suyu ile tuz ruhu kesinlikle karıştırılmamalıdır; karışım zehirli bir gaz oluşturur.
• Temizlik malzemeleri birbirine karıştırılmamalı, ağzı kapalı ve orijinal kaplarında, çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.
• Kullanırken eldiven kullanılmalı, ortam havalandırılmalıdır; göze ya da cilde temas ederse bol suyla yıkanmalıdır.

Asit yağmurları

Fabrika bacalarından, taşıtlardan ve kömür gibi fosil yakıtların yakılmasından çıkan bazı kükürt ve azot gazları havadaki suyla birleşerek yağmurun asidik hâle gelmesine neden olur.
Sonuçları:
• Tarihî yapılar ve heykeller (özellikle mermer) aşınır; metal yapılar zarar görür.
• Toprağın ve göllerin asitliği artar; ormanlar ve sudaki canlılar zarar görür.
Önlemler:
• Fabrika bacalarına filtre takılması
• Kükürt oranı düşük yakıtlar ve güneş, rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması
• Toplu taşıma kullanımının yaygınlaştırılması, enerji tasarrufu

Çözümlü örnekler

Örnek 1. K çözeltisinin pH değeri 3, L çözeltisinin 7, M çözeltisinin 11'dir. Çözeltileri asit, baz ve nötr olarak sınıflandırınız.

pH 7'den küçük olan K asidik, pH 7 olan L nötr, pH 7'den büyük olan M baziktir.

Örnek 2. pH değerleri 2 ve 5 olan iki çözeltiden hangisi daha asidiktir?

İkisi de asidiktir. pH değeri küçüldükçe asitlik arttığı için pH 2 olan çözelti daha asidiktir.

Örnek 3. Bir öğrenci banyoyu daha iyi temizlemek için çamaşır suyu ile tuz ruhunu karıştırmak istiyor. Bu neden tehlikelidir?

Çamaşır suyu ile tuz ruhu karıştırıldığında zehirli bir gaz oluşur. Temizlik malzemeleri birbirine karıştırılmamalı, etiketlerdeki uyarılara uyulmalıdır.

Özetle

  • Asitler ekşidir, mavi turnusolu kırmızıya çevirir; bazlar acıdır, kaygandır, kırmızı turnusolu maviye çevirir.
  • Asitlerin ve bazların sulu çözeltileri elektriği iletir.
  • pH 7'den küçük asidik, 7 nötr, 7'den büyük baziktir.
  • Doğal ayraçların renkleri bilinen asit ve bazla sınanarak kullanılır.
  • Temizlik malzemeleri karıştırılmamalıdır; çamaşır suyu ve tuz ruhu zehirli gaz oluşturur.
  • Asit yağmurları fosil yakıtlardan çıkan gazlarla oluşur; filtre ve temiz enerji ile azaltılabilir.

Asitler ve Bazlar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
pH değeri 7 olan bir madde genel olarak nasıl sınıflandırılır?
ANötr
BAsit
CBaz
DMetal
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Nötr". pH değeri 7 olan madde nötr olarak sınıflandırılır.
2Kolay
pH değeri 7'den küçük olan maddeler genel olarak nasıl sınıflandırılır?
ABaz
BNötr
CSoy gaz
DAsit
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Asit". pH değeri 7'den küçük olan maddeler asit olarak sınıflandırılır.
3Orta
Bir öğrenci bilinmeyen K maddesine mavi turnusol kâğıdı batırdığında kâğıdın kırmızıya dönüştüğünü gözlemliyor.
Buna göre K maddesi için hangi tahminde bulunabilir?
AKesinlikle bazdır.
BKesinlikle metaldir.
CAsit olabilir.
DSoy gazdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Asit olabilir.". Mavi turnusolü kırmızıya çeviren maddeler asit özelliği gösterir.
4Orta
Kırmızı turnusol kâğıdını maviye dönüştüren bir çözelti aşağıdakilerden hangisi olabilir?
ABaz
BAsit
CSoy gaz
DMetal
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Baz". Kırmızı turnusolü maviye çeviren çözeltiler baz özelliği gösterir.
5Zor
Bir araştırmada dört çözeltinin pH değerleri belirleniyor: K'nin pH'ı 2, L'nin pH'ı 5, M'nin pH'ı 7, N'nin pH'ı 11'dir.
Buna göre; I. K ve L asidiktir. II. M nötrdür. III. N baziktir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
AI ve II
BII ve III
CYalnız III
DI, II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "I, II ve III". pH'ı 7'den küçük olan K ve L asidik, 7 olan M nötr, 7'den büyük olan N baziktir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular