MegaSoru

Eğim 49 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Eğim Konu Anlatımı

Bu konuda bir doğruyun eğimi nedir, nasıl hesaplanır ve eğimin doğrusal denklemlerle ve grafiklerle ilişkisi nedir bunları öğreneceksin. Eğim, günlük hayatta da sıkça karşılaştığımız, bir yolun ne kadar dik olduğunu gösteren önemli bir kavramdır.

Eğim Nedir?

Bir doğrunun eğimi, doğrultusunun ne kadar dik veya yatay olduğunu gösteren bir sayıdır. Eğim, bir doğru üzerinde iki nokta arasındaki dikey değişimin yatay değişime oranı ile hesaplanır. Yani, bir doğru yukarıya doğru meyilliyse eğimi pozitif; aşağıya meyilliyse negatiftir.

Eğimin Hesaplanması

Bir doğru üzerinde $A(x_1, y_1)$ ve $B(x_2, y_2)$ olmak üzere iki nokta alalım. Doğrunun eğimi $m$, aşağıdaki formül ile bulunur:

$m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$

Burada $y_2 - y_1$ dikey değişimi, $x_2 - x_1$ ise yatay değişimi gösterir.

Eğimin İşareti ve Büyüklüğü

Bir doğrunun eğimi pozitif ise doğru yukarıya, negatif ise aşağıya doğru meyillidir. Eğim sıfırsa doğru yataydır. Pozitif eğimde sağa doğru gidildikçe doğru yukarı çıkar; negatif eğimde sağa doğru gidildikçe doğru aşağı iner. Ayrıca eğimin büyüklüğü, doğrunun ne kadar dik olduğunu belirtir. Eğimin mutlak değeri büyükse doğru çok dik, sıfıra yakınsa az eğimlidir.

Günlük Hayatta Eğim

Eğim kavramı, rampalarda, yol eğimlerinde, çatılarda ve birçok alanda sıkça karşımıza çıkar. Örneğin bir rampanın eğimi, rampanın yüksekliğinin uzunluğuna oranlanması ile bulunur. Bu tür uygulamalarda genellikle işaretine bakılmaz; sadece değerle ilgilenilir.

Doğrusal Denklemler ve Grafiklerde Eğim

Bir doğru denklemi genellikle $y = mx + n$ şeklinde yazılır. Buradaki $m$ değeri doğrunun eğimini, $n$ ise doğrunun $y$ eksenini kestiği noktayı gösterir. Grafik üzerinde $|m|$ büyüdükçe doğru daha dik; $|m|$ küçüldükçe daha yatay olur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir doğru üzerinde $A(2, 3)$ ve $B(6, 7)$ noktaları vardır. Bu doğrunun eğimini bulunuz.

Önce formülü hatırlayalım: $m = \frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}$. Burada $(x_1, y_1) = (2, 3)$ ve $(x_2, y_2) = (6, 7)$.

Dikey değişim: $7 - 3 = 4$
Yatay değişim: $6 - 2 = 4$

Eğim: $m = \frac{4}{4} = 1$

Bu doğru, her 4 birim sağa gidildiğinde 4 birim yukarı çıkıyor. Eğim pozitif ve değeri 1'dir.

Örnek 2. Bir yolun başlangıcı ile 30 metre ilerideki noktası arasındaki yükseklik farkı 6 metredir. Yolun eğimi nedir?

Eğim, dikey uzunluğun yatay uzunluğa oranıdır.

Dikey değişim: $6$ m
Yatay değişim: $30$ m

Eğim: $\frac{6}{30} = 0,2$

Bu yolun eğimi 0,2'dir. Günlük kullanımlarda bu değerin işareti önemli değildir.

Örnek 3. Bir doğrunun denklemi $y = -2x + 5$ ise bu doğrunun eğimi nedir?

Bir doğru denklemi $y = mx + n$ formundadır. Burada $m$ eğimini gösterir.

$y = -2x + 5$ olduğuna göre, $m = -2$

Eğim negatif olduğundan doğru sağa gidildikçe aşağıya inmektedir. Eğim değeri ise 2 kadar diktir.

Örnek 4. $A(-3, 4)$ ve $B(3, 1)$ noktalarından geçen doğrunun eğimini bulunuz.

Eğim formülünü kullanalım: $m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$

$(x_1, y_1) = (-3, 4)$ ve $(x_2, y_2) = (3, 1)$

Dikey değişim: $1 - 4 = -3$
Yatay değişim: $3 - (-3) = 6$

Eğim: $m = \frac{-3}{6} = -0,5$

Bu doğrunun eğimi negatif ve değeri $-0,5$'tir.

Özetle

  • Eğim, bir doğrunun ne kadar dik olduğunu gösterir, dikey değişimin yatay değişime oranıdır.
  • Eğim pozitifse doğru yukarıya, negatifse aşağıya meyillidir; sıfırsa doğru yataydır.
  • Eğim hesaplarken $m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$ formülü kullanılır.
  • Günlük hayat uygulamalarında eğimin işareti genellikle göz önünde bulundurulmaz.
  • Doğrusal denklemlerde $y = mx + n$ yazımında $m$ eğimdir, $n$ ise $y$ eksenini kestiği noktadır.

Eğim — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$y=4x-5$ doğrusal denkleminin eğimi kaçtır?
A$-5$
B$-4$
C$4$
D$5$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$y=mx+n$ biçimindeki bir doğrunun eğimi $x$'in katsayısı olan $m$'dir. $y=4x-5$ denkleminde $x$'in katsayısı 4 olduğundan eğim 4'tür.
2Kolay
Bir doğrunun denklemi $y=mx+n$ biçiminde yazıldığında $m$ neyi ifade eder?
ADoğrunun $y$ eksenini kestiği noktanın ordinatını
BDoğrunun $x$ eksenini kestiği noktanın apsisini
CDoğrunun orijine uzaklığını
DDoğrunun eğimini
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$y=mx+n$ denkleminde $m$ doğrunun eğimini, $n$ ise doğrunun $y$ eksenini kestiği noktanın ordinatını gösterir.
3Orta
$(2,3)$ ve $(4,7)$ noktalarından geçen doğrunun eğimi kaçtır?
A1
B2
C3
D4
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: $\frac{7-3}{4-2}=\frac{4}{2}=2$ bulunur.
4Orta
xy24681012141624OAB
Bir binanın girişine yapılan rampanın yatay uzunluğu $15$ metre, başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki dikey yükseklik farkı $3$ metredir. Rampanın eğimi dikey değişimin yatay değişime oranı olarak hesaplandığına göre eğim kaçtır?
A$\frac{1}{3}$
B$\frac{1}{5}$
C$\frac{3}{5}$
D$5$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Eğim $=\frac{\text{dikey değişim}}{\text{yatay değişim}}=\frac{3}{15}=\frac15$ olur.
5Zor
Bir bisiklet parkurunda K, L ve M rampalarının yatay ve dikey değişimleri şöyledir: K rampasında yatay $18$ m, dikey $6$ m; L rampasında yatay $28$ m, dikey $7$ m; M rampasında yatay $20$ m, dikey $8$ m. Parkur görevlisi eğimi $\frac{3}{10}$'dan büyük, fakat $\frac{5}{12}$'den küçük olan rampalara uyarı levhası yerleştirecektir. Buna göre hangi rampalara levha yerleştirilmelidir?
AYalnız K
BYalnız L
CYalnız M
DK ve M
Çözümü göster
Doğru cevap: D
K'nın eğimi $6/18=1/3$, L'nin eğimi $7/28=1/4$, M'nin eğimi $8/20=2/5$'tir. $3/10=0{,}3$ ve $5/12\approx0{,}417$'dir. K için $1/3\approx0{,}333$ ve M için $2/5=0{,}4$ olduğundan her ikisi de verilen aralıktadır. L'nin eğimi $0{,}25$'tir ve aralığın dışındadır. Bu nedenle K ve M rampalarına levha yerleştirilmelidir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular