MegaSoru

Periyodik Sistem 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Periyodik Sistem Konu Anlatımı

Bilim insanları bilinen element sayısı arttıkça elementleri belirli bir düzene göre sıralama ihtiyacı duydu. Elementlerin benzer özelliklerine göre sıralanmasıyla oluşturulan düzene periyodik sistem denir. Günümüzdeki periyodik sistemde elementler atom numaralarına göre sıralanır.

Periyodik sistemin oluşturulması

Periyodik sistem tek bir çalışmayla değil, birçok bilim insanının katkısıyla gelişmiştir. İlk düzenlemelerde elementler atom kütlelerine göre sıralanmış, benzer özellikteki elementler aynı sütunlara konmuştur. Daha sonra elementlerin atom numarasına göre sıralanmasının daha uygun olduğu anlaşılmış ve bugünkü düzen oluşmuştur. Yeni bilgiler elde edildikçe bilimsel modeller geliştirilir; periyodik sistem de bu şekilde gelişmiştir.

Grup ve periyot

• Periyot: Periyodik sistemdeki yatay sıralardır. Periyodik sistemde 7 periyot vardır.
• Grup: Periyodik sistemdeki dikey sütunlardır. Periyodik sistemde 18 grup vardır.
• Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri birbirine benzer.
Bir elementin yeri, bulunduğu periyot ve grup birlikte söylenerek belirtilir: "3. periyot, 13. grup" gibi. Yalnız periyot ya da yalnız grup bilgisi bir elementin yerini tek başına belirlemez, çünkü bir periyotta ve bir grupta birden çok element bulunur.

Metal, yarımetal, ametal ve soygazlar

Elementler periyodik sistemde metal, yarımetal ve ametal olarak sınıflandırılır.
• Metaller: Periyodik sistemin sol ve orta bölümünde yer alır; elementlerin çoğu metaldir. Demir, bakır, alüminyum, altın, magnezyum metallere örnektir.
• Ametaller: Periyodik sistemin sağ üst bölümünde yer alır. Oksijen, azot, karbon, kükürt ametallere örnektir. Hidrojen birinci grupta bulunmasına rağmen ametaldir.
• Yarımetaller: Metallerle ametaller arasındaki basamaklı sınırda yer alır. Bor ve silisyum yarımetallere örnektir.
• Soygazlar: Periyodik sistemin en sağındaki 18. grupta yer alır. Helyum, neon ve argon soygazlara örnektir.
Su, tuz gibi bileşikler periyodik sistemde yer almaz; periyodik sistem yalnız elementleri düzenler.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. K elementi 2. periyot 14. grupta, L elementi 3. periyot 14. grupta bulunuyor. Bu iki element için ne söylenebilir?

Grupları aynı, periyotları farklıdır. Aynı grupta oldukları için kimyasal özellikleri birbirine benzer.

Örnek 2. Demir, oksijen, bor ve neon elementlerini metal, ametal, yarımetal ve soygaz olarak sınıflandırınız.

Demir metal, oksijen ametal, bor yarımetal, neon soygazdır.

Örnek 3. Bir öğrenci periyodik sistemde yatay sıralara grup, dikey sütunlara periyot diyor. Bu ifadeyi düzeltiniz.

Doğrusu tersidir: Yatay sıralar periyot, dikey sütunlar gruptur. Periyodik sistemde 7 periyot ve 18 grup vardır.

Özetle

  • Periyodik sistem elementlerin benzer özelliklerine göre düzenlenmesidir; bugün atom numarasına göre sıralanır.
  • Yatay sıralar periyot (7 tane), dikey sütunlar grup (18 tane) olarak adlandırılır.
  • Elementler metal, yarımetal ve ametal olarak sınıflandırılır; elementlerin çoğu metaldir.
  • Soygazlar 18. grupta yer alır; helyum, neon ve argon örnektir.
  • Periyodik sistemde bileşikler değil, yalnız elementler bulunur.

Periyodik Sistem — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Elementlerin periyodik sistemde sıralanmasında temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
AArtan kütle
BArtan atom numarası
CErime noktası
DYoğunluk
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Artan atom numarası". Periyodik tabloda elementler artan atom numarasına göre sıralanır.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi metallerin genel özelliklerinden biridir?
ATamamının gaz hâlinde olması
BElektriği hiç iletmemeleri
CIsı ve elektriği iyi iletebilmeleri
DTamamının mat olması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Isı ve elektriği iyi iletebilmeleri". Metaller ısı ve elektriği iyi iletir.
3Orta
Bir element parlaktır, ısı ve elektriği iyi iletir, tel ve levha hâline getirilebilir.
Bu elementin hangi grupta bulunması beklenir?
AAmetal
BSoy gaz
CMetal
DYarı metal
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Metal". Parlaklık, iyi iletkenlik ve dövülebilirlik metal grubunun özellikleridir.
4Orta
Bir elementin bazı özellikleri metallere, bazı özellikleri ametallere benzemektedir.
Bu element aşağıdakilerden hangisi olabilir?
AYarı metal
BSoy gaz
CKesinlikle metal
DKesinlikle ametal
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Yarı metal". Hem metal hem ametal özellikleri gösteren element yarı metal olabilir.
5Zor
Bir öğretmen K, L, M ve N elementlerinin bazı özelliklerini not etmiştir: K parlak, ısı ve elektriği iyi iletiyor; L mat, elektriği iyi iletmiyor; M metal ve ametaller arasında bazı özellikler gösteriyor; N'nin son elektron katmanı dolu ve kararlı.
Buna göre K, L, M ve N sırasıyla hangi sınıflarda yer alabilir?
AMetal – Ametal – Yarı metal – Soy gaz
BAmetal – Metal – Soy gaz – Yarı metal
CMetal – Yarı metal – Ametal – Soy gaz
DSoy gaz – Ametal – Metal – Yarı metal
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Metal – Ametal – Yarı metal – Soy gaz". Verilen özelliklere göre K metal, L ametal, M yarı metal, N soy gazdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular