Çözümü göster
$y=mx+n$ biçimindeki bir doğrunun eğimi $x$'in katsayısı olan $m$'dir. $y=4x-5$ denkleminde $x$'in katsayısı 4 olduğundan eğim 4'tür.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda bir doğruyun eğimi nedir, nasıl hesaplanır ve eğimin doğrusal denklemlerle ve grafiklerle ilişkisi nedir bunları öğreneceksin. Eğim, günlük hayatta da sıkça karşılaştığımız, bir yolun ne kadar dik olduğunu gösteren önemli bir kavramdır.
Bir doğrunun eğimi, doğrultusunun ne kadar dik veya yatay olduğunu gösteren bir sayıdır. Eğim, bir doğru üzerinde iki nokta arasındaki dikey değişimin yatay değişime oranı ile hesaplanır. Yani, bir doğru yukarıya doğru meyilliyse eğimi pozitif; aşağıya meyilliyse negatiftir.
Bir doğru üzerinde $A(x_1, y_1)$ ve $B(x_2, y_2)$ olmak üzere iki nokta alalım. Doğrunun eğimi $m$, aşağıdaki formül ile bulunur:
$m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$
Burada $y_2 - y_1$ dikey değişimi, $x_2 - x_1$ ise yatay değişimi gösterir.
Bir doğrunun eğimi pozitif ise doğru yukarıya, negatif ise aşağıya doğru meyillidir. Eğim sıfırsa doğru yataydır. Pozitif eğimde sağa doğru gidildikçe doğru yukarı çıkar; negatif eğimde sağa doğru gidildikçe doğru aşağı iner. Ayrıca eğimin büyüklüğü, doğrunun ne kadar dik olduğunu belirtir. Eğimin mutlak değeri büyükse doğru çok dik, sıfıra yakınsa az eğimlidir.
Eğim kavramı, rampalarda, yol eğimlerinde, çatılarda ve birçok alanda sıkça karşımıza çıkar. Örneğin bir rampanın eğimi, rampanın yüksekliğinin uzunluğuna oranlanması ile bulunur. Bu tür uygulamalarda genellikle işaretine bakılmaz; sadece değerle ilgilenilir.
Bir doğru denklemi genellikle $y = mx + n$ şeklinde yazılır. Buradaki $m$ değeri doğrunun eğimini, $n$ ise doğrunun $y$ eksenini kestiği noktayı gösterir. Grafik üzerinde $|m|$ büyüdükçe doğru daha dik; $|m|$ küçüldükçe daha yatay olur.
Örnek 1. Bir doğru üzerinde $A(2, 3)$ ve $B(6, 7)$ noktaları vardır. Bu doğrunun eğimini bulunuz.
Önce formülü hatırlayalım: $m = \frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}$. Burada $(x_1, y_1) = (2, 3)$ ve $(x_2, y_2) = (6, 7)$.
Dikey değişim: $7 - 3 = 4$
Yatay değişim: $6 - 2 = 4$
Eğim: $m = \frac{4}{4} = 1$
Bu doğru, her 4 birim sağa gidildiğinde 4 birim yukarı çıkıyor. Eğim pozitif ve değeri 1'dir.
Örnek 2. Bir yolun başlangıcı ile 30 metre ilerideki noktası arasındaki yükseklik farkı 6 metredir. Yolun eğimi nedir?
Eğim, dikey uzunluğun yatay uzunluğa oranıdır.
Dikey değişim: $6$ m
Yatay değişim: $30$ m
Eğim: $\frac{6}{30} = 0,2$
Bu yolun eğimi 0,2'dir. Günlük kullanımlarda bu değerin işareti önemli değildir.
Örnek 3. Bir doğrunun denklemi $y = -2x + 5$ ise bu doğrunun eğimi nedir?
Bir doğru denklemi $y = mx + n$ formundadır. Burada $m$ eğimini gösterir.
$y = -2x + 5$ olduğuna göre, $m = -2$
Eğim negatif olduğundan doğru sağa gidildikçe aşağıya inmektedir. Eğim değeri ise 2 kadar diktir.
Örnek 4. $A(-3, 4)$ ve $B(3, 1)$ noktalarından geçen doğrunun eğimini bulunuz.
Eğim formülünü kullanalım: $m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$
$(x_1, y_1) = (-3, 4)$ ve $(x_2, y_2) = (3, 1)$
Dikey değişim: $1 - 4 = -3$
Yatay değişim: $3 - (-3) = 6$
Eğim: $m = \frac{-3}{6} = -0,5$
Bu doğrunun eğimi negatif ve değeri $-0,5$'tir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.