MegaSoru

Kenar Orta Dikmeler ve Yükseklikler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kenar Orta Dikmeler ve Yükseklikler Konu Anlatımı

Üçgenin kenarlarına göre çizilen orta dikmeler ve köşelerden çizilen yükseklikler, üçgenin en önemli iki merkezini verir: çevrel çemberin merkezi ve diklik merkezi. Bu merkezlerin konumu üçgenin türüne göre değişir.

Kenar orta dikme ve çevrel çember

Bir kenarın orta noktasından geçen ve kenara dik olan doğruya kenar orta dikme denir. Kenar orta dikme üzerindeki her nokta, kenarın iki ucuna eşit uzaklıktadır. Bir üçgenin üç kenar orta dikmesi tek bir noktada kesişir; bu nokta $O$ ile gösterilir ve üçgenin üç köşesine eşit uzaklıktadır: $|OA|=|OB|=|OC|=R$. Köşelerden geçen çembere çevrel çember, $O$ ya çevrel çemberin merkezi, $R$ ye çevrel çemberin yarıçapı denir.

Çevrel çemberin merkezinin konumu

$O$ noktasının yeri üçgenin açılarına bağlıdır:
• Dar açılı üçgende $O$ üçgenin içindedir.
• Dik açılı üçgende $O$, hipotenüsün orta noktasıdır; bu yüzden $R=\dfrac{\text{hipotenüs}}{2}$ dir.
• Geniş açılı üçgende $O$ üçgenin dışındadır.
Örneğin kenarları $6,8,10$ olan dik üçgenin çevrel çember yarıçapı $5$ tir.

Yükseklik ve diklik merkezi

Bir köşeden karşı kenara (veya uzantısına) indirilen dikmeye yükseklik denir. Üçgenin üç yüksekliği (veya uzantıları) tek noktada kesişir; bu noktaya diklik merkezi denir ve $H$ ile gösterilir. Konumu şöyledir:
• Dar açılı üçgende $H$ üçgenin içindedir.
• Dik açılı üçgende $H$ dik açının köşesidir.
• Geniş açılı üçgende $H$ üçgenin dışındadır ve yükseklikler kenar uzantılarına indirilir.
İkizkenar üçgende tabana ait yükseklik aynı zamanda tabanın kenar orta dikmesidir. Eşkenar üçgende üç yükseklik aynı zamanda kenar orta dikmedir; bu yüzden $O$, $H$ ve $G$ aynı noktadadır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $P$ noktası $[AB]$ nin kenar orta dikmesi üzerindedir. $|PA|=3x+1$ ve $|PB|=2x+6$ olduğuna göre $|PA|$ kaç santimetredir?

Kenar orta dikme üzerindeki nokta uç noktalara eşit uzaklıkta olduğundan $3x+1=2x+6$ ve $x=5$ bulunur. Buna göre $|PA|=3\cdot5+1=16$ cm dir.

Örnek 2. Hipotenüsü $26$ cm olan bir dik üçgenin çevrel çemberinin yarıçapı kaç santimetredir?

Dik üçgende çevrel çemberin merkezi hipotenüsün orta noktasıdır. Bu nedenle $R=\dfrac{26}{2}=13$ cm olur.

Örnek 3. Açıları $110^\circ,\ 40^\circ,\ 30^\circ$ olan üçgende çevrel çemberin merkezi ve diklik merkezi üçgenin içinde midir?

Üçgen geniş açılıdır ($110^\circ>90^\circ$). Geniş açılı üçgende çevrel çemberin merkezi ve diklik merkezi üçgenin dışındadır; yani ikisi de içinde değildir.

Örnek 4. “Üçgenin yükseklikleri her zaman üçgenin içinde kalır.” önermesi doğru mudur?

Önerme yanlıştır. Geniş açılı bir üçgende, geniş açının dışındaki köşelerden inen yükseklikler karşı kenarın uzantısına düşer ve üçgenin dışında kalır. Bu bir karşı örnektir.

Özetle

  • Kenar orta dikme üzerindeki her nokta, kenarın uçlarına eşit uzaklıktadır.
  • Üç kenar orta dikme çevrel çemberin merkezi $O$ da kesişir ve $|OA|=|OB|=|OC|=R$ dir.
  • $O$ dar açılı üçgende içte, dik üçgende hipotenüsün orta noktasında, geniş açılı üçgende dışta bulunur.
  • Üç yükseklik diklik merkezi $H$ da kesişir; $H$ dar açılıda içte, dik açılıda dik köşede, geniş açılıda dışta bulunur.
  • İkizkenar üçgende tabana ait yükseklik, kenarortay ve açıortay aynı doğru parçasıdır.

Kenar Orta Dikmeler ve Yükseklikler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
AB doğru parçasının kenar orta dikmesi üzerinde bulunan P noktası için PA = 11 cm'dir. Buna göre PB kaç santimetredir?
A5,5
B11
C22
D121
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bir doğru parçasının kenar orta dikmesi üzerindeki her nokta, doğru parçasının iki ucuna eşit uzaklıktadır. P noktası AB'nin kenar orta dikmesi üzerinde olduğundan PA = PB'dir. PA = 11 cm olduğuna göre PB = 11 cm bulunur.
2Kolay
P noktası AB doğru parçasının kenar orta dikmesi üzerindedir. PA = 3x + 2 cm ve PB = 5x − 8 cm olduğuna göre x kaçtır?
A3
B4
C5
D6
Çözümü göster
Doğru cevap: C
P, AB'nin kenar orta dikmesi üzerinde olduğundan PA = PB'dir. Bu nedenle 3x + 2 = 5x − 8 yazılır. 10 = 2x olduğundan x = 5 bulunur.
3Orta
A ve B birbirinden farklı iki noktadır. P noktası için PA = PB olduğu biliniyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
AP, AB doğru parçasının orta noktasıdır.
BP, AB doğrusu üzerindedir.
CPA = AB'dir.
DP, AB doğru parçasının kenar orta dikmesi üzerindedir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
A ve B noktalarına eşit uzaklıktaki noktaların geometrik yeri AB doğru parçasının kenar orta dikmesidir. PA = PB olduğundan P bu kenar orta dikme üzerinde bulunur. P'nin AB'nin orta noktası veya AB doğrusu üzerinde olması gerekmez.
4Orta
ABC üçgeninde bir O noktası için OA = OB = OC olduğu biliniyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
AO, üçgenin iç açıortaylarının kesişim noktasıdır.
BO, üçgenin ağırlık merkezidir.
CO, BC kenarının orta noktasıdır.
DO, üçgenin kenar orta dikmelerinin kesişim noktasıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
OA = OB olduğundan O, AB'nin kenar orta dikmesi üzerindedir. OB = OC olduğundan O, BC'nin kenar orta dikmesi üzerindedir. Dolayısıyla O bu kenar orta dikmelerin kesişim noktasıdır ve aynı zamanda üçgenin çevrel çember merkezidir.
5Zor
ABC üçgeninde D, BC kenarının orta noktasıdır. Bir öğrenci, "BD = DC olduğuna göre AD, BC'nin kenar orta dikmesidir." diyor. Öğrencinin ilk hatası hangisidir?
AD'nin BC'nin orta noktası olduğunu kabul etmesi
BBD = DC eşitliğini kullanması
CA ve D noktalarını birleştirmesi
DAD'nin BC'ye dik olduğu bilgisi verilmeden onu kenar orta dikme kabul etmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
D'nin BC'nin orta noktası olması yalnızca AD'nin bir kenarortay olduğunu gösterir. AD'nin BC'nin kenar orta dikmesi olabilmesi için ayrıca AD ⟂ BC olması gerekir. Böyle bir diklik bilgisi verilmediğinden öğrencinin vardığı sonuç zorunlu değildir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular