MegaSoru

Kimyasal Tepkimeler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kimyasal Tepkimeler Konu Anlatımı

Maddelerin birbirleriyle etkileşerek yeni maddelere dönüşmesine kimyasal tepkime denir. Bileşikler, elementlerin ya da başka maddelerin kimyasal tepkimeye girmesiyle oluşur. Kimyasal tepkimede tepkimeye giren maddeler kimliğini kaybeder, farklı özellikte yeni maddeler oluşur.

Tepkimeye giren ve oluşan maddeler

Bir kimyasal tepkimede başlangıçta bulunan maddelere tepkimeye giren maddeler, tepkime sonunda ortaya çıkan maddelere ürün (oluşan maddeler) denir.
• Doğal gaz oksijenle tepkimeye girerek yanar; karbondioksit ve su oluşur.
• Demir, havadaki oksijen ve nemle tepkimeye girerek pas oluşturur.
• Hidrojen ve oksijen elementleri tepkimeye girerek suyu oluşturur. Su bir bileşiktir; özellikleri onu oluşturan hidrojen ve oksijenden tamamen farklıdır.

Karışım ile bileşik farkı

Maddelerin yalnızca bir araya getirilmesi her zaman kimyasal tepkime değildir.
• Demir tozu ile kükürt tozu karıştırıldığında bir karışım oluşur; demir tozu mıknatısla ayrılabilir.
• Bu karışım ısıtılırsa demir ve kükürt tepkimeye girer ve demir sülfür adlı yeni bir bileşik oluşur; artık mıknatısla demir ayrılamaz.
Karışımda maddeler kimliğini korur, bileşikte ise yeni bir madde oluşmuştur.

Kütlenin korunumu

Kimyasal tepkimelerde atomlar yok olmaz ve yoktan var olmaz; yalnızca yeniden düzenlenerek yeni maddeleri oluşturur.
• Bu nedenle kapalı bir kapta gerçekleşen tepkimede tepkime öncesindeki toplam kütle, tepkime sonundaki toplam kütleye eşittir.
• Açık bir kapta gaz oluşan bir tepkimede kaptaki kütle azalmış görünebilir; çünkü oluşan gaz ortamdan uzaklaşmıştır.
• Bir metal havadaki oksijenle birleştiğinde metal örneğinin kütlesi artmış görünebilir; çünkü dışarıdan madde katılmıştır.
Kütlenin korunduğunu görmek için tüm maddeleri içine alan kapalı bir sistem incelenmelidir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Kapalı bir kapta tepkimeden önce toplam kütle 80 g ölçülüyor. Tepkime sonunda yeni maddeler oluştuğuna göre kaptaki toplam kütle kaç gramdır?

Kapalı kapta atomlar korunur ve dışarı madde çıkmaz. Toplam kütle değişmez; 80 g'dır.

Örnek 2. Açık bir kapta sirke ile karbonat karıştırılıyor; kabarcıklar çıkıyor ve kabın kütlesi azalıyor. Kütle kaybolmuş mudur?

Kütle kaybolmamıştır. Tepkimede oluşan gaz açık kaptan çıkıp havaya karıştığı için kaptaki kütle azalmış görünür. Oluşan gaz da hesaba katılırsa toplam kütle korunur.

Örnek 3. Demir tozu ile kükürt tozu karıştırılıyor ama ısıtılmıyor. Bu durumda bileşik oluşmuş mudur?

Hayır. Maddeler yalnızca karışmıştır ve kimliklerini korur; demir mıknatısla ayrılabilir. Bileşik ancak tepkime gerçekleşip yeni madde oluşursa meydana gelir.

Özetle

  • Kimyasal tepkimede tepkimeye giren maddeler kimliğini kaybeder, yeni maddeler oluşur.
  • Bileşikler kimyasal tepkimeler sonucunda oluşur.
  • Karışımda maddeler kimliğini korur; bileşikte yeni madde oluşur.
  • Tepkimelerde atomlar yok olmaz, yeniden düzenlenir.
  • Kapalı sistemde tepkime öncesi ve sonrası toplam kütle eşittir.

Kimyasal Tepkimeler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Kimyasal değişimde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
AMaddenin yalnızca şekli değişir.
BYeni madde veya maddeler oluşabilir.
CMaddenin kimliği kesinlikle değişmez.
DYalnızca hâl değişimi gerçekleşir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Yeni madde veya maddeler oluşabilir.". Kimyasal değişimde yeni madde veya maddeler oluşabilir.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi kimyasal değişime işaret edebilecek gözlemlerden biridir?
AMaddenin iki parçaya ayrılması
BCismin şeklinin değişmesi
CGaz çıkışı
DBuzun suya dönüşmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Gaz çıkışı". Gaz çıkışı kimyasal değişime işaret edebilecek bir gözlemdir.
3Orta
Kimyasal tepkime sırasında; I. Yeni maddeler oluşabilir. II. Atomların cinsi korunur. III. Toplam kütle korunur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
AI ve II
BI, II ve III
CII ve III
DYalnız I
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "I, II ve III". Kimyasal tepkimede yeni maddeler oluşabilir, atomların cinsi ve toplam kütle korunur.
4Orta
Kapalı bir kapta gerçekleştirilen kimyasal tepkimede tepkime öncesindeki maddelerin toplam kütlesi 120 gramdır.
Tepkime tamamlandığında toplam kütlenin kaç gram olması beklenir?
A60
B180
C120
D240
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "120". Kapalı sistemde kütle korunduğundan tepkime sonrası kütle de 120 gram olmalıdır.
5Zor
Bir öğrenci K maddesinde meydana gelen değişim sırasında gaz çıkışı, sıcaklık değişimi ve yeni bir koku oluşumu gözlemliyor. Öğrenci yalnızca bu gözlemlerden hareketle "K maddesinde kimyasal değişim gerçekleşmiş olabilir." sonucuna ulaşıyor.
Öğrencinin "olabilir" ifadesini kullanması bilimsel açıdan neden daha uygundur?
AGaz çıkışı hiçbir zaman kimyasal değişimle ilişkili değildir.
BKimyasal değişimler gözlemle araştırılamaz.
CSıcaklık değişimi yalnız fiziksel değişimde gerçekleşir.
DGözlenen belirtiler kimyasal değişime kanıt sağlayabilir ancak sonuç mevcut kanıtlarla değerlendirilmelidir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Gözlenen belirtiler kimyasal değişime kanıt sağlayabilir ancak sonuç mevcut kanıtlarla değerlendirilmelidir.". "Olabilir" ifadesi, gözlenen belirtilerin kimyasal değişime kanıt sağlayabileceğini ama kesin sonucun mevcut kanıtlarla değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular