MegaSoru

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Konu Anlatımı

Maddelerde gözlenen değişimler fiziksel ve kimyasal olmak üzere ikiye ayrılır. Ayırt edici ölçüt, değişim sonunda yeni bir maddenin oluşup oluşmadığıdır.

Fiziksel değişim

Maddenin yalnız dış görünüşünün, biçiminin, boyutunun ya da hâlinin değiştiği, kimliğinin değişmediği olaylardır. Yeni madde oluşmaz.
• Kâğıdın yırtılması, camın kırılması, telin bükülmesi
• Buzun erimesi, suyun kaynaması ve donması, kuru buzun gaz hâline geçmesi
• Şekerin ya da tuzun suda çözünmesi
Tuzlu su bekletildiğinde su buharlaşır ve aynı tuz kristalleri geri elde edilir; bu da tuzun kimliğinin değişmediğini gösterir.

Kimyasal değişim

Maddenin kimliğinin değiştiği, başlangıçtakilerden farklı özellikte yeni maddelerin oluştuğu olaylardır.
• Kâğıdın, odunun, doğal gazın yanması
• Demirin paslanması, gümüşün kararması
• Meyvenin çürümesi, sütün ekşimesi, hamurun mayalanması, yemeğin pişmesi
Kimyasal değişimlerde renk değişimi, gaz çıkışı, ısı ve ışık açığa çıkması, koku oluşması gibi belirtiler görülebilir.

Belirtiler kesin kanıt değildir

Bir olayı sınıflandırırken belirtilere değil, yeni madde oluşup oluşmadığına bakılır.
• Suyun kaynamasında kabarcık oluşur ama yeni madde oluşmaz; değişim fizikseldir.
• Mürekkebin suya karışmasında renk değişir ama madde kimliği korunur; değişim fizikseldir.
• Isıtılan metalin sıcaklığı artar ama kimliği değişmez.
• Geri döndürülmesi zor olan her olay kimyasal değildir; yavaş ya da hızlı olması da sınıflandırma ölçütü değildir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Buzun erimesi, demirin paslanması, kâğıdın yırtılması ve odunun yanması olaylarını sınıflandırınız.

Buzun erimesi ve kâğıdın yırtılması fiziksel değişimdir, yeni madde oluşmaz. Demirin paslanması ve odunun yanması kimyasal değişimdir, yeni maddeler oluşur.

Örnek 2. Bir öğrenci kabarcık çıkan her olayın kimyasal değişim olduğunu söylüyor. Bu iddiayı çürüten bir örnek veriniz.

Suyun kaynaması sırasında kabarcıklar oluşur ama su yalnızca gaz hâline geçer; yeni madde oluşmaz. Bu fiziksel bir değişimdir.

Örnek 3. Şeker suda çözündükten sonra su buharlaştırılınca şeker yeniden elde ediliyor. Çözünme hangi tür değişimdir?

Şekerin kimliği değişmemiş ve yeniden elde edilmiştir. Çözünme bu nedenle fiziksel değişimdir.

Özetle

  • Fiziksel değişimde maddenin kimliği değişmez; hâl, biçim ya da boyut değişir.
  • Kimyasal değişimde farklı özellikte yeni maddeler oluşur.
  • Yanma, paslanma, çürüme, mayalanma kimyasal değişimdir.
  • Erime, kaynama, kırılma ve çözünme fiziksel değişimdir.
  • Renk değişimi, kabarcık veya ısınma tek başına kimyasal değişimin kanıtı değildir.

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Maddenin kimliği değişmeden yalnızca görünüşü veya fiziksel hâli değişiyorsa bu olay nasıl adlandırılır?
AFiziksel değişim
BKimyasal değişim
CKimyasal tepkime
DYanma
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Fiziksel değişim". Maddenin kimliği değişmeden yalnızca görünüşü/hâli değişmesi fiziksel değişimdir.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel değişime örnektir?
ADemirin paslanması
BOdunun yanması
CSütün ekşimesi
DBuzun erimesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Buzun erimesi". Buzun erimesi bir fiziksel değişimdir.
3Orta
Aşağıdaki olaylardan hangisinde maddenin tanecik yapısı değişmez?
AŞekerin çayda çözünmesi
BOdunun yanması
CDemirin paslanması
DHamurun mayalanması
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Şekerin çayda çözünmesi". Şekerin çözünmesi fiziksel bir değişimdir; tanecik yapısı değişmez.
4Orta
Aşağıdaki olaylardan hangisinde yeni madde oluşur?
ASuyun donması
BCamın kırılması
CKâğıdın kesilmesi
DYumurtanın pişmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Yumurtanın pişmesi". Yumurtanın pişmesinde kimyasal değişim gerçekleşir ve yeni madde oluşur.
5Zor
Öğrenciler bazı olayları inceliyor: K'de buz eriyerek suya dönüşüyor, L'de demir zamanla paslanıyor, M'de kâğıt küçük parçalara ayrılıyor, N'de odun yanarak kül ve gaz oluşturuyor.
Buna göre hangi olaylarda maddenin kimyasal yapısının değiştiği söylenebilir?
AK ve M
BK ve L
CL ve N
DM ve N
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "L ve N". Paslanma ve yanma kimyasal değişimdir; erime ve parçalanma fiziksel değişimdir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular